Resultaten

HARTOG, J.; VERZETSGROEP, COMITÉ VOOR VRIJ NEDERLAND; CONCENTRATIEKAMP, MAUTHAUSEN; BOSCH, M. TEN; ZUIVERINGEN

Objectnr. 13708

Archief van J. Hartog. J. (Jacques) Hartog, geboren 1895 - overleden Mauthausen 1942. Verzetsdeelnemer.

Jacques Hartog, koopman in Den Haag, was een van de leden van de sabotage- en inlichtingengroep 'Vrij Nederland', die al in juli 1941 veroordeeld werden. Hij werd na het uitzitten van een jaar tuchthuisstraf direct naar kamp Mauthausen gebracht, waar hij op 16 april 1942 bezweek.

Mejuffrouw Ten Bosch werkte voor Hartog. Zij kreeg het nodige te stellen met de Verwalter van de zaak en de nasleep daarvan.

Het archief omvat ondermeer documenten over het bedrijf van J. Hartog, dat in zijn afwezigheid werd voortgezet.

STOFFELS, E.J.; PERS, LEGAAL, DE TELEGRAAF; KRIJGSGEVANGENSCHAP; TEWERKSTELLING IN DUITSLAND; JODENVERVOLGING; ONTSNAPPING; REPATRIËRING; DUITSLAND; BERLIJN; ONDERSCHEIDINGEN/UITKERINGEN; ZUIVERINGEN; STOFFELS-KUNATH, A.

Objectnr. 13649

Archief van E.J. Stoffels. Evert Jan (Jan) Stoffels, geboren 1900.

Jan Stoffels was journalist bij 'De Telegraaf' en was voor deze krant vanaf 1922 tot mei 1945 correspondent in Berlijn. Hij sprak met Marinus van der Lubbe in de gevangenis (hierover niets in dit archief). Verloor in april 1945 vrijwel al zijn bezittingen toen zijn huis in Berlijn werd verwoest. Maakte verslagen van de processen in Neurenberg. Kwam moeiteloos door de naoorlogse perszuivering. Ging opnieuw naar Duitsland. Ontving in 1952 de erkentelijkheidsmedaille in brons, vanwege de hulp die hij vanuit zijn bureau in Berlijn aan Nederlanders (Joden en krijgsgevangenen) had geboden, in samenwerking met de Ontvluchtingsorganisatie Nederlandsche Krijgsgevangenen. Was bevriend met prins Bernhard.

Het archief hangt samen met de journalistieke loopbaan van Stoffels en bevat documenten, kopij, foto's en ook een sieradendoosje met 2 gifampullen.

PERS, ILLEGAAL, DE GEUS; PERS, ILLEGAAL, DE OPDRACHT; ZUIVERINGEN; PERS, ILLEGAAL, DE PLOEG; PERS, ILLEGAAL, DE WAARHEID; PERS, ILLEGAAL, HET PAROOL; PERS, ILLEGAAL, JE MAINTIENDRAI; PERS, ILLEGAAL, ONS VOLK; PERS, ILLEGAAL, OP WACHT; DEN HAAG; PERS, ILLEGAAL, TROUW; PERS, ILLEGAAL, VRIJ NEDERLAND

Objectnr. 9175

Tekstplakkaat met als titel 'Een waarschuwend woord', ondertekend door tien illegale kranten. Uitgave 1945 (naoorlogs).

De auteurs richten zich tegen de verschijning na de bevrijding van:
-kranten, uitgegeven door uitgevers die eerst gecollaboreerd hebben en die vlak voor de bevrijding een illegaal blad zijn gaan verspreiden.
-voormalige gelijkgeschakelde kranten.
-voormalige illegale kranten die zich zeer luiddruchtig voor laten staan op hun illegale activiteit.

Daarnaast roept het document de overheid op tot zuivering van het perswezen en de lezers tot een boycot.

VERZETSGROEP, LO/LKP; BEVRIJDING; ZUIVERINGEN; VOORMALIG VERZET

Objectnr. 13991

Tekstplakkaat van de voormalige verzetsgroep LO/LKP met de tekst: 'K.P. uitgave Herinnert ge U ?, hoe onze regering door de Londense radio jaren lang snelle en berechting van landverraders en collaborateurs heeft beloofd (...) REGEERING, REGEER ! Verontruste Oud-illegale Nederlanders'. Geen datering. 'K.P. Uitgave' verwijst naar de verzetsgroep LO/LKP, die oproept tot zuiveringen. Ongedateerde uitgave (naoorlogs).

GOUDSWAARD, J.M.; TIMMERS, H.; VERZET, UNIVERSITEITEN/STUDENTEN; ROTTERDAM; ZUIVERINGEN; VOORMALIG VERZET; BS; PERS, ILLEGAAL; PERSOONSREGISTRATIE; TEWERKSTELLING IN DUITSLAND

Objectnr. 16045

Archief van J.M. Goudswaard. J.M. (Han) Goudswaard. Verzetsdeelnemer.

Han Goudswaard studeerde aan de Nederlandsche Economische Hoogeschool (NEH) in Rotterdam, was lid en later ook bestuurslid van het Rotterdamsch Studencorps (RSC) en in mei 1945 president van de Senaat van het RSC. Nam deel aan het studentenverzet. Werd in 1945 contactofficier illegaliteit en lid van de studentenzuiveringscommissie.

Het uitgebreide archief omvat ondermeer documenten over deze verzetsactiviteiten. Daarnaast beheert het Verzetsmuseum een interview met J.M. Goudswaard (op band).

MANSVELT, J. VAN; HELLENBERG HUBAR, J. VAN; EGGINK, W.; AMELING, B.; EGODOCUMENTEN; VERZET, UNIVERSITEITEN/STUDENTEN; BS; PERS, ILLEGAAL, ONS VOLK; PERS, ILLEGAAL, ORANJE-BULLETIN; UITGEVERIJEN, CLANDESTIEN/ILLEGAAL, DE BEZIGE BIJ; NEDERLANDS-INDIË; POËZIE; LITERATUUR, CLANDESTIEN/ILLEGAAL; ZUIVERINGEN; UTRECHT

Objectnr. 16173

Archief van Jan van Mansvelt. Verzetsdeelnemer.

Kern van het archief zijn documenten van drie studenten aan de Rijksuniversiteit Utrecht (RUU): Joyce van Hellenberg Hubar, Jan van Mansvelt en Wim Eggink.

Joyce, of Joanna, of Hans, of voluit Joanna Wilhelmina Tecla Maria van Hellenberg Hubar trouwde 31 juli 1944 met de geografiestudent Willem Eggink (geboren 1920). Hij zat toen al wegens verzetswerk in de gevangenis. Politiek was hij liberaal (lid van de Bond van Jong-Liberalen). In de oorlog stond Eggink vooraan in het studentenverzet (Raad van Negen) en werkte hij mee aan de illegale bladen 'Slaet op den Trommele', 'Ons Volk' en 'Sol Justitiae', een studentenblad. In januari 1944 werd Eggink gearresteerd wegens verspreiding van 'Het Parool'; op 1 april 1945 stierf hij als gevangene in het Duitse Hameln. De weduwe Eggink trouwde na de oorlog met Jan van Mansvelt. Deze was in de oorlog medewerker geweest van 'Ons Volk'; samen met J.C. Woestenburg zorgde hij ervoor dat ook in Gennep een oplage van de krant kon worden gedrukt. Verder had Van Mansvelt blijkbaar enige betrokkenheid bij Indonesië, waarschijnlijk omdat zijn moeder daar geboren was.

In de collectie zijn veel persoonlijke stukken te vinden ook met betrekking tot de families van de drie verzetslieden. Verder materiaal over de illegale bladen, stukken met betrekking tot de BS en allerlei valse identiteitspapieren. Ook een stempel, enkele boeken en cliché's behoren tot de collectie.

HAGEMAN, J.J.; VERZETSGROEP, NSF; FINANCIERING VERZET; DISTRIBUTIE; STAKING, SPOORWEGSTAKING; ONDERSCHEIDINGEN/UITKERINGEN; COLLABORATIE; ZUIVERINGEN; RECHTSVERVOLGING, NAOORLOGS

Objectnr. 16270

Archief van J.J. Hageman. De heer of mevrouw J.J. Hageman. Schuilnaam Den Bak. Verzetsdeelnemer.

J.J. Hageman was werkzaam bij de Distributiedienst Amsterdam.

Het is archief bestaat uit documenten en is onder te verdelen in documenten Nationaal Steunfonds, werk voor de zuiveringscommisie en documenten betreffende rechtsherstel van in de oorlog ontslagen ambtenaren en werklieden.

POËZIE; KONINKLIJK HUIS; COLLABORATIE; MEIDAGEN 1940; ZUIVERINGEN

Objectnr. 12984

Briefkaart met een getekende voorstelling van twee vlaggen en het 26-regelig gedicht 'Uit het diepst van mijn hart', waarin de hoop op een spoedige terugkeer van het koningshuis en de vrijheid, op de nederlaag van het Duitse leger, op de vervolging van collaborateurs en op wraak voor het bombardement op Rotterdam wordt uitgesproken. Ongedateerde uitgave.

DAS, H. A.; DIJKEMA, A.J.; UTRECHT; VERZETSGROEP, LO/LKP; VERZETSGROEP, CID; VERVALSINGSWERK; FINANCIERING VERZET; ONDERDUIK; ZUIVERINGEN

Objectnr. 4190

Archief van Hendrik Anthoon ('Henk') Das (Hellevoetsluis, 18 maart 1916 - Driebergen, 1 april 2008). Verzetsdeelnemer, schuilnaam 'Ruurd'.

Henk Das was de oudste zoon in een gereformeerd gezin met zeven kinderen. Uit onvrede over interne conflicten bij de gereformeerde kerk, die ook tijdens de oorlog aanhielden, stapte Das over naar de hervormde kerk. In 1942, toen hij nog bij zijn ouders in de wijk Tuindorp in Utrecht woonde, raakte hij betrokken bij het verzet. Dat gebeurde via mensen die hij kende van de christelijke korfbalvereniging Door Vriendschap Sterk (DVS). Daar leerde hij ook zijn latere vrouw Tineke Vermeulen kennen. Ze verloofden zich in september 1942 en trouwden in 1948.
In oktober 1943 ging Das onder de schuilnaam 'Ruurd' de Utrechtse afdeling van de LO leiden, de in het voorjaar van dat jaar door 'tante Riek' (Helena Kuipers-Rietberg) en 'Frits de Zwerver' (dominee Slomp) opgerichte Landelijke Organisatie voor Hulp aan Onderduikers (LO) op. Zijn voorganger was even daarvoor opgepakt. Das zat toen al enkele maanden ondergedoken, ondermeer in Zeist. Later nam hij het werk voor de Centrale Inlichtingen Dienst (CID) erbij. Deze organisatie probeerde inlichtingen te verzamelen over Duitsers en verraders. Henk verhuisde naar de Brigittenstraat in Utrecht waar de telefooncentrale was ondergebracht. Het verzet had sinds de Spoorwegstaking namelijk een eigen telefoonnetwerk aangelegd met dertig centrales. Koeriersters brachten de boodschappen die in zo'n centrale binnenkwamen naar de plaats van bestemming.

In dit archief zijn veel mededelingen en andere berichten van de leiding van de LO te vinden en verder wat correspondentie van Ruurd, een deel van de administratie van het verzetswerk en wat stukken ten behoeve van vervalsingen. Ook zijn er enkele stukken over de zuivering van het ambtenarencorps.

VADERLANDSLIEFDE; ORANJEVERERING; ZUIVERINGEN

Objectnr. 16344

Schilderij met de voorstelling van een rood-wit-blauw boerinnetje. Zij veegt met oranje schuim een plein schoon van nationaal-socialistische symbolen. Op de achtergrond staat een rij grachtenhuizen met op een toren een Nederlandse vlag. Tekst: 'Groote Schoonmaak 5 mei 1945'. Gevat achter glas in een loodstrip lijstje.

PEEK; MEER, J. VAN DER; BESTUUR, NEDERLANDS TIJDENS BEZETTING; ZUIVERINGEN; VERZETSGROEP, LO/LKP

Objectnr. 13052

Archief van Peek. De heer Peek.

Het archief omvat de verklaring van de medewerker van de Landelijke Organisatie voor Hulp aan Onderduikers (LO) Jac. van der Meer, die formulieren over de gedragingen van burgemeesters en gemeentesecretarissen tijdens de bezetting in moest vullen. Hij verklaart dat hij eerst een gesprek met burgemeester Peek gehad heeft om te zien wat die te zeggen had over de arrestatie van drie personen bij een distributiekraak. De burgemeester verklaart vervolgens dat wachtmeester Bakker eerst de Sicherheitsdienst waarschuwde en pas veel later hem, zodat hij niets meer voor de arrestanten kon doen.

HEMELRIJK, J.; FREUDENTHAL, H.; VERZET, UNIVERSITEITEN/STUDENTEN; VERZETSGROEP, PP-GROEP; VERZETSGROEP, VRIJE GROEPEN AMSTERDAM; ZUIVERINGEN

Objectnr. 13424

Archief van J. Hemelrijk. J. (Jan) Hemelrijk, geboren 1918 - overleden 2005. Verzetsdeelnemer.

De wiskundige Jan Hemelrijk was met onder andere Bob van Amerongen en Karel van het Reve actief in Amsterdamse verzetsgroepen die joden hielpen onder te duiken, persoonsbewijzen vervalsten en voedselvoorziening regelden.

De collectie bestaat uit enkele stukken betreffende rechtsherstel van de wiskundige H. Freudenthal en de houding van studentenverenigingen ten opzichte van de jodenvervolging.

ARIES, C.N.; SCHAARSTE; NSB; BEVRIJDING; ZUIVERINGEN; AMSTERDAM

Objectnr. 16950

Negatieven, een contactafdruk en een begeleidend schrijven met beelden uit het laatste oorlogsjaar: een eigenhandig op een fiets aangesloten graanmolen, na-oorlogse strafmaatregelen tegen leden van de NSB en de intocht van geallieerde legervoertuigen, vermoedelijk steeds in Amsterdam gefotografeerd.

DERCKSEN, S.J.P.; RÜMKE, H.C.; ONDERWIJS; VERZET, UNIVERSITEITEN/STUDENTEN; ZUIVERINGEN; NEDERLANDS-INDIË; UTRECHT

Objectnr. 17883

Archief van Stephanus Johannes Paulus ('Paul') Dercksen (Amsterdam, 10 oktober 1900 - 7 juli 1980).

Paul Dercksen werkt tijdens de oorlog als assistent van de Utrechtse hoogleraar psychiatrie H.C. Rümke. Nadat de bezetter in maart 1943 van alle studenten een loyaliteitsverklaring verlangt, raakt Dercksen met Rümke in conflict. Net als Rümke's andere assistenten wil Dercksen niet betrokken worden bij onderwijs aan studenten die de verklaring wel getekend hebben, maar Rümke weigert dat toe te zeggen. Dercksen neemt daarop ontslag en gaat werken bij psychiatrisch ziekenhuis 'Zon en Schild'. Na de oorlog beristp de Zuiveringscommissie Rümke vanwege zijn houding in de oorlog -mede op basis van een getuigenis van Dercksen. Dercksen zou nooit meer promoveren, maar maakt wel carrière in de psychiatrie. Later wordt in Amsterdam het SJP Dercksen Centrum voor Geestelijke Gezondheidszorg naar hem vernoemd.

Het archief bevat stukken betreffende Dercksens conflict met Rümke en ander oorlogsgerelateerd materiaal.

HULSCHER, C.H.L.; FOTOGRAFIE, LEGAAL; BEVRIJDING; BEVRIJDINGSFEESTEN; BS; ZUIVERINGEN; STRIJDMACHT, GEALLIEERD; STRIJDMACHT, CANADEES; AMSTERDAM

Objectnr. 19162

12 naoorlogse fotoafdrukken van foto's gemaakt door Carl Hendrik Louis Hülscher (Amsterdam, 2 januari 1900 - 3 mei 1991). Oorlogsgetuige.

2 foto's van man en vrouw (waarschijnlijk een echtpaar) met handbagage, die onder begeleiding van meerdere gewapende leden van de Binnenlandse Strijdkrachten (BS) worden afgevoerd via de Gerard Doustraat in Amsterdam.
(I). Foto van de voorzijde van de escorte in de Gerard Doustraat (genomen ter hoogte van huisnummer 176). Aan achterzijde van de foto blauw stempel: ‘Foto C.H.L. Hulscher/ Eastonstraat 113/ Amsterdam-Osdorp’.
(II). Foto van de achterzijde van de escorte in de Gerard Doustraat (genomen ter hoogte van huisnummer 128). Aan achterzijde van de foto blauw stempel: ‘Foto C.H.L. Hulscher/ Eastonstraat 113/ Amsterdam-Osdorp’.

(III). Foto van man met koffer die onder begeleiding van gewapende leden van de Binnenlandse Strijdkrachten (BS), onder toeziend oog van omstanders, wordt afgevoerd.

3 foto's van mensen op een paardenkar tijdens bevrijdingsfeesten (waarschijnlijk) in Amsterdam. Betreft:
(IV). Foto genomen van de voorzijde van de paardenkar, met omstanders. Op de kar circa 11 personen. Daarvan 1 persoon in het midden een vrouw gekleed in jurk met bloemetjesmotief, en deels kaalgeschoren hoofd.
(V). Close-up foto [onscherp] van vrouw op de paardenkar gekleed in jurk met bloemetjesmotief en deels kaalgeschoren hoofd.
(VI). Foto van paardenkar, genomen van de zijkant, met zittend voorop de bok (deels zichtbaar) vrouw gekleed in jurk met bloemetjesmotief en kaalgeschoren hoofd. Zichtbaar het karnummer G 11671, en op de achtergrond een groep toeschouwers bij een gebouw met op de gevel deels leesbaar ‘Schoenmakerij’.

(VII). Foto’s [2 stuks] van mensenmenigte bij gevel met op de deur in witte letters: ‘Schoenmakerij’ en het huisnummer 89. In het midden twee vrouwen die op een verhoging staan. Alsook 1 foto van verderaf genomen.

(VIII). Foto van (geallieerd) militairvoertuig met op de motorkap het nummer: ‘41’, verwelkomd door zwaaiende omstanders. Zittend op het dak een groep meerijdende burgers.
(IX). Foto van colonne militaire voertuigen. Betreft geallieerde voertuigen met (waarschijnlijk Canadese) soldaten en meerijdende burgers.
(X). Foto met straatgezicht met passanten en fietsers. In het midden van de weg staat een lid van (waarschijnlijk) de Binnenlandse Strijdkrachten/ militair op de kruising van de Ferdinand Bolstraat en de Ceintuurbaan. Zichtbaar aan de rechterstraatkant een bijkantoor van de Incasso Bank (N.V.).
(XI). Foto van groep mensen (volwassenen en kinderen) die in een plantsoen in Amsterdam (locatie onbekend) struiken snoeien.

3 fotostroken met in totaal 14 foto's met betrekking tot de bevrijding. Betreft:
(XII). Strook met 4 fotoafdrukken:
-Afdruk met 2 afbeelding van militaire geallieerde voertuigen met zwaaiende omstanders.
-Afdruk met afbeelding van een Canadese militair op militair voertuig met een Nederlandse vlag.
-Afdruk met afbeelding van twee (waarschijnlijk) politiemannen langs de straatkant met omstanders.
(XIII). Strook met 6 fotoafdrukken:
-Afbeeldingen [2 stuks] van mensen (volwassenen en kinderen) in een plantsoentje die takken afsnijden.
-Afdruk met afbeelding van mensen die in een straat een lantaarnpaal versieren/ geschilderd in de Nederlandse driekleur.
-Afdruk met afbeelding van mensen in een straat met handkar die de straatvegen.
-Afdruk met afbeelding van een vierverdiepingen tellend flatgebouw met vier mensen op drie verdiepingen.
-Afdruk met afbeelding van mensen in een met Nederlandse vlaggen versierde straat.
(XIV). Strook met vier verschillende afdrukken van dezelfde straatbijeenkomst met (grote) groep toeschouwers