Resultaten

EYCK VAN HESLINGA, S. VAN; BS; ELBURG; DOORNSPIJK

Objectnr. 13407

Archief van S. van Eyck van Heslinga.

S. van Eyk van Heslinga was plaatselijk militair commandant van de BS in Elburg/Doornspijk.

Het archief bevat overwegend documenten die met zijn leidinggeven samenhangen.

DIENSKE, H.; DIENSKE, J.; VEEN, G.J. VAN DER; ELBURG, F.J. VAN; ROUSSET, D.; CHARDON, P.; VERZETSGROEP, LO/LKP; DISTRIBUTIE; KOERIERS; KERKEN; JEUGD; EGODOCUMENTEN; GEVANGENIS, WETERINGSCHANS; CONCENTRATIEKAMP, VUGHT; CONCENTRATIEKAMP, HELMSTEDT-BEENDORF; AMSTERDAM; ONDERDUIK

Objectnr. 16846

Archief van Hendrik ('Henk') Dienske (Schiedam, 30 juni 1907 - Helmstedt-Beendorf, 16 februari 1945). Schuilnamen Henk van Bergen, De Ridder. Verzetsdeelnemer. Gehuwd met B. (Bep) Dienske, zes kinderen.

Henk Dienske groeide op in Amsterdam en klom op van kantoorbediende tot procuratiehouder bij een Amsterdams houtimportbedrijf. Als reserve-officier van de Artillerie werd hij in de Meidagen van 1940 bij Rotterdam ingezet. Hij had een sterk sociale inslag en was streng gereformeerd. Vanaf de zomer van 1942 hielp hij Joden uit Amsterdam bij het onderduiken in de Achterhoek, vooral in Aalten en omgeving. Hij had veel relaties binnen ARP- en kerkelijke kringen, zodat hij in staat was om duizenden onderduikers onder te brengen. Hij verzorgde ook in Amsterdam duizenden schuiladressen; een deel direct via de LO, en een deel indirect via andere verzorgingsgroepen. Zo heeft hij intensief contact met de door Jacoba van Tongeren geleidde Groep 2000. Vanaf oktober 1943 was Dienske leider van de LO in Noord-Holland. Op 20 april 1944 werd Dienske verraden. Zijn vrouw Bep werd opgebeld door een vrouw die zei dat zij de dochter van één van de twee rayonhoofden van de LO was. Deze beide rayonhoofden waren twee maanden eerder opgepakt. De ‘dochter’ zei een belangrijke boodschap van haar vader aan Dienske over te brengen te hebben. Dienske ging niet na of het verzoek bonafide was en ging onbegeleid én met twee tassen vol bonkaarten bij zich naar de afgesproken plaats, het Spui. Hij werd meteen door de Sicherheitspolizei overmeesterd en naar het Huis van Bewaring aan de Weteringschans overgebracht. Op 1 mei probeerde Gerrit van der Veen Dienske en anderen uit de gevangenis te bevrijden. Johannes Post probeerde het op 15 juli 1944 nog eens, opnieuw tevergeefs. Kort daarna werd Dienske naar Vught overgebracht. Eén van de bewakers liet zijn afscheidsbriefje, dat hij op een sigarettenpapier gekrabbeld had, thuis bezorgen. Vanuit Vught werd Dienske in september 1944 naar Duitsland gedeporteerd, waar hij terecht kwam in het kamp Helmstedt-Beendorf -een buitenkamp van concentratiekamp Neuengamme. Dienske loopt daar dysenterie op en overlijdt op 16 februari 1945. Na de oorlog werd in de Uiterwaardenstraat in Amsterdam de Hendrik Dienskeschool naar hem vernoemd. Hij kreeg postuum het Verzetskruis toegekend. De Amerikaanse regering onderscheidde hem op 7 mei 1953 met de Medal of Freedom with Bronze Palm. Op 2 februari 1971 werd Dienske door Yad Vashem de titel 'Rechtvaardige onder de Volkeren' verleend.

Het archief bevat onder andere dagboekfragmenten/briefjes die Dienske's zoon Job voor zijn gevangen genomen vader schreef.

RUTING, J.C.; ELBURG, J.G.; ESKENS, T.J.; GANS, A.; KUNZ, L.; SCHAARSTE; LUCHTBESCHERMING; KUNST EN CULTUUR; DAGELIJKS LEVEN; ONDERDUIK; EGODOCUMENTEN; AMSTERDAM

Objectnr. 13624

Archief van Johanna Charlotta ('Lotte') Ruting (Amsterdam, 4 augustus 1910 - 1998).

Lotte Ruting was tekenares van beroep. Zij woonde tijdens de oorlog op de zolderverdieping van de Herengracht 406 in Amsterdam, schuin tegenover nummer 401, het huis waar de Duitse schrijver Wolfgang Frommel zich schuilhield. Om zich niet bij de Kultuurkammer te hoeven inschrijven, meldde Ruting zich aan als leerlinge bij het Instituut voor Kunstnijverheidsonderwijs in (IVKNO). Zij organiseerde tijdens de bezettingsjaren illegale lezingen en verleende onder meer onderdak aan de Joods-Duitse kunstenaar Ludwig Kunz en de dichter Alexander ('Lex') Gans, eveneens van Joodse origine. Kunz had ze leren kennen via de dichter Jan Elburg, met wie ze verzetswerk deed en een relatie kreeg. Elburg trok op het eind van de oorlog bij haar in. Na de oorlog werkte Ruting als illustrator voor de krant 'Voorwaarts' en illustreerde ze veel boekcovers, waaronder 'Het stenen bruidsbed' van Harry Mulisch. Ook ontwierp zij de kinderpostzegels van 1950.

Het archief bevat meest persoonlijke documenten uit de oorlog en de periode daarna, waaronder dagboekfragmenten. Zie VMA 13625 voor tekeningen Lotte Ruting.

LAAR, B. VAN; TEWERKSTELLING IN DUITSLAND; OORLOGSHUMOR; RODE KRUIS; BEVRIJDING; HAARLEM; AMSTERDAM; ELBURG; BREMEN; KEULEN; BODENWÖHR

Objectnr. 18052

Archief van Berend van Laar (Amsterdam, 5-3-1914 - Amsterdam, 16-6-1992). Dwangarbeider.

Berend van Laar, loodgieter te Amsterdam, werd tussen 1942 en 1945 in het kader van de Arbeitseinsatz naar Duitsland gestuurd. Daar verbleef hij onder andere in de omgeving van Keulen, Bremen, en Bodenwöhr. In Bremen werkte van Laar als 'vakarbeider' bij de Weser-Flugzeugbau GmbH, alwaar diverse typen Duitse miliatire vliegtuigen werden gebouwd.

Het archief bestaat hoofdzakelijk uit persoonlijke/officiële documenten uit de periode 1940-1945, hoofdzakelijk met betrekking tot Van Laars tewerkstelling in Duitsland.