Details
Objectnummer16846
BeschrijvingArchief van Hendrik ('Henk') Dienske (Schiedam, 30 juni 1907 - Helmstedt-Beendorf, 16 februari 1945). Schuilnamen Henk van Bergen, De Ridder. Verzetsdeelnemer. Gehuwd met B. (Bep) Dienske, zes kinderen.
Henk Dienske groeide op in Amsterdam en klom op van kantoorbediende tot procuratiehouder bij een Amsterdams houtimportbedrijf. Als reserve-officier van de Artillerie werd hij in de Meidagen van 1940 bij Rotterdam ingezet. Hij had een sterk sociale inslag en was streng gereformeerd. Vanaf de zomer van 1942 hielp hij Joden uit Amsterdam bij het onderduiken in de Achterhoek, vooral in Aalten en omgeving. Hij had veel relaties binnen ARP- en kerkelijke kringen, zodat hij in staat was om duizenden onderduikers onder te brengen. Hij verzorgde ook in Amsterdam duizenden schuiladressen; een deel direct via de LO, en een deel indirect via andere verzorgingsgroepen. Zo heeft hij intensief contact met de door Jacoba van Tongeren geleidde Groep 2000. Vanaf oktober 1943 was Dienske leider van de LO in Noord-Holland. Op 20 april 1944 werd Dienske verraden. Zijn vrouw Bep werd opgebeld door een vrouw die zei dat zij de dochter van één van de twee rayonhoofden van de LO was. Deze beide rayonhoofden waren twee maanden eerder opgepakt. De ‘dochter’ zei een belangrijke boodschap van haar vader aan Dienske over te brengen te hebben. Dienske ging niet na of het verzoek bonafide was en ging onbegeleid én met twee tassen vol bonkaarten bij zich naar de afgesproken plaats, het Spui. Hij werd meteen door de Sicherheitspolizei overmeesterd en naar het Huis van Bewaring aan de Weteringschans overgebracht. Op 1 mei probeerde Gerrit van der Veen Dienske en anderen uit de gevangenis te bevrijden. Johannes Post probeerde het op 15 juli 1944 nog eens, opnieuw tevergeefs. Kort daarna werd Dienske naar Vught overgebracht. Eén van de bewakers liet zijn afscheidsbriefje, dat hij op een sigarettenpapier gekrabbeld had, thuis bezorgen. Vanuit Vught werd Dienske in september 1944 naar Duitsland gedeporteerd, waar hij terecht kwam in het kamp Helmstedt-Beendorf -een buitenkamp van concentratiekamp Neuengamme. Dienske loopt daar dysenterie op en overlijdt op 16 februari 1945. Na de oorlog werd in de Uiterwaardenstraat in Amsterdam de Hendrik Dienskeschool naar hem vernoemd. Hij kreeg postuum het Verzetskruis toegekend. De Amerikaanse regering onderscheidde hem op 7 mei 1953 met de Medal of Freedom with Bronze Palm. Op 2 februari 1971 werd Dienske door Yad Vashem de titel 'Rechtvaardige onder de Volkeren' verleend.
Het archief bevat onder andere dagboekfragmenten/briefjes die Dienske's zoon Job voor zijn gevangen genomen vader schreef.
Henk Dienske groeide op in Amsterdam en klom op van kantoorbediende tot procuratiehouder bij een Amsterdams houtimportbedrijf. Als reserve-officier van de Artillerie werd hij in de Meidagen van 1940 bij Rotterdam ingezet. Hij had een sterk sociale inslag en was streng gereformeerd. Vanaf de zomer van 1942 hielp hij Joden uit Amsterdam bij het onderduiken in de Achterhoek, vooral in Aalten en omgeving. Hij had veel relaties binnen ARP- en kerkelijke kringen, zodat hij in staat was om duizenden onderduikers onder te brengen. Hij verzorgde ook in Amsterdam duizenden schuiladressen; een deel direct via de LO, en een deel indirect via andere verzorgingsgroepen. Zo heeft hij intensief contact met de door Jacoba van Tongeren geleidde Groep 2000. Vanaf oktober 1943 was Dienske leider van de LO in Noord-Holland. Op 20 april 1944 werd Dienske verraden. Zijn vrouw Bep werd opgebeld door een vrouw die zei dat zij de dochter van één van de twee rayonhoofden van de LO was. Deze beide rayonhoofden waren twee maanden eerder opgepakt. De ‘dochter’ zei een belangrijke boodschap van haar vader aan Dienske over te brengen te hebben. Dienske ging niet na of het verzoek bonafide was en ging onbegeleid én met twee tassen vol bonkaarten bij zich naar de afgesproken plaats, het Spui. Hij werd meteen door de Sicherheitspolizei overmeesterd en naar het Huis van Bewaring aan de Weteringschans overgebracht. Op 1 mei probeerde Gerrit van der Veen Dienske en anderen uit de gevangenis te bevrijden. Johannes Post probeerde het op 15 juli 1944 nog eens, opnieuw tevergeefs. Kort daarna werd Dienske naar Vught overgebracht. Eén van de bewakers liet zijn afscheidsbriefje, dat hij op een sigarettenpapier gekrabbeld had, thuis bezorgen. Vanuit Vught werd Dienske in september 1944 naar Duitsland gedeporteerd, waar hij terecht kwam in het kamp Helmstedt-Beendorf -een buitenkamp van concentratiekamp Neuengamme. Dienske loopt daar dysenterie op en overlijdt op 16 februari 1945. Na de oorlog werd in de Uiterwaardenstraat in Amsterdam de Hendrik Dienskeschool naar hem vernoemd. Hij kreeg postuum het Verzetskruis toegekend. De Amerikaanse regering onderscheidde hem op 7 mei 1953 met de Medal of Freedom with Bronze Palm. Op 2 februari 1971 werd Dienske door Yad Vashem de titel 'Rechtvaardige onder de Volkeren' verleend.
Het archief bevat onder andere dagboekfragmenten/briefjes die Dienske's zoon Job voor zijn gevangen genomen vader schreef.
TrefwoordDIENSKE, H.; DIENSKE, J.; VEEN, G.J. VAN DER; ELBURG, F.J. VAN; ROUSSET, D.; CHARDON, P.; VERZETSGROEP, LO/LKP; DISTRIBUTIE; KOERIERS; KERKEN; JEUGD; EGODOCUMENTEN; GEVANGENIS, WETERINGSCHANS; CONCENTRATIEKAMP, VUGHT; CONCENTRATIEKAMP, HELMSTEDT-BEENDORF; AMSTERDAM; ONDERDUIK
ObjectcategorieCollectie Dienske
InventarisDocumenten
- (losse) voorzijde van het dagboekje waarin Job en Hannie schreven.Tekst: "Vertelsenissen van een paar weken. Dit krijgt pappa voor zijn thuiskomst! Leuk he. Van zijn ? kinderen en mama!"
- dagboekblaadje van Job van 10 februari 1944: tekst:
"Dingen van; Donderdag, 10 februari 1944.
(Lieve Pap).
We zijn naar de tandarts geweest, zonder Mamma. De tandarts heb bij mij een tand er uit getrokken. Ik heb niet gehuilt. Ik heb wel au 1). Hoe gaat het met jou? Goed zeker he! Ik denk van wel.
Er is vandaag drie keer, luchtalarm geweest.
Ik weet niks meer.
(Dag Pap)
J.Y.D."
(Tekening van Hannie en Job bij de tandarts)
- smokkelbriefje van Henk Dienske, 1/6 (1944) (uit Weteringsschansgevangenis)
Tekst: "Lieveling, Was en zo prachtig ontvangen.... ....sterkte. Groet alle bekenden. Henk"
-zwartomlijnd papier met 2 kolommen: 'Op Weteringschans en in Vught gefusilleerd op 16 juli 1944', daaronder 16 namen, en 'In Vught gefusilleerd op 17 juli 1944' met daaronder 14 namen, waaronder ook [foutief] 'Dienske H.'. [Wellicht afschrift van foutief bericht over gefusilleerden waar de hieronder genoemde brief van David Rousset melding van maakt.]
Nagestuurd aan VMA door A. van Drampt-Dienske en toegevoegd
- Exemplaar van 'Trouw' met in memoriam Henk Dienske, dd. 05-04-1945.
- Exemplaar van 'Mededelingen van CB-LO' waarin om inlichtingen omtrent Dienske wordt gevraagd, dd. 05-07-1945.
- Afschrift van brief van Frederik Jan van Elburg -een van Dienske's medegevangenen in Helmsteds-Beendorf- aan familie Dienske over levenseinde Henk, dd. 03-09-1945.
- Afschrift van brief van de Fransman David Rousset [op afschrift foutief aangemerkt als 'D.E. Rouset] aan vader van Paul Chardon -net als Rousset vriend en medegevangene van Dienske in Helmstedt-Beendorf-, dd. 04-10-1945
- Uiitreksel uit brief van de Fransman David Rousset [op afschrift foutief aangemerkt als 'D.E. Rouset] aan vader van Paul Chardon -net als Rousset vriend en medegevangene van Dienske in Helmstedt-Beendorf, dd. 04-10-1945.
23/05/2017 toegevoegd:
- diverse documentatie met o.a. speech uit 2013 Karen Tessel over Henk Dienske, 6p.
- verhalen van Job Dienske over de oorlog, opgeschreven voor het Verzetsmuseum Junior, 2013, 7p.
- (losse) voorzijde van het dagboekje waarin Job en Hannie schreven.Tekst: "Vertelsenissen van een paar weken. Dit krijgt pappa voor zijn thuiskomst! Leuk he. Van zijn ? kinderen en mama!"
- dagboekblaadje van Job van 10 februari 1944: tekst:
"Dingen van; Donderdag, 10 februari 1944.
(Lieve Pap).
We zijn naar de tandarts geweest, zonder Mamma. De tandarts heb bij mij een tand er uit getrokken. Ik heb niet gehuilt. Ik heb wel au 1). Hoe gaat het met jou? Goed zeker he! Ik denk van wel.
Er is vandaag drie keer, luchtalarm geweest.
Ik weet niks meer.
(Dag Pap)
J.Y.D."
(Tekening van Hannie en Job bij de tandarts)
- smokkelbriefje van Henk Dienske, 1/6 (1944) (uit Weteringsschansgevangenis)
Tekst: "Lieveling, Was en zo prachtig ontvangen.... ....sterkte. Groet alle bekenden. Henk"
-zwartomlijnd papier met 2 kolommen: 'Op Weteringschans en in Vught gefusilleerd op 16 juli 1944', daaronder 16 namen, en 'In Vught gefusilleerd op 17 juli 1944' met daaronder 14 namen, waaronder ook [foutief] 'Dienske H.'. [Wellicht afschrift van foutief bericht over gefusilleerden waar de hieronder genoemde brief van David Rousset melding van maakt.]
Nagestuurd aan VMA door A. van Drampt-Dienske en toegevoegd
- Exemplaar van 'Trouw' met in memoriam Henk Dienske, dd. 05-04-1945.
- Exemplaar van 'Mededelingen van CB-LO' waarin om inlichtingen omtrent Dienske wordt gevraagd, dd. 05-07-1945.
- Afschrift van brief van Frederik Jan van Elburg -een van Dienske's medegevangenen in Helmsteds-Beendorf- aan familie Dienske over levenseinde Henk, dd. 03-09-1945.
- Afschrift van brief van de Fransman David Rousset [op afschrift foutief aangemerkt als 'D.E. Rouset] aan vader van Paul Chardon -net als Rousset vriend en medegevangene van Dienske in Helmstedt-Beendorf-, dd. 04-10-1945
- Uiitreksel uit brief van de Fransman David Rousset [op afschrift foutief aangemerkt als 'D.E. Rouset] aan vader van Paul Chardon -net als Rousset vriend en medegevangene van Dienske in Helmstedt-Beendorf, dd. 04-10-1945.
23/05/2017 toegevoegd:
- diverse documentatie met o.a. speech uit 2013 Karen Tessel over Henk Dienske, 6p.
- verhalen van Job Dienske over de oorlog, opgeschreven voor het Verzetsmuseum Junior, 2013, 7p.