Resultaten

VOOGD, J.; EGODOCUMENTEN; SCHAARSTE; DELFT

Objectnr. 17111

Archief van J. Voogd. J. (Jan) Voogd, geboren 1934. Jeugd.

Schrift van circa twintig pagina's, door Jan Voogd gebruikt als dagboek tijdens zijn hongerevacuatie. De elfjarige Voogd reisde in februari 1945 in vier dagen over de weg van Delft naar Muntendam. Aangevuld met enkele prentbriefkaarten en documenten. Titel in potlood: 'Dagboek van mijn verblijf te Muntendam van 16 Febr 1945 tot'. De laatste notitie dateert 1 maart 1945.

Het archief bevat uitsluitend dit egoducument.

AMMERLAAN, A.N.; STOUTJESDIJK, J.W.; TEWERKSTELLING IN DUITSLAND; ONTSNAPPING; ENGELANDVAARDERS; ORANJEVERERING; EGODOCUMENTEN; INTERNERINGSKAMP, LES ENFERS; ZWITSERLAND; SCHIPLUIDEN

Objectnr. 13319

Archief van Adrianus Nicolaas ('Aad', later 'Adrian') Ammerlaan (Schipluiden, 24 april 1924 - Wolverhampton (VK), 27 januari 2015). Verzetsdeelnemer.

Aad Ammerlaan was een boerenzoon uit Schipluiden die in 1943 werd opgeroepen voor tewerkstelling in Duitsland. Hij belandde in het Zuid-Duitse Tuttlingen en vluchtte van daaruit naar Zwitserland, waar hij terecht kwam in het interneringskamp Les Enfers, maar ook in Ascona enige tijd als tuinman werkte voor de militair attaché J.W. Stoutjesdijk. Via Engeland, waar hij dienst nam in het Nederlandse leger, zou hij na de oorlog naar Nederland terugkeren. Later is Ammerlaan, die na de oorlog naar Engeland emigreerde, het Verzetsherdenkingskruis verleend.

De collectie bestaat uit dagboekaantekeningen en memoires van Aad Ammerlaan, enkele documenten over zijn tijd in Zwitserland en wat kopieën en krantenknipsels.

HALEKOR, A.; CONCENTRATIEKAMP, RAVENSBRUCK; EGODOCUMENTEN

Objectnr. 9925

Dagboekje van Antje Halekor-Bos (Amsterdam, 5 december 1904 – 1999). Verzetsdeelnemer

Oorlogsdagboek van Antje Halekor, gemaakt tijdens haar gevangenschap in kamp Ravensbrück. Bevat een door medegevangene To Stolz gemaakt portret van Halekor. Op 21 maart 1942 schrijft zij 'Lentedag. De Tweede lente in gevangenschap'. In totaal 24 beschreven pagina's, eindigend met 'Ziezoo. naar Zweden de 26-4-45'.

Antje Halekor groeit op in een socialistisch milieu en wordt op 23 april 1942 in Amsterdam gearresteerd voor het verspreiden van ‘De Waarheid’. Ze wordt enige tijd vastgehouden in het Huis van Bewaring aan de Amstelveenseweg en dan gedeporteerd naar Ravensbrück, waar ze omstreeks oktober 1942 moet zijn aangekomen. Na minimaal een half jaar wordt ze vanuit Ravensbrück naar het Oranjehotel in Scheveningen gebracht. Daar wordt ze diverse malen verhoord en vervolgens naar Kamp Vught overgebracht. Ze is daar betrokken bij het zogeheten Bunkerdrama van 15 januari 1944, waarbij 74 vrouwen een nacht lang samen in één cel worden opgesloten, met elf doden tot gevolg. Als de geallieerde opmars Vught nadert wordt Halekor samen met de andere vrouwelijke gevangenen naar Ravensbrück gedeporteerd. Daar wordt ze op 23 april 1945 bevrijd.

DAGELIJKS LEVEN; EGODOCUMENTEN

Objectnr. 06

Poëzie-album met pagina met distributiebonnen en tekst 'OZO' [Oranje zal overwinnen].

CONCENTRATIEKAMP, DACHAU; TAKKEN, W.; EGODOCUMENTEN

Objectnr. 10656

Ingelijste brief, geschreven op een kant van een enveloppe, waarmee Wilhelm Takken vanuit concentratiekamp Dachau aan zijn familie in Amsterdam bericht.

ADDICKS, A.T.; TERECHTSTELLINGEN; PERS, ILLEGAAL, HET PAROOL; GEVANGENIS, SCHEVENINGEN; JEUGDBEWEGING; POLITIEKE STROMING, SOCIAAL-DEMOCRATISCH; EGODOCUMENTEN

Objectnr. 10695

Een Nederlands- en Duitstalig kartonnen bord met het 'Huisregelement voor de politie-gevangenis'. Met achterop een in potlood gescheven dramatische verklaring van de ter dood veroordeelde Arie Teunis Addicks (24 april 1916 - 8 oktober 1941), verspreider van 'Het Parool' in Amsterdam. Geschreven op 7 oktober 1941, de dag waarop zijn gratieverzoek werd afgewezen. Een dag later werd hij gefusilleerd.

SCHABBING, M.F.; SCHABBING-GROOT, A. DE; LEEUWEN, L. VAN; WESTERWEEL-BOSDRIESZ, W.; WESTERWEEL, J.; COHEN, R.; WINDMULLER, M.; PINKHOF, M.; VERZETSGROEP, WESTERWEEL; VERZETSGROEP, VRIJE GROEPEN AMSTERDAM; ONTSNAPPING; EGODOCUMENTEN; ONDERDUIK; VERVALSINGSWERK; JODENVERVOLGING; CONCENTRATIEKAMP, RAVENSBRUCK; AMSTERDAM

Objectnr. 3280

Archief van Martinus Franciscus ('Tinus') Schabbing (geboren Amsterdam 1922 - overleden 2005). Verzetsdeelnemer.

Tinus Schabbing werkte in het begin van de bezetting bij het distributiekantoor in de nieuwe Noordoostpolder. Hij sloot zich in 1942 aan bij de groep van Joop Westerweel. Regelde valse reispapieren en bracht uit kamp Westerbork ontsnapte Joden de Belgische en Franse grens over. Werd een keer op de terugweg naar Nederland in Frankrijk aangehouden, maar door een welwillende Duitse officier weer vrijgelaten. Schabbing en zijn echtgenote Antonia (Tony) Schabbing-de Groot hebben ook zelf Joden onderdak verleend, in hun huis in Amsterdam (2e Helmersstraat 40-II of III). Onder anderen aan Rivka Cohen, in april 1944. Na het begin van de Spoorwegstaking in september 1944 nam Schabbing in Amsterdam in VGA-verband de zorg op zich voor een kring van onderduikers.

De collectie bevat hoofdzakelijk identiteitsbewijzen en reisdocumenten (echte en valse), valse stempels, diverse documenten die met het illegale werk te maken hebben, enkele illegale geschriften, brieven en briefjes en foto's. Dit betreft zowel documenten van Tinus Schabbing zelf als van de groep-Westerweel.

BROERS, H.; VERZET, ARTSEN; MEIDAGEN 1940; EGODOCUMENTEN; DAGELIJKS LEVEN; BEVRIJDING; AMERSFOORT

Objectnr. 15274

Archief van H. Broers. (geboren 1903 - overleden 1972). Verzetsdeelnemer.

H. Broers was oogarts in Amersfoort, waar hij vanaf 1938 woonde en praktijk hield. Hij heeft aan het artsenprotest van maart 1943 meegedaan.

Het archief omvat ondermeer een album. Hierin doet hij verslag van de oorlogsdagen in 1940 en de laatste dagen van de oorlog in Amersfoort.

GRAAF, J. DE; GRAAF-KIERS, J. DE; LAMMERTS-VAN BUEREN, A.; LEEK, H. VAN DER; LUCHTBESCHERMING; DISTRIBUTIE; SCHAARSTE; VERZETSGROEP, LO/LKP; PERS, ILLEGAAL, TROUW; PERS, ILLEGAAL, VRIJ NEDERLAND; FINANCIERING VERZET; BEDRIJF, NS; TRANSPORT; POËZIE; VROUWEN/BEWEGING; EGODOCUMENTEN

Objectnr. 11031

Archief van J. de Graaf. J. (Jaap) de Graaf, geboren 1920. Diverse schuilnamen, waaronder Jaap A[m]s[ter]d[am], Rijk van Ingen, Paulus de Lange, Jacobus Brouwer en Piet van Tongeren. Verzetsdeelnemer. Gehuwd met J. de Graaf-Kiers.

J. de Graaf kwam uit een gereformeerd gezin in Zeist en ging in 1940 economie studeren aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. De Graaf werd lid van het corpsdispuut A.K.A.D.H.M.E.I.A.. Via zijn vriend Wiet Dijkman raakte hij betrokken bij de illegale krant 'Vrij Nederland', dat hij in Zeist begon te verspreiden. In 1943 weigerde De Graaf de van studenten gevraagde loyaliteitsverklaring te tekenen en dook hij enige tijd onder bij zijn broer in Eindhoven. Daarna bouwde hij samen met Dijkman het verspreidingsapparaat van 'Trouw' in de regio Amsterdam op, waarbij De Graaf zich op de Haarlemmermeer en het Gooi richtte en ook contacten met drukkers onderhield. Verder beheerde hij de via zijn verspreiders binnenkomende donaties en voorzag hij hen waar nodig van extra voedselbonkaarten. Begin 1944 kreeg De Graaf, met medeweten van enkele hoge functionarissen van de Nederlandse Spoorwegen (NS), valse papieren waarmee hij zich kon voordoen als een een controleur voor de luchtbescherming en begon hij het transport van 'Trouw' door heel Nederland te regelen. Het ging daarbij vaak om zendingen van enkele tienduizenden exemplaren. Na de oorlog trouwde De Graaf met Trouw-koerierster Janny Kiers.

De collectie bestaat uit persoonlijke bezittingen van De Graaf, zoals meerdere (vervalste) identiteitsbewijzen en distributiebonnen, en uit allerlei documenten, aantekeningen en correspondentie betreffende de verspreiding van 'Trouw', de binnengekomen giften en de financiële en materiële ondersteuning van verspreiders en hun familie. Ook zijn er vijf dossiers aanwezig over De Graafs werkzaamheden als controleur voor de luchtbescherming bij de Nederlandse Spoorwegen. Verder bevat de collectie vele door de illegaliteit samengestelde nieuwsberichten uit de periode juni 1944-april 1945 en diverse stukken over de naoorlogse toekomst van 'Trouw'.

DOLLE DINSDAG; RADIO ORANJE; EGODOCUMENTEN; ROTTERDAM

Objectnr. 9048

Archief 'Anoniem 3'.

Anonieme brief over de toestand in Rotterdam rond Dolle Dinsdag. Op deze dinsdag, 5 september 1944, meldde Radio Oranje dat de bevrijding nabij was. Dit leidde tot opwinding en paniek.

Het archief bevat één brief.

BRASSER, J.; WAGENAAR, G.; BERKUM, A.J. VAN; BURGER, K.; JONGH, J.; PERS, ILLEGAAL, TROUW; POLITIEKE STROMING, COMMUNISTISCH; VERZETSGROEP, RAAD VAN VERZET; BEDRIJF, HOOGOVENS; SABOTAGE; AANSLAGEN OP PERSONEN; VERVALSINGSWERK; EGODOCUMENTEN; HERDENKING; VOORMALIG VERZET; CPN; BS; VERZETSGROEP, OD; SAMENWERKING VERZET; NOORD-HOLLAND

Objectnr. 5321

Archief van Jan Brasser (Uitgeest, 2 maart 1908 – Krommenie, 8 augustus 1991). Schuilnaam Witte Ko. Verzetsdeelnemer.

De communistische verzetsman Jan Brasser werkte bij het uitbreken van de oorlog bij de staalfabriek Hoogovens in IJmuiden. Daar verspreidde hij communistische lectuur, probeerde de staalproductie te saboteren en was betrokken bij diverse stakingen. Na de April Meistakingen in 1943 dook Brasser onder en werd sabotagecommandant van de Raad van Verzet in de Zaanstreek en later van de Binnenlandse Strijdkrachten in het district Noord-Holland Noord. Brasser stuurde sabotagegroepen van zo'n honderd man sterk aan en coördineerde talloze sabotage- en vervalsingsacties, bevrijdingspogingen en aanslagen op collaborateurs. Na de oorlog was Brasser enkele jaren actief voor de Centrale Vermogensopsporingsdienst, die onderzoek deed naar collaborateurs die zich tijdens de oorlog verrijkt hadden. Toen hij in 1948 weer aan de slag wilde bij Hoogovens, was Brasser daar vanwege zijn communistisch activisme niet meer welkom. Brasser was vele jaren gemeenteraadslid voor de CPN in zijn woonplaats Krommenie. Hij groeide ook uit tot een van de kopstukken van Verenigd Verzet, een aan de CPN gelieerde vereniging van oud-verzetsmensen.

De uitgebreide collectie beslaat voornamelijk de periode oktober 1944-april 1945 en bestaat uit rapporten voor de BS, documenten over de samenwerking binnen het verzet, correspondentie van Brasser met onder anderen Gerben Wagenaar, een vooraanstaand lid van de CPN, en met Ali van Berkum, een van zijn koeriersters, van wie ook ongepubliceerde oorlogsherinneringen zijn opgenomen. Voorts plattegronden en naoorlogse krantenartikelen en verklaringen over de erfenis van het verzet.

LOHMANN, W. A.; LOHMANN, E.; LEEK, H. VAN DER; PERS, ILLEGAAL, VRIJ NEDERLAND; GEVANGENIS; CONCENTRATIEKAMP, VUGHT; RECHTSVERVOLGING, DOOR BEZETTER; SCHAARSTE; REPATRIËRING; RELIGIE; LOHMANN, C.; LOHMANN, J.; LOHMANN-SNIJDERS, A. M.; LEEK, H. VAN DER; AMSTERDAM; EGODOCUMENTEN

Objectnr. 3337

Archief van W.A. Lomann en E. Lohmann. W.A. (Willem) Lohmann, geboren 1871 - overleden 1945. Gehuwd met M.A. Lohmann-Snijders, dochter E. (Emma) Lohmann, geboren 1903. Verzetsdeelnemers, vader en dochter.

W.A. en A. Lohmann woonden tijdens de bezetting in Amsterdam. Zij werden op 24 november 1943 gearresteerd en op 26 januari 1944 veroordeeld wegens verspreiding van 'Vrij Nederland'. In november 1943 werden eveneens de twee zoons van Willem Lohmann gearresteerd: Johannes, geb. 3 juni 1890 te Velsen, leraar te Haarlem, en Cornelis, geboren 17 april 1894 te IJmuiden, procuratiehouder te Dieren. Zij zouden beiden in Siegburg, Duitsland, omkomen. Willem Lohmann werd in april 1944 ernstig ziek uit Vught vrijgelaten en zou nog datzelfde jaar overlijden. Emma Lohmann werd in die tijd in Duitsland gevangen gehouden en deed tevergeefs een verzoek om haar vader nog te mogen bezoeken.

De collectie bestaat uit correspondentie en persoonlijke documenten van Willem en Emma Lohmann, onder andere correspondentie met M.A. Lohmann-Snijders.

RIBBELINK, J.A.; PERS, ILLEGAAL, VRIJ NEDERLAND; AMSTERDAM; KOOT, T.; JEUGD; EGODOCUMENTEN; ONDERDUIK; UITMAN-VAN ROSSEM

Objectnr. 13445

Archief van J.A. Ribbelink. J.A. (Jo) Ribbelink. Verzetsdeelneemster.

Na Dolle Dinsdag ging de Centrale Leiding van het illegale blad 'Vrij Nederland' over tot de uitgave van gestencilde 'speciale bulletins', onder redaktie van Ton Koot. Een kantoorbedrijf aan een Amsterdamse gracht, voordien al verspreidingsadres, werd stencilpost. De daar werkzame jonge vrouw Jo Ribbelink ging met andere collega's helpen met overtypen en stencils draaien. Ze vond dat erg gezellig en leuk. In het kantoor werd ook het ondergedoken echtpaar Uitman-Van Rossem ondergebracht. Vanwege de arrestatie van organisator Akkerman werd de stencilpost - tot grote spijt van Jo Ribbelink - in januari 1945 opgeheven.

Het archief bevat uitsluitend een verslag over deze periode door J.A. Ribbelink.

FABIUS, G.H.; FABIUS, C.S.; OVERHOFF, C.F.; EGODOCUMENTEN; BS; JEUGD; AMSTERDAM; GEHEIME BERGPLAATS; SCHAARSTE; PERS, ILLEGAAL, HET PAROOL; TEWERKSTELLING IN DUITSLAND; SABOTAGE; ONDERDUIK; LISMAN, H.; ZWARTE HANDEL; OORLOGSHANDELINGEN; VOEDSELVOORZIENING; PROPAGANDA, GEALLIEERD; VERVALSINGSWERK

Objectnr. 10797

Archief van G.H. Fabius. Gerbert Henri Fabius, geboren Amsterdam 1927. Verzetsdeelnemer.

G.H. Fabius was betrokken bij de verspreiding van 'Het Parool' en is enige tijd in Duitsland tewerkgesteld geweest.

Cornelia Sophia (schuilnaam 'Fieteke') Fabius (1922), waarschijnlijk de zus van Gerbert Henri, was in de laatste oorlogsmaanden werkzaam voor de Amsterdamse afdeling van de BS. Ze heeft daar nauw samengewerkt met de later in opspraak geraakte Carel Frederik Overhoff, gewestelijk BS-commandant en tevens voorzitter van de Amsterdamse effectenbeurs.

De collectie bestaat uit een dagboek van G.H. Fabius en een knipselalbum van C.S. Fabius. Gerbert Henri berichtte van 7 januari tot 21 maart 1945 over zijn eigen ervaringen in de laatste oorlogsmaanden en over algemene ontwikkelingen zoals de Hongerwinter en militaire handelingen. In het knipselalbum van C.S. Fabius bevinden zich allerlei documenten, foto's en krantenknipsels met betrekking tot haar werk voor de BS.

REIMERINK, G.J.; DROPPINGS; EGODOCUMENTEN; SCHAARSTE; ROTTERDAM; BS

Objectnr. 15071

Archief van Gerardus Johannes Reimerink (Den Haag 1919).

Het archief bestaat uit een levensverhaal dat doorloopt tot het jaar 2001, en een CD waarop G.J. Reimerink zijn verhaal vertelt en daarnaast vier naoorlogse foto's.