Details
Reproductie
Objectnummer5321
BeschrijvingArchief van Jan Brasser (Uitgeest, 2 maart 1908 – Krommenie, 8 augustus 1991). Schuilnaam Witte Ko. Verzetsdeelnemer.
De communistische verzetsman Jan Brasser werkte bij het uitbreken van de oorlog bij de staalfabriek Hoogovens in IJmuiden. Daar verspreidde hij communistische lectuur, probeerde de staalproductie te saboteren en was betrokken bij diverse stakingen. Na de April Meistakingen in 1943 dook Brasser onder en werd sabotagecommandant van de Raad van Verzet in de Zaanstreek en later van de Binnenlandse Strijdkrachten in het district Noord-Holland Noord. Brasser stuurde sabotagegroepen van zo'n honderd man sterk aan en coördineerde talloze sabotage- en vervalsingsacties, bevrijdingspogingen en aanslagen op collaborateurs. Na de oorlog was Brasser enkele jaren actief voor de Centrale Vermogensopsporingsdienst, die onderzoek deed naar collaborateurs die zich tijdens de oorlog verrijkt hadden. Toen hij in 1948 weer aan de slag wilde bij Hoogovens, was Brasser daar vanwege zijn communistisch activisme niet meer welkom. Brasser was vele jaren gemeenteraadslid voor de CPN in zijn woonplaats Krommenie. Hij groeide ook uit tot een van de kopstukken van Verenigd Verzet, een aan de CPN gelieerde vereniging van oud-verzetsmensen.
De uitgebreide collectie beslaat voornamelijk de periode oktober 1944-april 1945 en bestaat uit rapporten voor de BS, documenten over de samenwerking binnen het verzet, correspondentie van Brasser met onder anderen Gerben Wagenaar, een vooraanstaand lid van de CPN, en met Ali van Berkum, een van zijn koeriersters, van wie ook ongepubliceerde oorlogsherinneringen zijn opgenomen. Voorts plattegronden en naoorlogse krantenartikelen en verklaringen over de erfenis van het verzet.
De communistische verzetsman Jan Brasser werkte bij het uitbreken van de oorlog bij de staalfabriek Hoogovens in IJmuiden. Daar verspreidde hij communistische lectuur, probeerde de staalproductie te saboteren en was betrokken bij diverse stakingen. Na de April Meistakingen in 1943 dook Brasser onder en werd sabotagecommandant van de Raad van Verzet in de Zaanstreek en later van de Binnenlandse Strijdkrachten in het district Noord-Holland Noord. Brasser stuurde sabotagegroepen van zo'n honderd man sterk aan en coördineerde talloze sabotage- en vervalsingsacties, bevrijdingspogingen en aanslagen op collaborateurs. Na de oorlog was Brasser enkele jaren actief voor de Centrale Vermogensopsporingsdienst, die onderzoek deed naar collaborateurs die zich tijdens de oorlog verrijkt hadden. Toen hij in 1948 weer aan de slag wilde bij Hoogovens, was Brasser daar vanwege zijn communistisch activisme niet meer welkom. Brasser was vele jaren gemeenteraadslid voor de CPN in zijn woonplaats Krommenie. Hij groeide ook uit tot een van de kopstukken van Verenigd Verzet, een aan de CPN gelieerde vereniging van oud-verzetsmensen.
De uitgebreide collectie beslaat voornamelijk de periode oktober 1944-april 1945 en bestaat uit rapporten voor de BS, documenten over de samenwerking binnen het verzet, correspondentie van Brasser met onder anderen Gerben Wagenaar, een vooraanstaand lid van de CPN, en met Ali van Berkum, een van zijn koeriersters, van wie ook ongepubliceerde oorlogsherinneringen zijn opgenomen. Voorts plattegronden en naoorlogse krantenartikelen en verklaringen over de erfenis van het verzet.
TrefwoordBRASSER, J.; WAGENAAR, G.; BERKUM, A.J. VAN; BURGER, K.; JONGH, J.; PERS, ILLEGAAL, TROUW; POLITIEKE STROMING, COMMUNISTISCH; VERZETSGROEP, RAAD VAN VERZET; BEDRIJF, HOOGOVENS; SABOTAGE; AANSLAGEN OP PERSONEN; VERVALSINGSWERK; EGODOCUMENTEN; HERDENKING; VOORMALIG VERZET; CPN; BS; VERZETSGROEP, OD; SAMENWERKING VERZET; NOORD-HOLLAND
ObjectcategorieCollectie Brasser, J.; DRUKPERSMATERIAAL
Digitale versie
http://collectie.verzetsmuseum.org/digitale-bestanden/particuliere-archieven/5321_deel3_map2.pdf
InventarisMAP 1
Omslag Samenwerking verzet
-rapport over samenwerking Ordedienst (OD) en Raad van Verzet (RVV) [1p], 11/09/1944.
-instructies aan commandanten RVV over samenwerking met OD, zd.
-6 bijlagen over organisatie verzetswerk en betrekkingen met OD, zd [waarsch. eind 1944].
-bijlage [3p] over verschillende stromingen binnen het verzet en mogelijkheden BS, zd [waarsch. begin 1945].
-afschrift van verslag bijeenkomst militaire commissarissen BS te Eindhoven [8p], 17/02/1945.
-richtlijnen voor het dragen van armbanden door leden BS [2p], 19/03/1945.
-sabotagehandleiding, in diverse talen
Omslag Rapporten BS
-3 handgeschreven briefjes aantekeningen.
-verzoek overplaatsing lid sabotagegroep niet door te laten gaan, zd.
-uitleg over verschillende typen wapens [1p].
-aankondiging van sabotageacties met schokhandgranaten [1p], zd.
-schema voor 5-daags oefenprogramma [1p] met toelichting [1p], zd..
-overzicht aanwezige wapens [1p], 05/01/1944.
-waarschuwing BS aan monteurs die voor de Duitsers werken.
-33 orders en rapporten BS, oktober 1944-april 1945.
-oude omslag met opschrift 'Verzetsrapporten'.
Omslag Vervalsingswerk
-opgevouwen briefje met gegevens 3 personen en 1 pasfoto.
-5 Ausweise/legitimatiepapieren.
-door Brasser geregeld vervalst politie legitimatiebewijs voor Jan Jongh, op naam van Joannes van Heyningen [oorspronkelijk geregistreerd onder nummer 13905, schenking van J.H. Schone, neef van Jongh, van 25/02/00], 01/01/1944.
-verklaring dat Wessanen's Koninklijke Fabrieken een Z-karte heeft aangevraagd voor K. Boon, zd.
Omslag Sabotagekaarten
-9 sabotagekaarten
MAP 2
Omslag Communistisch en overig materiaal
-handgeschreven artikel 'Sowjet-patriottisme en zijn karakter' [8 kantjes op 4 stukken papier], geen auteur genoemd, zd.
-analyse vanuit perspectief Communistische Partij Nederland (CPN) over verschillende illegale bewegingen, september 1943.
-manifest CPN bij bevrijding, zd.
-artikel 'Enige opmerkingen betreffende het inschakelen van vacante arbeidskrachten in de na-oorlogse periode' [7p], december 1944.
-acte van beschuldiging tegen 6 verzetsmensen uit de Zaanstreek door Duitse Officier van Justitie in Nederland, 1944.
Omslag Correspondentie en persoonlijk materiaal
-7 brieven van Gerben Wagenaar aan Brasser, 1 voorzien van toelichtend briefje.
-1 briefje aan Brasser bij politielegitimatiebewijs, 01/04/1945.
-2 brieven van Ali Glimmerveen aan Brasser, 28/03/1945 en 01/02/1985.
-brief van Stichting 1940-1945 aan Brasser, 31/10/1958.
-7 (6 handgeschreven en 1 getypt) brieven/verslagen over oorlogservaringen.
-1 persoonsbewijs BS op naam van Brasser.
-in memoriam foto en herdenkingsgedicht voor Kees Burger (1920-1944).
-geboortekaarte dochter Anja, dd. 26/03/1946.
-kopie van besluit Brasser een koninklijke onderscheiding te verlenen, 15/06/1946.
Omslag Naoorlogse verklaringen en krantenartikelen
-in boekje uitgegeven rede 'Verzetsstrijders spreken tot u!' van Brasser, 05/05/1950 [2x].
-aan werknemers van Hoogovens gerichte oproep van Verenigd Verzet 1940-1945 tegen Schuman-plan te protesteren, 1950.
-Oproep aan Zaanse bevolking deel te nemen aan door burgemeester verboden herdenking van Februaristaking in Amsterdam [waarschijnlijk in 1952].
-2 artikelen uit De Waarheid, 1951 en 1965.
-7 nummers van het blad 'De stem van het verzet', uit de periode 1951-1956, uitgegeven door Verenigd Verzet 1940-1945.
-3 kopieën van een artikel uit De stem van het verzet.
-artikel over Hannie Schaft uit De Typhoon, 23/06/1980.
-1 metalen cliché van de kop van het illegale blad Trouw.
Later toegevoegd:
-Omslag Glimmerveen-Van Berkum
Fotokopie van: Aaltje Glimmerveen-Van Berkum, 'Een klein stukje Alkmaars verzet tijdens de oorlog 1940-1945 ofwel een kleine druppel op een gloeiende plaat' (1980).
Omslag Samenwerking verzet
-rapport over samenwerking Ordedienst (OD) en Raad van Verzet (RVV) [1p], 11/09/1944.
-instructies aan commandanten RVV over samenwerking met OD, zd.
-6 bijlagen over organisatie verzetswerk en betrekkingen met OD, zd [waarsch. eind 1944].
-bijlage [3p] over verschillende stromingen binnen het verzet en mogelijkheden BS, zd [waarsch. begin 1945].
-afschrift van verslag bijeenkomst militaire commissarissen BS te Eindhoven [8p], 17/02/1945.
-richtlijnen voor het dragen van armbanden door leden BS [2p], 19/03/1945.
-sabotagehandleiding, in diverse talen
Omslag Rapporten BS
-3 handgeschreven briefjes aantekeningen.
-verzoek overplaatsing lid sabotagegroep niet door te laten gaan, zd.
-uitleg over verschillende typen wapens [1p].
-aankondiging van sabotageacties met schokhandgranaten [1p], zd.
-schema voor 5-daags oefenprogramma [1p] met toelichting [1p], zd..
-overzicht aanwezige wapens [1p], 05/01/1944.
-waarschuwing BS aan monteurs die voor de Duitsers werken.
-33 orders en rapporten BS, oktober 1944-april 1945.
-oude omslag met opschrift 'Verzetsrapporten'.
Omslag Vervalsingswerk
-opgevouwen briefje met gegevens 3 personen en 1 pasfoto.
-5 Ausweise/legitimatiepapieren.
-door Brasser geregeld vervalst politie legitimatiebewijs voor Jan Jongh, op naam van Joannes van Heyningen [oorspronkelijk geregistreerd onder nummer 13905, schenking van J.H. Schone, neef van Jongh, van 25/02/00], 01/01/1944.
-verklaring dat Wessanen's Koninklijke Fabrieken een Z-karte heeft aangevraagd voor K. Boon, zd.
Omslag Sabotagekaarten
-9 sabotagekaarten
MAP 2
Omslag Communistisch en overig materiaal
-handgeschreven artikel 'Sowjet-patriottisme en zijn karakter' [8 kantjes op 4 stukken papier], geen auteur genoemd, zd.
-analyse vanuit perspectief Communistische Partij Nederland (CPN) over verschillende illegale bewegingen, september 1943.
-manifest CPN bij bevrijding, zd.
-artikel 'Enige opmerkingen betreffende het inschakelen van vacante arbeidskrachten in de na-oorlogse periode' [7p], december 1944.
-acte van beschuldiging tegen 6 verzetsmensen uit de Zaanstreek door Duitse Officier van Justitie in Nederland, 1944.
Omslag Correspondentie en persoonlijk materiaal
-7 brieven van Gerben Wagenaar aan Brasser, 1 voorzien van toelichtend briefje.
-1 briefje aan Brasser bij politielegitimatiebewijs, 01/04/1945.
-2 brieven van Ali Glimmerveen aan Brasser, 28/03/1945 en 01/02/1985.
-brief van Stichting 1940-1945 aan Brasser, 31/10/1958.
-7 (6 handgeschreven en 1 getypt) brieven/verslagen over oorlogservaringen.
-1 persoonsbewijs BS op naam van Brasser.
-in memoriam foto en herdenkingsgedicht voor Kees Burger (1920-1944).
-geboortekaarte dochter Anja, dd. 26/03/1946.
-kopie van besluit Brasser een koninklijke onderscheiding te verlenen, 15/06/1946.
Omslag Naoorlogse verklaringen en krantenartikelen
-in boekje uitgegeven rede 'Verzetsstrijders spreken tot u!' van Brasser, 05/05/1950 [2x].
-aan werknemers van Hoogovens gerichte oproep van Verenigd Verzet 1940-1945 tegen Schuman-plan te protesteren, 1950.
-Oproep aan Zaanse bevolking deel te nemen aan door burgemeester verboden herdenking van Februaristaking in Amsterdam [waarschijnlijk in 1952].
-2 artikelen uit De Waarheid, 1951 en 1965.
-7 nummers van het blad 'De stem van het verzet', uit de periode 1951-1956, uitgegeven door Verenigd Verzet 1940-1945.
-3 kopieën van een artikel uit De stem van het verzet.
-artikel over Hannie Schaft uit De Typhoon, 23/06/1980.
-1 metalen cliché van de kop van het illegale blad Trouw.
Later toegevoegd:
-Omslag Glimmerveen-Van Berkum
Fotokopie van: Aaltje Glimmerveen-Van Berkum, 'Een klein stukje Alkmaars verzet tijdens de oorlog 1940-1945 ofwel een kleine druppel op een gloeiende plaat' (1980).