Resultaten

VETERMAN, E.; VERVALSINGSWERK; VERZETSGROEP, LUCTOR ET EMERGO/FIAT LIBERTAS

Objectnr. 12069

Portretfoto van Eduard Veterman. Ongedateerde opname.

WEEREN, J.J. VAN; VINGERHOED, A.G.; VETERMAN, E.; VERZETSGROEP, LUCTOR ET EMERGO/FIAT LIBERTAS; VERVALSINGSWERK; AMSTERDAM; ONDERDUIK

Objectnr. 16881

Archief van J.J. van Weeren. Johannes Jacobus van Weeren, geboren Amsterdam 3 september 1915. Verzetsdeelnemer. Gehuwd met Anthonie Francisca Vingerhoed.

J.J. van Weeren maakte deel uit van de verzetsgroep Luctor et Emergo en werkte samen met zijn schoonvader Vingerhoed en Eduard Veterman. Van Weeren maakte vervalsingen van distributiebonnen en -kaarten. Ook was hij betrokken bij een smokkel van twee Engelse piloten via Spanje naar Engeland. Als lid van de BS was hij betrokken bij de schietpartij aan de Amstelveenseweg, 7 mei 1945.

Het archief omvat vooral officiële documenten.

VETERMAN, E.; VETERMAN-VAN WITSEN, K.; VETERMAN, E.; EGODOCUMENTEN; VERZET, KUNSTENAARS; VERZET, JOODS; VERZETSGROEP, LUCTOR ET EMERGO/FIAT LIBERTAS; ONDERDUIK; VERVALSINGSWERK; HOLLANDSCHE SCHOUWBURG; GEVANGENIS, SCHEVENINGEN; GIJZELAARSKAMP, HAAREN; GEVANGENIS, UTRECHT; AMSTERDAM; LÜTTRINGHAUSEN

Objectnr. 19781

Archief van Elias "Eduard" Veterman (Den Haag, 9 november 1901 - Laren, 28 juni 1946). Verzetsdeelnemer

De Joodse Eduard Veterman studeerde voor de oorlog aan de Academie voor Beeldende Kunsten in Den Haag. Weliswaar actief als tekenaar en schilder ontwikkelde Veterman zich ook tot schrijver, en maakte hij als toneelschrijver en regisseur naam in de theaterwereld. In 1936 trouwde hij met de in Frankrijk woonachtige Nederlandse Joodse vertaalster Katy van Witsen. In 1937 werd hun dochter Etty Saromina Louise geboren. Vlak voor de oorlog verhuisde het gezin terug naar Nederland, waar ze zich in Blaricum vestigden. Nadat Veterman een aanstelling had gekregen bij de Hollandsche Schouwburg verhuisden ze naar Amsterdam. Daar namen ze intrek in het souterrain van de Keizersgracht 763. Al vroeg in de oorlog begon Veterman met het vervalsen van persoonsbewijzen en documenten. In eerste instantie om zichzelf een andere afkomst en identiteit te geven, die van het alter ego Eduard Jacques Necker. In 1942 raakte Veterman betrokken bij de verzetsgroep “Luctor et Emergo”, waar de Keizersgracht 763 het hoofdkwartier van werd. Nadat de Hollandse Schouwburg in juli 1942 was gevorderd en gesloten legde Veterman zich volledig toe op het verzets-/vervalsingswerk. Op 11 oktober 1943 werd hij echter gearresteerd. Eerst werd hij naar de Polizeigefängnis in Scheveningen (Oranjehotel) gebracht. Eind februari 1944 werd hij overgebracht naar het Grootseminarie in Haaren (Noord-Brabant). Daar bleef hij tot hij in juni dat jaar naar de kriegswehrmachtsgefängnis in Utrecht werd gebracht. In Utrecht stond hij op 4 juli 1944 terecht voor de krijgsraad die hem ter dood veroordeelde. Enkele weken later volgde een overplaatsing naar de Duitse strafgevangenis in Lüttringhausen. Daar werd Veterman uiteindelijk op 15 april 1945 bevrijd door het Amerikaanse leger. Terug in Nederland schreef Veterman onder andere het toneelstuk “Het Oranje Hotel”, en het boek “Keizersgracht 763” met herinneringen over zijn verzetswerk en de groep Luctor et Emergo. Ook begon hij aan een boek waarin hij zaken aan het licht zou brengen over Nederlandse militairen en politici die tijdens de oorlogsjaren in Londen hadden gezeten. Het boek werd echter nooit voltooid. Op 28 juni 1946 kwamen Veterman en zijn zwangere vrouw Katy om het leven bij een verkeersongeval, toen zij in Laren werden aangereden door een militaire vrachtwagen.

Het archief bestaat uit persoonlijke documenten en bezittingen van Eduard Veterman, Katy Veterman-van Witsen, Etty Veterman, en derden. Alsook manuscripten, materiaal met betrekking tot de verzetsgroep Luctor et Emergo, correspondenties uit de voor-, oorlogs-, en naoorlogse periode, en materiaal van naoorlogse televisiedocumentaires en tentoonstellingen over Eduard Veterman.

VETERMAN, E.; VETERMAN-VAN WITSEN, K.; VETERMAN, E.S.L.; VERZET, JOODS; VERZETSGROEP, LUCTOR ET EMERGO/FIAT LIBERTAS; GEVANGENIS; GEVANGENIS, SCHEVENINGEN; GEVANGENIS, UTRECHT; AMSTERDAM; DUITSLAND

Objectnr. 19782

Tekeningen en aquarellen gemaakt door Elias "Eduard" Veterman (Den Haag, 9 november 1901 - Laren, 28 juni 1946). Verzetsdeelnemer.

-Schetsboekje [34 pagina’s] met op de kaft “Schetsboekje voor de Hoogere Burgerschool”. Aan de binnenkant van de voorkaft staat handgeschreven ‘E. Necker’ [Eduard Veterman]. In het schetsboekje staan tekeningen gemaakt door Eduard Veterman (in ieder geval) tijdens zijn gevangenschap in het Seminarie te Haaren vanaf februari 1944. Het betreft onder andere tekeningen van Veterman zijn cel in het Oranjehotel, en zijn cel in Haaren.
-Schetsboekje met een twintigtal diverse tekeningen. Onder andere Bijbelse taferelen, en tekeningen van locaties en gebouwen in Amsterdam.

Omslag met 2 tekenschriften
-Tekenschrift met op de voorkant de tekst “Studio Tekenschrift’. Daarin circa 40 tekeningen/schetsen van onder andere huizen en plattegronden.
-Tekenschrift met op de voorkant de tekst “Studio Tekenschrift’. Daarin circa 20 schetsen/tekeningen van diverse aard.

Omslag
-Pentekening van Eduard Veterman, gemaakt tijdens zijn gevangenschap in het Oranjehotel. Betreft een tekening van een in pak gekleed mannelijk persoon in de deuropening van een cel. Rechts op de tekening staat een emmer met daarop het getal 470, verwijzend naar het celnummer. Onderaan de tekening staat handgeschreven: ‘Een meneer met een verlopen Don Juan gezicht’.
-Pentekening van Eduard Veterman, gemaakt tijdens zijn gevangenschap in het Oranjehotel. Betreft een interieurtekening van zijn cel.
-2 tekeningen van Eduard Veterman met theatraal thema. Beide tekeningen zijn gesigneerd met E.N. [Eduard Necker], en het jaartal 1943.

Losse bladen met tekeningen en/of reproducties. Betreft onder andere:
-Een pentekening van een Hollandse leeuw, met boven en onderaan geschreven ‘Pro Patria’.
-Ex Libris met de teksten: ‘Freedom and Justice’, en ‘Franklin D. Roosevelt’, gesigneerd door Fingesten [Michel Fingesten, 1884-1943]. Aan de achterzijde staat handgeschreven: ‘Van Max Ehrlich bij de première van “Sensatie” april-mei 1942’.
-Zwart-witafdruk van een grafisch vormgegeven amazone.
-Kleurenafdruk van een grafisch vormgegeven amazone.

Omslag
-4 ongesigneerde aquarellen gemaakt door Eduard Veterman. Het betreft decorontwerpen voor theaterstukken.

Omslag
-6 (pen)tekeningen.
-Blad met 2 zelfportretten van Eduard Veterman. het betreft potloodschetsen van Veterman die in een ziekbed ligt. Deze tekeningen zijn gemaakt tijdens de gevangenschap van Veterman in de gevangenis van Lüttringhausen (Duitsland).

-2 portrettekeningen van een Duitse officier, gemaakt in Lüttringhausen door de Eduard Veterman.

-Kartonnenmapje met handgeschreven naam ‘E. Veterman’ [Etty Veterman]. Daarin 7 bladen met deels getekende, en deels geplakte scènes van “Ali Baba en de Veertig Rovers”.

De Joodse Eduard Veterman studeerde voor de oorlog aan de Academie voor Beeldende Kunsten in Den Haag. Weliswaar actief als tekenaar en schilder ontwikkelde Veterman zich ook tot schrijver, en maakte hij als toneelschrijver en regisseur naam in de theaterwereld. In 1936 trouwde hij met de in Frankrijk woonachtige Nederlandse Joodse vertaalster Katy van Witsen. In 1937 werd hun dochter Etty Saromina Louise geboren. Vlak voor de oorlog verhuisde het gezin terug naar Nederland, waar ze zich in Blaricum vestigden. Nadat Veterman een aanstelling had gekregen bij de Hollandsche Schouwburg verhuisden ze naar Amsterdam. Daar namen ze intrek in het souterrain van de Keizersgracht 763. Al vroeg in de oorlog begon Veterman met het vervalsen van persoonsbewijzen en documenten. In eerste instantie om zichzelf een andere afkomst en identiteit te geven, die van het alter ego Eduard Jacques Necker. In 1942 raakte Veterman betrokken bij de verzetsgroep “Luctor et Emergo”, waar de Keizersgracht 763 het hoofdkwartier van werd. Nadat de Hollandse Schouwburg in juli 1942 was gevorderd en gesloten legde Veterman zich volledig toe op het verzets-/vervalsingswerk. Op 11 oktober 1943 werd hij echter gearresteerd. Eerst werd hij naar de Polizeigefängnis in Scheveningen (Oranjehotel) gebracht. Eind februari 1944 werd hij overgebracht naar het Grootseminarie in Haaren (Noord-Brabant). Daar bleef hij tot hij in juni dat jaar naar de kriegswehrmachtsgefängnis in Utrecht werd gebracht. In Utrecht stond hij op 4 juli 1944 terecht voor de krijgsraad die hem ter dood veroordeelde. Enkele weken later volgde een overplaatsing naar de Duitse strafgevangenis in Lüttringhausen. Daar werd Veterman uiteindelijk op 15 april 1945 bevrijd door het Amerikaanse leger. Terug in Nederland schreef Veterman onder andere het toneelstuk “Het Oranje Hotel”, en het boek “Keizersgracht 763” met herinneringen over zijn verzetswerk en de groep Luctor et Emergo. Ook begon hij aan een boek waarin hij zaken aan het licht zou brengen over Nederlandse militairen en politici die tijdens de oorlogsjaren in Londen hadden gezeten. Het boek werd echter nooit voltooid. Op 28 juni 1946 kwamen Veterman en zijn zwangere vrouw Katy om het leven bij een verkeersongeval, toen zij in Laren werden aangereden door een militaire vrachtwagen.

VETERMAN, E.; VETERMAN-VAN WITSEN, K.; VERZETSGROEP, LUCTOR ET EMERGO/FIAT LIBERTAS; VERZET, KUNSTENAARS; HOLLANDSCHE SCHOUWBURG; JODENVERVOLGING; ONDERDUIK; GEVANGENIS; GEVANGENIS, SCHEVENINGEN; GEVANGENIS, UTRECHT; GIJZELAARSKAMP, HAAREN; AMSTERDAM; LÜTTRINGHAUSEN; LAREN

Objectnr. 19815

Stempels en toebehoren gebruikt voor vervalsings doeleinden, afkomstig uit de nalatenschap van Eduard (Elias) Veterman, (Den Haag, 9 november 1901-Laren, 28 juni 1946). Verzetsdeelnemer.

-3 stempels met plastic handvat
-2 nummer-/datumstempels met plastic handvat

-4 gemeentestempels met houten handvat
-2 naamstempels met houten handvat
-Stempel Distributiedienst van Amsterdam met houten handvat

-5 rubberen Duitse stempels met Reichsadler
-2 metalen penningen van de Centrale Crisis Controle Dienst (CCCD)
-Loden drukstempel met hoofdletter J
-Stempelblokje ‘Nederland Distributie’
-Metalen stempelplaatje met wapen van de gemeente Amsterdam, rondom de tekst: ‘Sigillum Oppidi Amstelodamensis’.

-3 inktpotjes
-6 penpunten

-Metalen plaatje met het wapen van Amsterdam en de tekst: ‘Studentenverzet’
-Belgisch muntstuk van 25 cent, met in het midden en rond gat
-Plastic doosje met rood stempelkussen. Doosje heeft een zwarte onderkant en een witte deksel.
-Metalen geodriehoek

De Joodse Eduard Veterman studeerde aan de Academie voor Beeldende Kunsten in Den Haag, waar hij werd opgeleid tot beeldend kunstenaar. Weliswaar actief als tekenaar en schilder ontwikkelde Veterman zich ook tot schrijver, en maakte hij als toneelschrijver en regisseur naam in de theaterwereld. In 1936 trouwde hij met de in Frankrijk woonachtige Nederlandse Joodse vertaalster Katy van Witsen. In 1937 werd dochter Etty Saromina Louise geboren. Vlak voor de oorlog verhuisde het gezin terug naar Nederland, waar ze zich in Blaricum vestigden. Nadat Veterman een aanstelling had gekregen bij de Hollandsche Schouwburg verhuisden ze naar Amsterdam. Daar namen ze intrek in het souterrain van de Keizersgracht 763. Al vroeg in de oorlog begon Veterman met het vervalsen van persoonsbewijzen en documenten. In eerste instantie om zichzelf een andere afkomst en identiteit te geven, die van het alter ego Eduard Jacques Necker. In 1942 raakte Veterman betrokken bij de verzetsgroep “Luctor et Emergo”, waar de Keizersgracht 763 het hoofdkwartier van werd. Nadat de schouwburg in juli 1942 was gevorderd legde Veterman zich volledig toe op het verzets-/vervalsingswerk. Op 11 oktober 1943 werd hij echter, door verraad, gearresteerd. Eerst werd hij naar de strafgevangenis in Scheveningen (Oranjehotel) gebracht. Eind februari 1944 werd hij overgebracht naar het Grootseminarie in Haaren (Noord-Brabant). Daar bleef hij tot hij in juni dat jaar naar de kriegswehrmachtsgefängnis in Utrecht werd gebracht. In Utrecht stond hij op 4 juli 1944 terecht voor de krijgsraad die hem ter dood veroordeelde. Enkele weken later volgde een overplaatsing naar de Duitse strafgevangenis in Lüttringhausen. Daar werd Veterman uiteindelijk op 15 april 1945 bevrijd door het Amerikaanse leger. Terug in Nederland schreef Veterman onder andere het toneelstuk “Het Oranje Hotel”, en het boek “Keizersgracht 763” met herinneringen over zijn verzetswerk en de groep Luctor et Emergo. Ook begon hij aan een boek waarin hij zaken aan het licht zou brengen betreffende Nederlandse militairen en politici die tijdens de oorlogsjaren in Londen hadden gezeten. Het boek werd echter nooit voltooid. Op 28 juni 1946 kwamen Veterman en zijn vrouw om het leven bij een verkeersongeval, toen zij in Laren werden aangereden door een militaire vrachtwagen.

VETERMAN, E.; VETERMAN-VAN WITSEN, K.; VETERMAN, E.; VERZET, JOODS; VERZET, KUNSTENAARS; VERZETSGROEP, LUCTOR ET EMERGO/FIAT LIBERTAS; VERVALSINGSWERK; ONDERDUIK; HOLLANDSCHE SCHOUWBURG; GEVANGENIS, SCHEVENINGEN; LÜTTRINGHAUSEN; AMSTERDAM

Objectnr. 19813

Foto's van en met betrekking tot Eduard Veterman, zijn vrouw Katy Veterman-van Witsen, en hun dochter Etty Veterman. Betreft foto's uit de voor-, oorlogs-, en naoorlogse jaren.

Omslag foto’s Eduard Veterman:
-2 kinderfoto’s van Eduard Veterman.
-4 portretfoto’s van Eduard Veterman (waarschijnlijk) allemaal uit de jaren twintig.
-Foto van Eduard Veterman te midden van 2 jonge vrouwen (waarschijnlijk jaren twintig).
-Foto van Eduard Veterman als Gloriant, hoofdpersonage uit het theaterstuk “Gloriant”, 1920.
-Portretfoto van een jonge vrouw. Aan de achterzijde staat handgeschreven ‘Eduard’.
-15 portretfoto’s (waarvan 14 reproducties) van Eduard Veterman.
-Foto van Eduard Veterman in Venetië. Aan de achterkant staat een zwart stempel: 'Foto-Ferruzzi Venezia'.
-5 diverse foto’s van Eduard Veterman uit verschillende periodes.
-Foto (reproductie) van Eduard Veterman in de Joodsche Schouwburg te Amsterdam (waarschijnlijk) in 1942.
-Foto (reproductie in drievoud) van getekend portret van Eduard Veterman.
-4 foto’s (waarvan 1 in tweevoud) van Eduard Veterman met zijn dochter Etty.
-Foto (reproductie, in tweevoud) van een geschilderd portret van Eduard Veterman.
-Foto gemaakt (waarschijnlijk tijdens huwelijksreis van Eduard Veterman en Katy Veterman-van Witsen) in Venetië. Betreft een foto van Eduard Veterman met duiven op het San Marcoplein.
-Foto van Eduard Veterman samen met Kathy Veterman-van Witsel
-Foto van het pand aan de Keizersgracht op nummer 763. Aan de achterzijde een (waarschijnlijk) door Eduard Veterman handgeschreven tekst met verwijzing naar het huis, dd. 5-12-1942.
-Foto van de hal in de woning van Eduard Veterman (waarschijnlijk) aan de Keizersgracht op nummer 763.
-Naoorlogse foto (reproductie) van 5 mannen, waarvan de tweede van links Eduard Veterman, gearmd voor de poort van de strafgevangenis in Lütringhausen.
-Naoorlogse foto van 5 mannen, waarvan de tweede van links Eduard Veterman, gearmd voor de poort van een Duitse gevangenis in Lütringhausen (Duitsland).
-Naoorlogse foto van 8 mannen, waarvan op de tweede rij tweede van links Eduard Veterman, voor de poort van de strafgevangenis in Lüttringhausen (Duitsland).
-2 naoorlogse foto’s van Eduard veterman met medegevangenen en geallieerde soldaten in Lüttringhausen.
-Fotomapje met opdruk "Fotax", met circa 30 foto’s van Etty Veterman, Eduard Veterman, Kathy Veterman-van Witsel, en derden, zd.
-Gescheurde envelop met etiket: ‘Prof. Eduard Veterman Postbox Congress’, en handgeschreven: ‘Pen Congres’. In de envelop een omslag met foto van deelnemers aan het PEN (Poets, Essayists, and Novelists) congres in Stockholm (1946). Op het schutblad staat met een handgetekend pijltje aangegeven waar Eduard Veterman zit.
-Envelop met 4 naoorlogse foto’s [reproducties] van Eduard Veterman. Betreft 4 foto’s, waarvan 3 met Eduard Veterman op een theaterpodium tussen acteurs met bloemen in de hand. Alsook 1 foto van acteurs/figuranten zonder Veterman. Op de achterkant van de foto’s staat stempel:
Copyright “Particam”. Op de envelop staat handgeschreven: ‘Laatste foto (?) Eduard (26 mrt 1946)’.
-Foto (reproductie) van de uitvaart van Eduard Veterman en Katy Veterman-van Witsen, 3 juli [1946].

Omslag foto’s Katy Veterman-van Witsen:
-2 kinderfoto’s van Katy Veterman-van Witsen
-2 foto’s van Katy Veterman-van Witsen, verkleed als koningin Victoria.
-Portretfoto van katy Veterman -van Witsen. Aan de achterkant staat geschreven '8/3-'36'.
-Foto gemaakt (waarschijnlijk tijdens huwelijksreis van Eduard Veterman en Katy van Witsen) in Venetië. Betreft een foto van Katy Veterman-van Witsen met duiven op het San Marcoplein.
-5 foto’s van Katy Veterman-van Witsen, samen met dochter Etty.
-Fotoansichtkaart (in drievoud) met portretfoto van Katy Veterman-van Witsen. Onderaan staat: ‘Foto Wolf Hoyen’.
-Pasfoto (reproductie, in drievoud) van Katy Veterman-van Witsen. Aan de achterzijde staat een stempel: 'City Studio, Kalverstraat 54 Amsterdam’, en een datumstempel: ‘19 MRT. 1946’.
-Pasfoto van Katy Veterman-van Witsen, zd.
-Portretfoto van Katy Veterman-van Witsen. Foto van een recht vooruitkijkende lachende Katy Veterman-van Witsen, zd.
-Portretfoto (reproductie) van Katy Veterman-van Witsen. Foto van een recht vooruitkijkende lachende Katy Veterman-van Witsen, zd.
-Foto van een schilderij met afbeelding van Katy Veterman-van Witsen, zd.

Omslag foto’s Etty Veterman:
-Foto van Etty Veterman tijdens haar onderduikperiode. Betreft een foto van Etty in de tuin van haar onderduikadres, spelend met een poppenhuis en een pop met kinderwagentje.
-Jeugdfoto (reproductie) van Etty Veterman, met in haar handen een geschilderd portret van haar vader Eduard Veterman. Aan de achterzijde een stempel: ‘Foto Mayfair. Spoorlaan 15 te Bilthoven’.
-2 jeugdfoto’s van een met andere kinderen spelende Etty Veterman.
-Portretfoto (reproductie) van Etty Veterman. Aan de achterzijde staat een stempel van “Particam” Nederl. Coop. Film- en Foto-dienst, en een stempel: Maria Austria.
-8 portretfoto’s (ongedateerd) [reproducties] van een jonge Etty Saromina Louise Veterman. Aan de achterkant staat het stempel: “Particam”-Nederl. Coop. Film- en Foto-Dienst”, en stempel: Maria Austria.
-Portretfoto (ongedateerd), in drievoud, van Etty Saromina Louise Veterman [reproducties]. Aan de achterkant een stempel: Copyright “Particam”. Photographer Maria Austria.
-4 kleine portretfoto’s van Etty Veterman. Op de achterzijde van een van de foto’s staat: ‘Reproductie verboden zonder toelating van Polyfoto’.
-1 vel met 48 kleine portretfotootjes van Etty Veterman als klein kind. Aan de achterzijde van het blad staat een afdruk met Franstalige tekst: ‘Polyfoto Toute La Vie du Visage France’. Onderaan handgeschreven: ‘Etty Parijs 1939’.
-Grote portretfoto (reproductie) van Etty Veterman.
-Foto (in mapje met opdruk ‘Gevaert’) van Etty Veterman als baby in de armen van een vrouw. Aan de achterzijde staat handgeschreven: ' Etty met Beppie v. Dam. 29 nov. 1937’.
-Foto, in drievoud, van getekend portret van Etty Veterman. Onder het portret staat: ‘Etty 5 juni 1945’. Betreft een portret getekend door Eduard Veterman na de bevrijding toen Etty terugkwam uit de onderduik.
-Foto van Etty Saromina Louise Veterman. Betreft een naoorlogse foto (achterkant gedateerd 04-11-00). Betreft een foto van Etty Veterman zittend aan een bureau. Achter haar aan de muur een schilderij met afbeelding van kaartspelende skeletten.

Omslag foto’s van derden:
-6 foto’s met ouders van Eduard Veterman.
-21 foto’s van derden.

Omslag met fotonegatieven en contactafdrukken:
-circa 33 stroken fotonegatieven.
-7 bladen met contactafdrukken.

Omslag theaterfoto’s
-5 foto’s (reproducties) met scene taferelen, waarschijnlijk van het theaterstuk Je Maintiendrai.
-Fotoansichtkaart (reproductie), met scene uit het theaterstuk “Kaap de Goede Hoop” (april 1942).
-Fotoansichtkaart (reproductie), met scene uit het theaterstuk “Dokters geheim” (april-mei 1942).
-Harmonica album met 19 foto’s van scenes uit het theaterstuk “Het loopt toch anders dan je denkt”. Op de voorzijde handgeschreven tekst: ‘Ter herinnering aan gemeenschappelijk werk in een duistere tijd’, mei 1942.
-4 foto’s (reproducties) met scenes van het theaterstuk “Gloriant” uit 1920. Met Eduard Veterman als Gloriant.
-2 foto’s (reproducties) met scenes van onbekende theaterstukken.
-Foto (reproductie) met scene van het theaterstuk “Oranjehotel” (1946). Aan de achterzijde staat een stempel van fotobureau “Thuring” Den Haag.

De Joodse Eduard Veterman studeerde voor de oorlog aan de Academie voor Beeldende Kunsten in Den Haag. Weliswaar actief als tekenaar en schilder ontwikkelde Veterman zich ook tot schrijver, en maakte hij als toneelschrijver en regisseur naam in de theaterwereld. In 1936 trouwde hij met de in Frankrijk woonachtige Nederlandse Joodse vertaalster Katy van Witsen. In 1937 werd hun dochter Etty Saromina Louise geboren. Vlak voor de oorlog verhuisde het gezin terug naar Nederland, waar ze zich in Blaricum vestigden. Nadat Veterman een aanstelling had gekregen bij de Hollandsche Schouwburg verhuisden ze naar Amsterdam. Daar namen ze intrek in het souterrain van de Keizersgracht 763. Al vroeg in de oorlog begon Veterman met het vervalsen van persoonsbewijzen en documenten. In eerste instantie om zichzelf een andere afkomst en identiteit te geven, die van het alter ego Eduard Jacques Necker. In 1942 raakte Veterman betrokken bij de verzetsgroep “Luctor et Emergo”, waar de Keizersgracht 763 het hoofdkwartier van werd. Nadat de Hollandse Schouwburg in juli 1942 was gevorderd en gesloten legde Veterman zich volledig toe op het verzets-/vervalsingswerk. Op 11 oktober 1943 werd hij echter gearresteerd. Eerst werd hij naar de Polizeigefängnis in Scheveningen (Oranjehotel) gebracht. Eind februari 1944 werd hij overgebracht naar het Grootseminarie in Haaren (Noord-Brabant). Daar bleef hij tot hij in juni dat jaar naar de kriegswehrmachtsgefängnis in Utrecht werd gebracht. In Utrecht stond hij op 4 juli 1944 terecht voor de krijgsraad die hem ter dood veroordeelde. Enkele weken later volgde een overplaatsing naar de Duitse strafgevangenis in Lüttringhausen. Daar werd Veterman uiteindelijk op 15 april 1945 bevrijd door het Amerikaanse leger. Terug in Nederland schreef Veterman onder andere het toneelstuk “Het Oranje Hotel”, en het boek “Keizersgracht 763” met herinneringen over zijn verzetswerk en de groep Luctor et Emergo. Ook begon hij aan een boek waarin hij zaken aan het licht zou brengen over Nederlandse militairen en politici die tijdens de oorlogsjaren in Londen hadden gezeten. Het boek werd echter nooit voltooid. Op 28 juni 1946 kwamen Veterman en zijn zwangere vrouw Katy om het leven bij een verkeersongeval, toen zij in Laren werden aangereden door een militaire vrachtwagen.

VETERMAN, E.; VERZET, JOODS; VERZET, KUNSTENAARS; VERVALSINGSWERK; SPIONAGE; ONDERDUIK; VERZETSGROEP, LUCTOR ET EMERGO/FIAT LIBERTAS; GEVANGENIS, SCHEVENINGEN; GIJZELAARSKAMP, HAAREN; LÜTTRINGHAUSEN; AMSTERDAM

Objectnr. 19821

Doosje met speelkaartjes, in gevangenschap gemaakt door Eduard Veterman (Den Haag, 9 november 1901 - Laren, 28 juni 1946). Verzetsdeelnemer

-Kartonnen doosje met circa 100 speelkaartjes. Op de voorkant staat Patience geschreven, boven een afbeelding van 2 in elkaar stekende ringen. Op de achterkant staat een afbeelding van een stadsgezicht met brug, en handgeschreven de naam 'E. Necker' (schuilnaam Eduard Veterman).

De Joodse Eduard Veterman studeerde aan de Academie voor Beeldende Kunsten in Den Haag, waar hij werd opgeleid tot beeldend kunstenaar. Weliswaar actief als tekenaar en schilder ontwikkelde Veterman zich ook tot schrijver, en maakte hij als toneelschrijver en regisseur naam in de theaterwereld. In 1936 trouwde hij met de in Frankrijk woonachtige Nederlandse Joodse vertaalster Katy van Witsen. In 1937 werd dochter Etty Saromina Louise geboren. Vlak voor de oorlog verhuisde het gezin terug naar Nederland, waar ze zich in Blaricum vestigden. Nadat Veterman een aanstelling had gekregen bij de Hollandsche Schouwburg verhuisden ze naar Amsterdam. Daar namen ze intrek in het souterrain van de Keizersgracht 763. Al vroeg in de oorlog begon Veterman met het vervalsen van persoonsbewijzen en documenten. In eerste instantie om zichzelf een andere afkomst en identiteit te geven, die van het alter ego Eduard Jacques Necker. In 1942 raakte Veterman betrokken bij de verzetsgroep “Luctor et Emergo”, waar de Keizersgracht 763 het hoofdkwartier van werd. Nadat de schouwburg in juli 1942 was gevorderd legde Veterman zich volledig toe op het verzets-/vervalsingswerk. Op 11 oktober 1943 werd hij echter, door verraad, gearresteerd. Eerst werd hij naar de strafgevangenis in Scheveningen (Oranjehotel) gebracht. Eind februari 1944 werd hij overgebracht naar het Grootseminarie in Haaren (Noord-Brabant). Daar bleef hij tot hij in juni dat jaar naar de kriegswehrmachtsgefängnis in Utrecht werd gebracht. In Utrecht stond hij op 4 juli 1944 terecht voor de krijgsraad die hem ter dood veroordeelde. Enkele weken later volgde een overplaatsing naar de Duitse strafgevangenis in Lüttringhausen. Daar werd Veterman uiteindelijk op 15 april 1945 bevrijd door het Amerikaanse leger. Terug in Nederland schreef Veterman onder andere het toneelstuk “Het Oranje Hotel”, en het boek “Keizersgracht 763” met herinneringen over zijn verzetswerk en de groep Luctor et Emergo. Ook begon hij aan een boek waarin hij zaken aan het licht zou brengen betreffende Nederlandse militairen en politici die tijdens de oorlogsjaren in Londen hadden gezeten. Het boek werd echter nooit voltooid. Op 28 juni 1946 kwamen Veterman en zijn vrouw om het leven bij een verkeersongeval, toen zij in Laren werden aangereden door een militaire vrachtwagen.

VETERMAN-VAN WITSEN, K.; VETERMAN, E.; VERZET, JOODS; VERZET, KUNSTENAARS; VERZETSGROEP, LUCTOR ET EMERGO/FIAT LIBERTAS; GEVANGENIS, SCHEVENINGEN; AMSTERDAM

Objectnr. 19820

Circa 100 speelkaarten, gemaakt van papieren kaartjes, met rood en zwart borduursel. Gemaakt door Katy Veterman-van Witsen, tijdens haar gevangenschap in de Polizeigefängnis Scheveningen (Oranjehotel).

VETERMAN, E.

Objectnr. 19850

Tekening gemaakt door Elias "Eduard" Veterman (Den Haag, 9 november 1901 - Laren, 28 juni 1946). Verzetsdeelnemer

VETERMAN, E.; VETERMAN, E.S.L.

Objectnr. 19852

Fotoalbum uit de nalatenschap van Etty Saromina Louise Veterman. Oorlogsgetuige.

VETERMAN, E.; VERZET, JOODS

Objectnr. 19989

Tekening met man en vrouw op bank [getekend ‘Ed Necker’ 1944]. Op de achterzijde schets van een gezicht.

Gemaakt door de Joodse kunstenaar en verzetsman Elias "Eduard" Veterman (Den Haag, 9 november 1901 - Laren, 28 juni 1946).

VETERMAN, E.; VERZET, JOODS

Objectnr. 19990

Tekening met centraal een vrouwelijke figuur, aan weerszijden twee figuren in harnas en meerdere figuren op voorgrond [ getekend ‘Eduard Necker’ 1944]. Op de achterzijde in potlood de tekst: 'La Conscience, supporté par le Devoir et la Fidelité, domine les passions inférieures dans le subconscient'. ['Het Geweten, ondersteund door de Plicht en de Trouw, overheerst de minderwaardige driften in het onderbewuste'.]

Gemaakt door de Joodse kunstenaar en verzetsman Elias "Eduard" Veterman (Den Haag, 9 november 1901 - Laren, 28 juni 1946).

VETERMAN, E.; VERZET, JOODS

Objectnr. 19991

Tekening van vrijstaand huis, ongesigneerd.Op achterzijde schets.

Gemaakt door de Joodse kunstenaar en verzetsman Elias "Eduard" Veterman (Den Haag, 9 november 1901 - Laren, 28 juni 1946).

VETERMAN, E.; VERZET, JOODS

Objectnr. 19992

Tekening van sfinx met vrouw [ getekend ‘Eduard Necker’ 1944]. Op de achterzijde de tekst: 'La Fidelité s'enfuie chez les restes de notre culture, seules fidèles à soi-même.' [‘De Trouw ontvlucht de resten van onze cultuur, alleen trouw aan zichzelf.’]

Gemaakt door de Joodse kunstenaar en verzetsman Elias "Eduard" Veterman (Den Haag, 9 november 1901 - Laren, 28 juni 1946).

VETERMAN, E.; VERZET, JOODS

Objectnr. 19993

Tekening van naar hemel kijkende man, omringd door figuren. Op de voorgrond slangen. [ getekend ‘Eduard Necker’ 1944]. Op de achterzijde de tekst: 'L'Ậme, acquiant conscience de soi-même, retenue dans sa vol par les éléments du subconscient.' [De geest, in het bezit van zelfbewustzijn, teruggehouden in zijn vlucht door de elementen van het onderbewuste.]

Gemaakt door de Joodse kunstenaar en verzetsman Elias "Eduard" Veterman (Den Haag, 9 november 1901 - Laren, 28 juni 1946).