Resultaten

SCHAFT, H.; KROPVELD, E.E.J.; VERZET, VROUWEN; VERZET, JOODS; HAARLEM; CPN

Objectnr. 15446

Bril met ronde ongeslepen vensterglazen, hoornen montuur, bruin en crème-kleurig, en vergulde uiteinden van de kromme pootjes. De bril is als vermomming gebruikt door Jo Schaft en haar studie- en hartsvriendin Erna Kropveld. De bril zit in een blauwe koker met daarop gedrukt: [...] & Zn. Nieuwendijk 231 Utrechtsestraat 38.

Jannetje Johanna (Jo) Schaft (Haarlem 16 september 1920 – Bloemendaal 17 april 1945), schuilnaam Hannie, was een Nederlandse verzetsstrijdster tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ze was lid van de Raad van Verzet (RVV) en betrokken bij vele liquidaties en sabotageacties. Vanaf de tweede helft van 1944 wordt ze actief gezocht door de Duitsers. Ze gaat zich daarom vermommen. Lien Elsinga, bij wie ze zat ondergedoken, herinnert zich dat ze haar opvallende rode haar zwart ging verven: 'Ze was werkelijk onherkenbaar, vooral wanneer ze dat brilletje opzette.' [Uit Ton Kors, 'Hannie Schaft', p112]. Na een aantal aanslagen op personen werd zij gearresteerd en geëxecuteerd.

Erna Elsine Jacqueline ('Erna') Kropveld (Amsterdam, 18 december 1921 - Amsterdam, 20 december 2001) was een studiegenote en vriendin van Hannie Schaft. Zij had een niet-Joodse moeder en een Joodse vader. Ze wist tientallen persoonsbewijzen te stelen die ze doorspeelde aan vervalsers.

VERVALSINGSWERK; SCHATZ, L.; VERZET, JOODS

Objectnr. 9122

Houten klaparm met een stempel van de gemeente Den Haag. Moet welhaast zeker door Leo Schatz in Den Haag gemaakt en gebruikt zijn.

Leo Schatz (Amsterdam, 10 maart 1918 – Amsterdam, 4 oktober 2014). Verzetsdeelnemer
Tijdens de oorlog doken de Joodse Leo Schatz en zijn tweelingbroer, Jacques, los van elkaar onder. Leo Schatz kwam eerst in het Gooi terecht maar werd door zijn vriend Wim Polak, met wie hij samen bij de Arbeiders Jeugd Centrale (AJC) had gezeten, uitgenodigd om naar Den Haag te komen. Uit geldnood richtte Schatz en Polak samen met nog twee andere oud AJC-ers, Bea Biet en de fotograaf Sem Presser, een ondergrondse uitgeverij op, de firma Douma en Heertjes. Via het Haagse boekwinkeltje van oud AJC-er Leo de Zeeuw en de verspreidingskanalen van de AJC werden tienduizenden door het viertal geschreven en geïllustreerde kinderboekjes verkocht, waarvan de opbrengsten werden gebruikt om het verzetswerk te financieren. Onder de schuilnamen Jan Heertjes en Jan Mulder hield Schatz zich bezig met het vervalsen van persoonsbewijzen en formulieren, hielp hij onderduikers, was hij betrokken bij de uitgave van Het Parool, en maakte hij samen met Polak deel uit van een organisatie die de door de geallieerde gedropte wapens ophaalde en vervoerde.
Nadat de RAF op 3 maart 1945 een vergissingsbombardement op Den Haag had uitgevoerd slaagde Schatz erin om zich als Jan Heertjes door de Zweedse consul te laten benoemen tot hulpvertegenwoordiger van het Zweedse Rode Kruis. Door deze benoeming kon Schatz met een vrachtauto, volgeladen met op gestolen bonkaarten verkregen broden, langs de scholen rijden om de gebombardeerde bevolking van het Bezuidenhout van voedsel te voorzien.
Leo Schatz en zijn oudere broer Samuel ('Sem') waren de enigen van het gezin die de oorlog overleefden. Eind 1942 waren de ouders van Schatz opgepakt. Na de oorlog kreeg hij bericht van het Rode kruis dat zij in Auschwitz-Birkenau waren vergast. Zijn tweelingbroer Jacques was ook opgepakt en is bij een dodenmars uit Auschwitz doodgeschoten.

PRAAG, A.B. VAN; ONDERDUIK; VERZET, JOODS; CONCENTRATIEKAMP, BUCHENWALD; AMSTERDAM

Objectnr. 12486

Archief van Alexander Bernard ('Lex') van Praag (Amsterdam, 18 maart 1921 - Bilthoven, 19 maart 2005). Pseudoniem: Hellema. Jodenvervolging, verzetsdeelnemer.

Lex van Praag, half Joods, hielp vanaf 1942 Joodse gezinnen onderduiken in Amsterdam. In de kleine vierkamerwoning op Rijnstraat 86 III, waar hij met zijn moeder woonde, was een gezin van vier personen ondergebracht. Voor anderen had hij op zijn naam rond de zeven kamers gehuurd, verspreid over de stad. In april 1943 was een van die onderduikers de straat op gegaan, als jood herkend en gearresteerd. Zoals afgesproken gaf de kamerverhuurder onmiddellijk de naam van Van Praag vrij. Hij werd op 30 april gearrresteerd en zat achteenvolgens gevangen in de gevangenis Amstelveenseweg en de kampen Westerbork, Bergen Belsen, Buchenwald en Flossenburg.

In de jaren tachtig begon Van Praag met schrijven en publiceerde onder het pseudoniem Hellema enkele romans waarin hij zijn oorlogservaringen verwerkte.

Het archief omvat enkele voorwerpen uit kamp Buchenwald.

POLAK, W.; POLAK-BIET, B.; SCHATZ, P.; SCHATZ, L.; VERZETSGROEP, VRIJE GROEPEN DEN HAAG; VERZET, JOODS; ONDERDUIK; VERVALSINGSWERK; PERS, ILLEGAAL, HET PAROOL; UITGEVERIJEN, CLANDESTIEN/ILLEGAAL; DEN HAAG

Objectnr. 9138

Archief van W. Polak. W. (Wim) Polak, schuilnaam Wim Andringa. Gehuwd met Bea Biet, schuilnaam Wilhelmina van Beek. Verzetsdeelnemer, naamgenoot van de Amsterdamse burgemeester.

Wim Polak dook in 1942 als Jood onder en ging zich wijden aan het verzet. Vanaf 1943 was hij met zijn vriendin Bea Biet actief in de Vrije Groepen Den Haag. Dit waren onderduikhelpers uit links-socialistische kring. Daarnaast hadden ze samen met Sem Presser en Leo Schatz een clandestiene uitgeverij, De Telg, en verzorgden en verspreidden ze de Haagse editie van 'Het Parool'.
In 1944 zijn Wim en Bea clandestien getrouwd onder de valse namen Wim Andringa en Wilhelmina van Beek.

Het archief bevat naast officiële documenten vervalsingen en materiaal ten behoeve van vervalsingen.

SNAPPER, F.; ONTSNAPPING; EGODOCUMENTEN; VERZET, ITALIE; STRIJDMACHT, GEALLIEERD; ENGELANDVAARDERS; VERZET, JOODS; ITALIË

Objectnr. 15058

Archief van Frits Snapper (Groningen, 12 september 1912 - Den Haag, 11 november 2007). Engelandvaarder. Verzetsdeelnemer.

De Joodse econoom Frits Snapper is eind jaren dertig werkzaam bij het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), maar meldt zich in juli 1939 voor de voormobilisatie. Ten tijde van de invasie is hij gelegerd bij de Peel-Raam stelling. Na de capitulatie gaat hij weer werken bij het CBS, maar wordt daar ontslagen na conflicten met Duits personeel dat aangesteld wordt. November 1941 duikt Snapper naar aanleiding van de toenemende anti-Joodse maatregelen onder.

Hij werd gelegerd en had in juni 1942 Zwitserland bereikt en aangezien hem geen mogelijkheid werd geboden naar Engeland te gaan, heeft hij met een vriend het plan opgevat via Italië de geallieerden tegemoet te gaan. Al in het noorden gearresteerd, wisten zij na de val van Mussolini te ontsnappen en vochten met de partizanen mee tot de bevrijding.

Snapper heeft zijn avonturen bij de Italiaanse partizanen achteraf in een typoscript vastgelegd. Het archief bevat uitsluitend dit typoschript (144 p..)

TERECHTSTELLINGEN; AMSTERDAM; BAGGERS, W.; EVEN, J.; RIPHAGEN, B.A.; ONDERDUIK; VERZET, JOODS; HERDENKING

Objectnr. 12451

Drie foto's rond twee verzetsdeelnemers in Amsterdam. Ongedateerde opnamen.

1. portret van Wim Baggers (met sigaar)
2. portret van John Even
3. groep rouwende mensen bij kransen en bloemen op de plaats waar Baggers en Even doodgeschoten zijn

Baggers en Even werden op 7 september 1944 gearresteerd bij een inval in een garage aan de Amsteldijk die door het verzet werd gebruikt. De tip kwam van de collaborateur Dries Riphagen, die even verderop ook een garage had. Bij de inval werden helmen, munitie en illegaal drukwerk aangetroffen. Heinrich Klöpping, de eigenaar van de garage, werd ter plekke door SD-topman Friedrich Viebahn geëxecuteerd. Baggers en Even werden meegenomen naar het bureau van de Sicherheitsdienst aan de Euterpestraat en diezelfde dag nog aan elkaar geboeid met een nekschot op de Kalfjeslaan bij de Amstel doodgeschoten. Riphagen zou de executie hebben uitgevoerd. Hun herdenking vond drie weken na de bevrijding plaats.

Maurits Baggers (Amsterdam, 11 juli 1908 - Amsterdam, 7 september 1944) was een Joodse vertegenwoordiger in auto's. Onder de schuilnaam 'dr. Brand' en 'Wim' hielp hij onderduikers en was actief in een knokploeg.
Jacobus ('Johnny') Even (Boston, 1 april 1916 - Amsterdam, 7 september 1944) was o.a. betrokken bij het vervalsen van distributiebonnen.
Heinrich Wilhelm Klöpping (Amsterdam, 29 augustus 1907 - Amsterdam, 7 september 1944) was een garagehouder die zijn garage ter beschikking stelde voor verzetsactiviteiten zoals de opslag van illegaal materiaal.
Bernardus Andreas ('Dries') Riphagen (Amsterdam, 7 september 1909 – Glion (Zwitserland), 13 mei 1973) was een Amsterdamse onderwereldfiguur die tijdens de oorlog voor de Duitsers werkte en zeer actief was in het opsporen van ondergedoken Joden en verzetsmensen.
Zie ook foto's onder VMA 12536

REPRESAILLES; AMSTERDAM; TERECHTSTELLINGEN; VERZET, JOODS; BAGGERS, W.; EVEN, J.; RIPHAGEN, B.A.

Objectnr. 12536

Vier politiefoto's, gemaakt direct na de fusillade aan de Kalfjeslaan in Amsterdam op 8 september 1944.

1. portret en face van pas gefusilleerde Maurits Baggers
2. portret en profile van pas gefusilleerde Maurits Baggers
3. portret en face van pas gefusilleerde Johnny Even
4. portret en profile van pas gefusilleerde Johnny Even

Baggers en Even werden op 7 september 1944 gearresteerd bij een inval in een garage aan de Amsteldijk die door het verzet werd gebruikt. De tip kwam van de collaborateur Dries Riphagen, die even verderop ook een garage had. Bij de inval werden helmen, munitie en illegaal drukwerk aangetroffen. Heinrich Klöpping, de eigenaar van de garage, werd ter plekke door SD-topman Friedrich Viebahn geëxecuteerd. Baggers en Even werden meegenomen naar het bureau van de Sicherheitsdienst aan de Euterpestraat en diezelfde dag nog aan elkaar geboeid met een nekschot op de Kalfjeslaan bij de Amstel doodgeschoten. Riphagen zou de executie hebben uitgevoerd. Hun herdenking vond drie weken na de bevrijding plaats.

Maurits Baggers (Amsterdam, 11 juli 1908 - Amsterdam, 7 september 1944) was een Joodse vertegenwoordiger in auto's. Onder de schuilnaam 'dr. Brand' en 'Wim' hielp hij onderduikers en was actief in een knokploeg.
Jacobus ('Johnny') Even (Boston, 1 april 1916 - Amsterdam, 7 september 1944) was o.a. betrokken bij het vervalsen van distributiebonnen.
Heinrich Wilhelm Klöpping (Amsterdam, 29 augustus 1907 - Amsterdam, 7 september 1944) was een garagehouder die zijn garage ter beschikking stelde voor verzetsactiviteiten zoals de opslag van illegaal materiaal.
Bernardus Andreas ('Dries') Riphagen (Amsterdam, 7 september 1909 – Glion (Zwitserland), 13 mei 1973) was een Amsterdamse onderwereldfiguur die tijdens de oorlog voor de Duitsers werkte en zeer actief was in het opsporen van ondergedoken Joden en verzetsmensen.
Zie ook foto's onder VMA 12451

VOLLENHOVE; VERZETSGROEP, LO/LKP; KRIJGSGEVANGENSCHAP; SOVJET-UNIE; VERZET, JOODS; ARONS, B.; BS; KONING, J. DE

Objectnr. 13465

Drie foto's rond Russische krijgsgevangenen in Vollenhove.

1. groepsportret van een knokploeg uit Vollenhoven in BS-verband met in het midden, omarmd door zijn vrouw, de joodse onderduiker Bob Arons, die leider was van de groep. Boven hem en geheel rechts twee gevluchte Russische krijgsgevangenen, die ook waren ondergedoken in Vollenhoven en deel uitmaakten van de groep. Ongedateerde opname.
2. de twee Russische krijgsgevangenen poserend met stenguns in de aanslag. Op de achterzijde hebben zij in cyrillisch handschrift hun naam geschreven. Daaronder: "Twan? Sjors?" Ongedateerde opname (waarschijnlijk 18 mei 1945).
3. Russische krijgsgevangene poseert met een stengun. Waarschijnlijk vergroting uit foto 2. Op de achterkant een tekst in cyrillisch schrift, met datum 18/V/45. Opname 18 mei 1945.

BLUHM, B.; VERZET, JOODS; AMSTERDAM; JOODSE WIJK

Objectnr. 13739

Portretfoto van Benny Bluhm, geboren en opgegroeid in de Amsterdamse Jodenhoek. Deze amateurbokser verdedigde de wijk in knokploegen tegen de nationaal-socialisten. Na de bevrijding ijverde hij voor een monument voor het Joods verzet in Amsterdam. Ongedateerde opname.

JODENVERVOLGING; ONDERDUIK; JEUGD; VERZET, JOODS; AMSTERDAM; HOLLANDSCHE SCHOUWBURG

Objectnr. 13744

Twee foto's van het interieur van de crèche aan de Amsterdamse Plantage Middenlaan, tegenover de Hollandsche Schouwburg. Uit de crèche zijn meer dan honderd kinderen naar onderduikadressen gebracht. Opnamen 1935.

JOODSE RAAD; KAR, J. VAN DER; HOLLANDSCHE SCHOUWBURG; VERZET, JOODS; AMSTERDAM

Objectnr. 15969

Katoenen mouwband van de Joodse Raad, afdeling Expositur. Gedragen door Jacques van der Kar in de Hollandsche Schouwburg in Amsterdam.

Jacques van der Kar (Amsterdam, 4 augustus 1917 - 2 mei 2008) stamde een Joodse koopmansfamilie en groeide op in Amsterdam, waar hij onder andere als bakkersknecht en bierdrager werkte. In juli 1942 werd hij opgeroepen voor deportatie, maar hij wist daaraan te ontkomen door een functie bij de Joodse Raad te regelen. Van der Kar werd fietskoerier voor de Expositur, een verbindingskantoor tussen de Joodse Raad en de Zentralstelle für jüdische Auswanderung. Later kwam hij te werken in de Hollandsche Schouwburg, waar joden die op transport moesten werden samengebracht. Van der Kar hielp daar samen met anderen talloze joden te ontsnappen. Na de laatste razzia's in september 1943 dook Van der Kar samen met zijn vrouw onder, eerst in Amsterdam en later in Apeldoorn en Beekbergen. Daar bleven zij tot de bevrijding.

KANN, M.; LEEMBRUGGEN, A.S.; KANN-JOLLES, M.M.; EGODOCUMENTEN; VERZET, JOODS; PERS, ILLEGAAL, HET PAROOL; GEVANGENIS, SCHEVENINGEN; CONCENTRATIEKAMP, AMERSFOORT; CONCENTRATIEKAMP, SACHSENHAUSEN

Objectnr. 16259

Archief van Maurits Kann (Den Haag, 22 mei 1894 – Sachsenhausen, 27 maart 1942). Verzetsdeelnemer.

Mr. Maurits Kann was actief in de Ordedienst en voor korte tijd aan 'Het Parool' verbonden, maar werd 26 mei 1941 gearresteerd in Haarlem. Via de gevangenis Scheveningen en kamp Amersfoort werd hij zonder vorm van proces naar het concentratiekamp Sachsenhausen getransporteerd, waar hij op 27 maart 1942 stierf. Kann had vier kinderen uit zijn eerste huwelijk met Anna Suzanna Leembruggen. Vanuit gevangenschap correspondeerde hij met zijn tweede vrouw Maria Margareta Jolles.

Het archief bevat enkele van zijn brieven en een verklaring van het Rode Kruis over zijn overlijden.

KROES, H. C.; KAN, E. A.; VERZETSGROEP, OD; VERZET, JOODS; EGODOCUMENTEN; TERECHTSTELLINGEN

Objectnr. 12393

Archief van H.C. Kroes. De heer H.C. Kroes. Jodenvervolging.

In deze collectie bevindt zich een afschrift van de afscheidsbrief van Mr. Ernest August Kan (1911-1942). Hij was betrokken bij de verzetsgroep Ordedienst (OD) van J.H. Westerveld. Tot deze groep behoorden voornamelijk militairen die na de bezetting van Nederland enerzijds wilden strijden tegen de bezetter en anderzijds alvast een tussenbestuur wilden opzetten voor de periode na het verslaan van deze bezetter.

Vanaf begin april 1941 werd een groot deel van deze groep gearresteerd. Kan werd volgens het dodenboek vanaf 23 juli 1941 in de strafgevangenis van Scheveningen vastgehouden. In maart 1942 werden de gevangenen overgebracht naar kamp Amersfoort waar het proces op 27 maart van start ging. Zeventig leden werden ter dood veroordeeld (bij 63 van hen werd het vonnis ook bekrachtigd) en Kan was onder hen. Zij werden vervolgens in april naar Sachsenhausen bij Oranienburg gebracht waar ze op 3 mei 1942 gefusilleerd werden. Op 1 mei schreef Kan de genoemde afscheidsbrief.

Voorts een schrijven van het Departement van Financiën Afdeeling Oorlogsschade aan mr. H. C. Kroes, betreffende een aangemelde schade met het verzoek om een verklaring over Joods-zijn in te vullen, gedateerd 1942. Met bijgevoegd een terugzendenvelop en een briefje waarin Kroes wordt aangespoord om deze tweede verklaring wel in te vullen, want anders wordt hij automatisch als Jood geregistreerd, ongedateerd.

Het archief omvat uitsluitend deze brief en dit schrijven.

WEIL, L.; VERZET, JOODS; VERZET, FRANKRIJK; ONTSNAPPING; RAZZIA

Objectnr. 10799

Archief van Leopold ('Leo') Weil (Augsburg, 17 juni 1922). Schuilnamen: Johannes Verbraak en Lodewijk Smulders. Jodenvervolging, verzetsdeelnemer.

Leo Weil groeide op in Augsburg. Vanwege de toenemende vervolging van Joden kwam hij in 1936 naar Nederland, waar hij in eerste instantie bij zijn oom Herbert Oberdorfer in Amsterdam woont. Zijn vader Hermann en zus Edith volgden in 1938, moeder Selma bleef achter om haar zieke moeder te verzorgen. Na het uitbreken van de oorlog probeerde Weil tevergeefs naar Engeland te ontkomen, en rondde vervolgens in Amsterdam een ingenieursopleiding af. In februari 1941 wist hij te ontkomen bij de eerste razzia's door aan een touw uit het raam te hangen. Hij dook daarna onder. Weil raakte in contact met verzetsmensen en begon documenten te vervalsen, onder andere persoonsbewijzen. In februari 1943 werd Weil gearresteerd, toen hij in een drukkerij iets kwam ophalen. Bij het transport naar kamp Westerbork probeerde hij te vluchten. Dit mislukte en hij werd flink in elkaar geslagen. Na tien dagen herstel in de ziekenbarak wist hij alsnog te ontvluchten en naar Amsterdam terug te keren, alwaar hij weer verder ging met verzetswerk. Bij een razzia op straat werd hij al snel weer opgepakt, maar hij wist meteen te ontsnappen uit de overvalswagen. In juli 1943 werd hij voor de derde maal opgepakt, nu door verraad. Hij zat twee dagen en nachten opgesloten in een elektriciteitsmetershok in het gebouw van de Sicherheitsdienst aan de Amsterdamse Euterpestraat. De derde nacht werd hij naar een gymzaal overgebracht, waar hij door het forceren van een bovenraam kon vluchten. In augustus 1943 vluchtte Weil via België naar Frankrijk waar hij zich bij de Groupe Franc Alert aansloot. Hij had tevergeefs geprobeerd zijn vader en zus te overtuigen met hem mee te gaan. Zus Edith werkte op dat moment voor de Joodse Raad en had voor haarzelf en haar vader een Sperre weten te regelen, die tegen deportatie zou beschermen. Begin 1944 worden zij in Auschwitz vergast. Ook moeder Weil en haar moeder overleven de oorlog niet.

Weil begeleidde in de periode augustus 1943 tot juli 1944 vijf transporten met Joodse onderduikers, verzetsmensen en Engelse en Canadese piloten van Nederland naar Frankrijk. Verder heeft hij in Parijs deelgenomen aan bankovervallen om geld voor levensonderhoud en wapens voor de groep te bemachtigen. Ook heeft hij drie Gestapo-agenten in Parijs geliquideerd. Op 19 juli 1944 werd de groep door verraad opgerold. Hij werd vastgezet in de gevangenis Fresnes in Parijs. In een proces werd hij ter dood veroordeeld, maar omdat de bevrijders dichtbij waren, werd het vonnis niet voltrokken. Met het laatste transport werd hij op 20 augustus 1944 naar het concentratiekamp Buchenwald op transport gesteld. Toen daar de Amerikanen naderden - in april 1945 - werd hij na enige omzwervingen naar het kamp Theresienstadt gebracht, waar hij op 6 mei 1945 door de Russen bevrijd werd.

Het archief bevat officiële documenten, waaronder vervalsingen (alles in kopie). daarnaast een beschrijving van zijn verzetswerk. Zijn verzetswerk deed L. Weil onder verschillende schuilnamen, waaronder Johannes Verbraak en Lodewijk Smulder. Op zijn door hem zelf vervalste transportdocumenten van de Wehrmacht zijn deze schuilnamen terug te zien. Verder zijn er documenten van de Forces Françaises de l'Intérieur bij.

LUZA, B.; CPN; VERZET, JOODS; PERS, ILLEGAAL, DE WAARHEID; BEDRIJF, HOLLANDIA KATTENBURG; GEVANGENIS, SCHEVENINGEN; TERECHTSTELLINGEN; CONCENTRATIEKAMP, SOBIBOR

Objectnr. 9864

Archief van B. Luza. B. (Bernard) Luza, geboren 10 december 1903 - overleden Scheveningen 15 februari 1943. Jodenvervolging. Gehuwd met Clara van Os, geboren 31 oktober 1901 - overleden Sobibor 7 mei 1943. Een kind, Eva Luza, 19 mei 1928 - Sobibor 7 mei 1943.

Bernard Luza was vanaf 1939 werkzaam bij de afdeling waar regenjassen waterdicht gemaakt werden van de textielfabriek Hollandia-Kattenburg in Amsterdam. Sinds 1935 was hij actief lid van de CPN.

Op woensdag 11 november 1942 deed de Sicherheitspolizei onder leiding van Willy Lages een inval in de Hollandia-fabrieken. Alle uitgangen werden afgezet en de Joodse medewerkers van het bedrijf werden ‘s avonds weggevoerd. Ook Bernard werd gearresteerd. In januari 1943 werd tegen hem en vier andere werknemers van Hollandia in Utrecht een proces gevoerd. Zij werden ervan beschuldigd in het Hollandia-bedrijf het illegale blad 'De Waarheid' te hebben verspreid en te hebben opgeroepen tot sabotage van de voor het Duitse leger bestemde productie door langzaam te werken of de lopende band onklaar te maken. Luza werd beschouwd als de leider van de groep en hij werd ter dood veroordeeld. Bernard Luza is op 15 februari 1943 in Scheveningen geëxecuteerd.

De collectie bevat een kopie van de afscheidsbrief van Bernard aan zijn vrouw Clara van Os en hun dochter Eva. Zijn vrouw en dochter zijn enkele maanden later in het concentratiekamp Sobibor vermoord.