Resultaten

KOERIERS; SMOKKEL

Objectnr. 03

Roze zwangerschapskorset, waarin bonnen en valse papieren gesmokkeld werden. Het betreft hier een rekwisiet/replica

JONG-HARTOG, C. DE; SMOKKEL; ONDERDUIK; JODENVERVOLGING

Objectnr. 15514

Collectebus, waarin een aantal smokkelbriefjes zaten, tien briefjes op papier en zes op repen katoen. Deze briefjes waren afkomstig van Cornelia de Jong-Hartog en andere familieleden. Zie hiervoor archief onder nr. 12710.

LANGE, A. DE; CNOOP KOOPMANS-BRUIJN, M.; PERS, ILLEGAAL, DE VONK; SMOKKEL; STRIJDMACHT, DUITS

Objectnr. 13143

Archief van A. de Lange. A. (An) de Lange. Verzetsdeelneemster.

An de Lange was betrokken bij de groep rond het illegale blad 'De Vonk'. Ze was in de periode eind 1941-'42 belast met de organisatie (drukken, stencilen, expeditie). Ze was bijvoorbeeld betrokken bij de actie op 1 mei 1942 om 300.000 papieren sterren met de tekst 'Jood en niet-Jood één' te verspreiden. Haar verloofde W.F. Storm was vanaf maart 1942 lid van de redactie. Later kreeg ze een relatie met een ander en keerde ze de groep de rug toe. Het smokkelbriefje schreef ze in de gevangenis. Ze was opgepakt omdat ze een rijbewijs had waarmee geknoeid was. Ze werd echter snel weer vrijgelaten, omdat de politie verder niets konden vinden. De ook in deze De schenkster van deze collectie, Martha Cnoop Koopmans-Bruijn, was aan het einde van de oorlog betrokken bij het aanplakken van de pamfletten gericht op de Duitse soldaten.

Het archief omvat naast het genoemde briefje aan Duitse soldaten gerichte pamfletten die door de schenkster van deze collectie, Martha Cnoop Koopmans-Bruijn, aan het einde van de oorlog werden aangeplakt.

TEERINK, G.J.; VERZET, UNIVERSITEITEN/STUDENTEN; PERS, ILLEGAAL, VRIJ NEDERLAND; SPEELMAN, W.; PEPPINK, J.; KOERIERS; EGODOCUMENTEN; GEVANGENIS, WETERINGSCHANS; SMOKKEL; AMSTERDAM; GEVANGENIS, SCHEVENINGEN; DUITSLAND; HUMMELO

Objectnr. 12377

Archief van G.J. Teerink. Gerrit Jan Teerink, geboren 12 mei 1919. Verzetsdeelnemer.

De theologiestudent Gerrit Jan Teerink was van augustus tot december 1940 verspreider van 'Vrij Nederland' aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Vervolgens raakte hij via Jan Peppink betrokken bij de landelijke verspreiding van 'Vrij Nederland' in Gelderland (Hummelo) en Overijssel. Het werk in Overijssel deed hij in februari 1941 over aan Wim Speelman. Tussen de schrijvers en de redactie van 'Vrij Nederland' in Amsterdam verrichtte Teerink koeriersdiensten. Hij werd in mei 1941 gearresteerd en kwam via het Huis van Bewaring aan de Amsterdamse Weteringschans en de gevangenis in Scheveningen terecht in Rheinbach/Lengsdorf, waar hij tot maart 1943 verbleef.

Teerink maakte tijdens zijn gevangenschap dagboekaantekeningen. In Scheveningen had hij veel contact met medegevangene ds. Bos. Ook de broer van Teerink was bij de verspreiding van 'Vrij Nederland' betrokken.

In 1981 kreeg G.J. Teerink het Verzetsherdenkingskruis.

Het uitgebreide archief omvat in hoofdzaak administratieve documenten.

PEEKS, H.; ONDERDUIK; SMOKKEL; SPAANSE BURGEROORLOG; EGODOCUMENTEN; GEVANGENIS, AMSTELVEENSEWEG; CONCENTRATIEKAMP, RAVENSBRUCK; AMSTERDAM

Objectnr. 12031

Archief van Henderkien ('Henny') Peeks (Gieten, 1 april 1906 - Amsterdam, 17 juli 1975). Verzetsdeelneemster, gevangene.

De verpleegster Henny Peeks was tijdens de Spaanse Burgeroorlog in Spanje met een groep 'rode' verpleegsters, waarmee ze tijdens de bezetting contact hield. Ze kwam zo snel in de onderduikhulp terecht. In oktober 1943 deed de Sicherheitsdienst een inval in haar woning in de Eendrachtstraat in Amsterdam. Via de gevangenis aan de Amstelveenseweg en kamp Vught werd ze naar het concentratiekamp Ravensbrück getransporteerd. Ze overleefde de oorlog.

In het archief bevindt zich een linnen lapje. Tijdens het eerste verhoor na haar arrestatie heeft Peeks een onderduikadres verraden. Op het uit de gevangenis gesmokkelde lapje schreef ze een briefje aan een vriendin die ook Henny heette, waarin ze uitlegt dat ze doorsloeg om haar pleegmoeder te redden.

VERSTEEG, M.; BAKKER, J.; VERVALSINGSWERK; REPRESAILLES; SMOKKEL; VERZETSGROEP, TROUW; EGODOCUMENTEN; AMSTERDAM

Objectnr. 14071

Archief van Martinus ('Martin') Versteeg, geboren te Amsterdam 13 juni 1908, overleden 23 augustus 1949. Schuilnaam M. de Bruin. Verzetsdeelnemer.

Martin Versteeg was als letterzetter bij drukkerij Nestelroy aan de Amsterdamse Amsteldijk in staat vele cliché's na te maken. Hoewel katholiek zou hij voor 'Trouw' gewerkt hebben en voor de groep 'Rijnstraat'. Bij een inval bij zijn verloofde Sara Louisa Jacoba Bakker (geboren 18 december 1919) aan de Uiterwaardenstraat 68III wist Versteeg te ontsnappen, maar zijn verloofde en haar vader werden meegenomen. Deze Jan Bakker (geboren te Amsterdam 22 juni 1892), assistent apotheker, werd op 24 oktober 1944 aan de Apollolaan gefusilleerd. Na de oorlog trouwde Versteeg alsnog met zijn verloofde, maar zou vier jaar later aan kanker overlijden.

ZWART, N.; CPN; PERS, ILLEGAAL, DE WAARHEID; GEVANGENIS; AMSTERDAM; CONCENTRATIEKAMP, VUGHT; SMOKKEL; DISTRIBUTIE; WILHELMINA; JEUGD

Objectnr. 13350

Archief van N. Zwart. N. (Nico, Niek) Zwart. Verzetsdeelnemer. Gehuwd, kinderen.

Nico Zwart begon in mei 1939 zijn kapperszaak aan de Kromme Mijdrechtstraat in Amsterdams. In de bezettingstijd diende de winkel als plaats van samenkomst voor verspreiders van 'De Waarheid'. Er werden allerlei illegale akties voorbereid. In 1943 werd Zwart zonder vorm van proces gevangen gezet in kamp Vught. Hij was ook hier kapper. Zijn verblijf in het kamp duurde, met een onderbreking van vier weken, voort tot de bevrijding. Na de oorlog heropende hij zijn zaak op het oude adres.

Tot augustus 1944 onderhield hij een, deels clandestiene, correspondentie met zijn gezin in Amsterdam, die zich in ditr archief bevindt.

VERZETSGROEP, CS-6; BOISSEVAIN-VAN LENNEP, A.M.; SMOKKEL; TERECHTSTELLINGEN; EGODOCUMENTEN; CONCENTRATIEKAMP, VUGHT; CONCENTRATIEKAMP, RAVENSBRUCK; HERDENKING

Objectnr. 15254

Oranje verzamelalbum met het opschrift 'Je Mainteindrai' van 46 pagina's, met in totaal 33 foto's, bijschriften, krantenknipsels, gesmokkelde briefjes waaronder twee met bloed geschreven in een enveloppe op pagina 7. Samengesteld door Adrienne Minette ('Mies') Boissevain-Van Lennep (Amsterdam, 21 september 1896 – Amsterdam, 18 februari 1965) over haar familie, waarvan vader Jan, en de zonen Gideon en Janka van verzetsgroep CS-6 de oorlog niet overleefden.
Verder twee brieven van 'mammie' Boissevain uit kamp Vught aan haar dochters Annemie en Sylvia, gedateerd 1 januari en 16 januari 1944, in het album bijeen gehouden.

JONG-HARTOG, C. DE; ONDERDUIK; GEVANGENIS; SMOKKEL; AMSTERDAM; CONCENTRATIEKAMP, WESTERBORK; GEVANGENIS, WETERINGSCHANS

Objectnr. 12710

Archief van C. de Jong-Hartog. Cornelia de Jong-Hartog. Jodenvervolging.

Leden van de Joodse familie De Jong uit Amsterdam waren ondergedoken. In juli 1944 worden enkele familieleden gearresteerd en in Huizen van Bewaring in Amsterdam (Weteringschans, Havenstraat) opgesloten. Men hield contact met
elkaar via briefjes op repen stof, die met het wasgoed werden gesmokkeld. Andere familieleden verbleven in kamp Westerbork en deelden op een briefje mee dat ze begin september 1944 naar Duitsland zouden worden overgebracht.

Het archief bevat in hoofdzaak correspondentie en wel voornamelijk smokkelbriefjes. Na de oorlog informeerde de weduwe C.de Jong bij het Bureau voor Oorlogspleegkinderen naar het lot van een gedeporteerde.
De correspondentie is in een collectebusje gestopt (mogelijk na de oorlog).

JANSEN, J.M.; ONDERDUIK; GEVANGENIS, WETERINGSCHANS; SMOKKEL; CONCENTRATIEKAMP, AMERSFOORT

Objectnr. 15341

Archief van J.M. Jansen. Johannes Marinus Jansen. Gevangene.

Johannes Marinus Jansen werd in 1942 gepakt vanwege het laten onderduiken van zijn Joodse buren, in de Biesboschstraat 51 in Amsterdam. Jansen heeft nog tot de opheffing in kamp Amersfoort gezeten.

Het archief omvat een uit het Huis van Bewaring aan de Amsterdamse Weteringschans gesmokkeld briefje met de waarschuwing tegen degene die hem verraden had. Het briefje werd bewaard in een 'zilveren' beursje.

VALSTAR, L.; VERZETSGROEP, LO/LKP; CONCENTRATIEKAMP, VUGHT; SMOKKEL; SLOMP, F.; POST, J.; ONDERSCHEIDINGEN/UITKERINGEN

Objectnr. 12574

Archief van Leendert Marinus ('Leendert', 'Leen') Valstar (Naaldwijk, 10 augustus 1908 - Vught, 4 september 1944). Schuilnaam Bertus. Gehuwd. Verzetsdeelnemer.

Leendert Valstar was tuinder in het Westland. Hij was mede-oprichter van de verzetsgroep LKP en werd op 15 mei 1944 in Delft gearresteerd. Hij liep bij een vluchtpoging een schotwond op, zat gevangen in kamp Vught, en werd op 4 september 1944 bij dat kamp gefusilleerd, 36 jaar oud.

Het archief omvat onder meer briefjes van L. Valstar, die uit de gevangenis gesmokkeld zijn.

BS; BROEK OP LANGEDIJK; KAMP, J.; SMOKKEL

Objectnr. 16242

Groepsfoto van een staande leden van de BS in Broek op Langedijk. Een van hen is Pieter Kamp. Zijn broer Jan, links met pet, was schipper, die wapens smokkelde. Ongedateerde opname. Twee exemplaren.

GLAS, J.J.; PULLEN, G.C.; CPN; AMSTERDAM; GEVANGENIS, WETERINGSCHANS; GEVANGENIS, UTRECHT; SMOKKEL; TERECHTSTELLINGEN; CONCENTRATIEKAMP, VUGHT; CONCENTRATIEKAMP, RAVENSBRUCK

Objectnr. 15995

Archief van J.J. Glas en G.S. Pullen. Johannes Jacob (Jan) Glas, geboren 1917 - overleden Soesterberg 19 november 1942. Gehuwd met Gesina Christina (Stien) Pullen, geboren 28 november 1918.

Man en vrouw werkten voor de Amsterdamse CPN. Jan Glas werd als verbindingsman gearresteerd met belastende papieren op zak, op 17 november 1941. Na gevangenschap in het Huis van Berwaring aan de Amsterdamse Weteringschans en in het Huis van Bewaring in Utrecht, werd hij op 19 november 1942 bij Soesterberg gefusilleerd.
Stien Pullen ging door in het verzet, hielp onderduikers en had ze ook in huis. Zij werd begin 1944 gearresteerd. Zij ging na de Gevangenis op de Amstelveenseweg door naar de kampen Vught en Ravensbrück.

Het archief bevat correspondentie, officiële documenten en een foto van beiden.

TWEEBEEKE, F.; VERZETSGROEP, NEDERLANDS ORANJELEGER; VERZET, KERKEN; EGODOCUMENTEN; SMOKKEL; CONCENTRATIEKAMP, BUCHENWALD; CONCENTRATIEKAMP, SANGERSHAUSEN; RELIGIE; GEVANGENIS, WETERINGSCHANS; AMSTERDAM

Objectnr. 16331

Archief van F. Tweebeeke. F. (Frans) Tweebeeke. Overleden Sangershausen waarschijnlijk 20 januari 1945. Verzetsdeelnemer.

De collectie bevat brieven van en aan Frans Tweebeeke, actief in de katholieke verzetsgroep het Nederlands Oranjeleger. Deze groep opereerde vanuit de Vredeskerk in de Pijnackerstraat in Amsterdam en werd in juni 1941 vrijwel geheel opgerold. Tweebeeke werd op 18 juli 1941 gearresteerd en gevangen gehouden in het Huis van Bewaring aan de Weteringschans. Van 2 april 1942 tot 1 maart 1944 was hij gevangene in concentratiekamp Buchenwald. Daarna werd hij overgebracht naar het bij kamp Buchenwald horende kamp Sangershausen, waar hij waarschijnlijk op 20 januari 1945 aan tuberculose overleed.

Het archief omvat voornamelijk correspondentie van Tweebeeke en voorts correspondentie uit de jaren negentig betreffende de naspeuringen van zijn nazaten omtrent zijn lot.

PAES, H.; PRAAMSMA-PAES, H.; PRAAMSMA, J.; AMSTERDAM; GEVANGENIS, AMSTELVEENSEWEG; SMOKKEL; JODENVERVOLGING; VERRAAD; CONCENTRATIEKAMP, AUSCHWITZ

Objectnr. 1154

Archief van H. Praamsma-Paes. Helena (Lenie of Leny) Praamsma-Paes, overleden Auschwitz 5 november 1943. Gehuwd met J. (Jan) Praamsma. Jodenvervolging

Een gemengd huwelijk, zoals de Joodse Helena Paes had gesloten met Jan Praamsma, beschermde voor zekere duur tegen deportatie. Toch werd Paes op 2 mei 1942 gearresteerd, omdat verraden was dat ze met haar echtgenoot in april een bezoek had gebracht aan theater Bellevue in Amsterdam. Ze werd overgebracht naar de gevangenis aan de Amstelveenseweg, van waaruit zij tekenen van leven kon geven door briefjes met het wasgoed mee te geven. Vervolgens werd ze naar de kampen Ravensbrück en Auschwitz gedeporteerd, waar zij is omgebracht.

Het archief bevat ondermeer documenten, die met haar gevangenschap verband houden, waaronder acht smokkelbriefjes van L. Praamsma-Paes.