Resultaten

PERS, ILLEGAAL, DE VONK; HOOGENDOORN, J; HOOGENDOORN, A.; HAARLEM

Objectnr. 15291

Grote drukpers van het merk Victoria Heidenau, waarop in de oorlog door de drukker Johannes Hoogendoorn in Haarlem illegaal materiaal werd gedrukt zoals het blad 'De Vonk' - een versie van 'De Waarheid' - en ook anti-Duitse affiches en vervalste verlofpassen.

Nadat een opgepakte verspreider van 'De Vonk' was doorgeslagen, deed de Sicherheitspolizei op 29 april 1943 een inval en arresteerde Hoogendoorn en zijn zoon Ad, die meehielp in de drukkerij. Hoogendoorn is op 20 mei 1944 op de Waalsdorpervlakte gefusilleerd. Zijn zoon overleefde de oorlog in gevangenschap in Duitsland, waar hij in de Gestapo-gevangenis in Darmstadt in een drukkerij werkte. Vier jaar na de oorlog kreeg hij zijn vaders drukpersen terug. Die waren door de Duitsers geconfisceerd en hadden in de drukkerij van de Volkswagenfabrieken in Wolfsburg gestaan.

LEUR, M. DE; SCHALKER, R.; PERS, ILLEGAAL, DE VONK; GEVANGENIS, SCHEVENINGEN; CONCENTRATIEKAMP, RAVENSBRUCK; CONCENTRATIEKAMP, AUSCHWITZ; DEN HAAG

Objectnr. 15406

Geborduurd tafelkleed dat gemaakt zou zijn in kamp Ravensbrück door Mechteline ('Meta') de Leur . Het borduurwerk bestaat uit bloempatronen.

Mecteline (‘Meta’) de Leur ( 2-11-2007) was een verzetsdeelneemster uit Den Haag die betrokken was bij het Illegale blad De Vonk. Na haar arrestatie kwam zij eerst in de gevangenis van Scheveningen (Oranje Hotel) terecht, en uiteindelijk in concentratiekamp Ravensbrück waar zij samen met haar schoonzus Robby Schalker zat. Tijdens haar gevangenschap schreef De Leur, als gevolg van de schaarste in het kamp aan potlood en papier, met behulp van naald en draad een compleet dagboek. In Ravensbrück ontfermde Meta de Leur zich tevens over een 4/5 jaar oud jongetje dat zonder zijn ouders in het kamp verbleef. In de herfst van 1943 is hij met het eerste ‘jodentransport’ op transport naar Auschwitz gezet en daar vergast.

LANGE, A. DE; CNOOP KOOPMANS-BRUIJN, M.; PERS, ILLEGAAL, DE VONK; SMOKKEL; STRIJDMACHT, DUITS

Objectnr. 13143

Archief van A. de Lange. A. (An) de Lange. Verzetsdeelneemster.

An de Lange was betrokken bij de groep rond het illegale blad 'De Vonk'. Ze was in de periode eind 1941-'42 belast met de organisatie (drukken, stencilen, expeditie). Ze was bijvoorbeeld betrokken bij de actie op 1 mei 1942 om 300.000 papieren sterren met de tekst 'Jood en niet-Jood één' te verspreiden. Haar verloofde W.F. Storm was vanaf maart 1942 lid van de redactie. Later kreeg ze een relatie met een ander en keerde ze de groep de rug toe. Het smokkelbriefje schreef ze in de gevangenis. Ze was opgepakt omdat ze een rijbewijs had waarmee geknoeid was. Ze werd echter snel weer vrijgelaten, omdat de politie verder niets konden vinden. De ook in deze De schenkster van deze collectie, Martha Cnoop Koopmans-Bruijn, was aan het einde van de oorlog betrokken bij het aanplakken van de pamfletten gericht op de Duitse soldaten.

Het archief omvat naast het genoemde briefje aan Duitse soldaten gerichte pamfletten die door de schenkster van deze collectie, Martha Cnoop Koopmans-Bruijn, aan het einde van de oorlog werden aangeplakt.

KOK, F.; PERS, ILLEGAAL, DE VONK; WIJNKOOP, E.; CONCENTRATIEKAMP, AMERSFOORT

Objectnr. 15441

Archief van F. Kok. François Kok. Verzetsdeelnemer, gevangene.

François Kok wordt gearresteerd vanwege het verspreiden van 'De Vonk'. Later wordt hij gedagvaard in een proces tegen Eddie Wijnkoop en tot een boete veroordeeld, die hij weigert te betalen. Via kamp Amersfoort wordt hij in Duitsland te werk gesteld.

Het archief omvat vooral administratie rond Koks gevangenschap.

PERS, ILLEGAAL, DE VONK; PROPAGANDA, VERZET; HOOGENDOORN, A.; HAARLEM

Objectnr. 16363

Drukplaat waarmee Ad Hoogendoorn het affiche 'Fascisme betekent Ondergang. Staakt Saboteert' drukte, in zijn vaders drukkerij in Haarlem. Zijn vader, Johannes Hoogendoorn, die 'De Vonk' drukte, werd op 20 mei 1944 gefusilleerd. Het affiche is in een oplage van 2000 exemplaren gedrukt en verspreid gedurende 1941-1943.

PROPAGANDA, VERZET; PERS, ILLEGAAL, DE VONK; HOOGENDOORN, A.; HAARLEM

Objectnr. 16364

Affiche op geel papier met een voorstelling van een dreigende doodskop met een groot hakenkruis op de helm en prikkeldraad. Met de tekst: 'Fascisme betekent Ondergang' en 'STAAKT SABOTEERT'. Deze versie is een na-oorlogse replica van het door Chr. Keyser ontworpen affiche. De oorspronkelijke versie werd gedrukt door Ad Hoogendoorn in de drukkerij van zijn vader Johannes, die het verzetsblad 'De Vonk' drukte en op 20 mei 1944 gefusilleerd werd. Het oorspronkelijke affiche is in een oplage van 2000 exemplaren gedrukt en verspreid gedurende 1941-1943.
Zes exemplaren (alle reproducties).

JESSE, J.; PERS, ILLEGAAL, HET PAROOL; PERS, ILLEGAAL, DE VONK; VERVALSINGSWERK; AMSTERDAM

Objectnr. 12297

Archief Jesse. Illegale drukkerij Jesse.

Drukkerij Jesse, aan de Nieuwezijds Voorburgwal 60 in Amsterdam, was de huisdrukker van het illegale 'Parool'. Uit de inventaris blijkt dat er veel meer illegaal drukwerk werd gemaakt.

Het archief omvat met name illegaal drukwerk.

HOOGENDOORN, A.; PROPAGANDA, VERZET; PERS, ILLEGAAL, DE VONK; HAARLEM

Objectnr. 16505

Prent met een voorstelling van een dreigende doodskop met een groot hakenkruis op de helm en prikkeldraad. Groen op wit. De tekst: 'Fascisme betekent Ondergang' en 'STAAKT SABOTEERT'. Ongedateerd.

Ontworpen door Chr. Keyser en gedrukt door Ad Hoogendoorn in de drukkerij van zijn vader Johannes, die het verzetsblad 'De Vonk' drukte en op 20 mei 1944 gefusilleerd werd. Het affiche is in een oplage van 2000 exemplaren gedrukt en verspreid gedurende 1941-1943.

NEVEN, C.J.; CPN; DEN HAAG; GEVANGENIS, SCHEVENINGEN; CONCENTRATIEKAMP, BUCHENWALD; PERS, ILLEGAAL, DE VONK

Objectnr. 16544

Archief van Cornelis Johannes ('Kees') Neven (Amsterdam, 3 december 1907- Karlsruhe, 19 juni 1945). Gehuwd met Henny ('Heintje') Neven, een kind.

Kees Neven was lid van de CPN in Den Haag. Hij speelde een belangrijke rol bij de oprichting van 'De Vonk', de Haagse voorloper van 'De Waarheid'. Hij werd als zoveel communisten in juni 1941 gearresteerd naar aanleiding van de Duitse inval in de Sovjet-Unie. Neven heeft onder andere in de gevangenis Scheveningen (Oranjehotel), concentratiekamp Buchenwald en waarschijnlijk ook in kamp Natzweiler gezeten. Hij werd bevrijd, maar is enkele maanden na zijn vrijlating overleden in een ziekenhuis in Karlsruhe aan ziekten en uitputting.

De collectie bestaat voornamelijk uit brieven geschreven door Kees Neven aan zijn vrouw Heintje vanuit Scheveningen en Buchenwald. Hieruit wordt ook duidelijk dat Neven een zoontje Arie achterliet.

PERS, ILLEGAAL, DE VONK; CPN; VERVALSINGSWERK

Objectnr. 17712

1 pag.

PERS, ILLEGAAL, DE VONK; JODENVERVOLGING; PROPAGANDA, VERZET; AMSTERDAM

Objectnr. 19399

-Biljet met opdruk van een Davidster. Betreft een zwart op geel verticaal gelinieerd biljet waarin het silhouet van een Davidster is uitgespaard. In het silhouet een zwarte lijntekening van een Davidster met in het middendeel en doorlopend in de onderste punt de tekst: ‘Jood en niet-Jood een in strijd!’.

Op 29 april 1942 kondigde de Duitse bezetter de maatregel aan dat alle Joden met ingang van 3 mei 1942 een Jodenster moesten dragen. Als protestactie strooide het illegale blad “De Vonk”, uitgegeven en verspreid door de Internationaal Socialistische Beweging (ISB), op 1 mei 1942 vanaf het dak van De Bijenkorf in Amsterdam circa 300.000 pamfletjes uit met daarop afgedrukt een Davidster en de tekst: ‘Jood en niet-Jood een in strijd!’. De bedoeling was dat mensen de Davidster zouden uitknippen en op hun kleding gingen dragen als teken van protest tegen de maatregel.

PIECK, H.; PERS, ILLEGAAL, DE VONK; PERS, ILLEGAAL, DE WAARHEID; VERRAAD; GEVANGENIS, SCHEVENINGEN; CONCENTRATIEKAMP, AMERSFOORT; CONCENTRATIEKAMP, BUCHENWALD; KUNST EN CULTUUR; DEN HAAG

Objectnr. 19764

Reproducties van tekeningen in Buchenwald gemaakt door Henri Pieck (Den Helder, 19 april 1895 - Den Haag 12 januari 1972). Verzetsdeelnemer.

-Omslag "Buchenwald" [32 pagina's], met daarin 22 zwart-wit reproducties (op 7 uitneembare dubbelzijdig bedrukte vellen) van tekeningen gemaakt door Henri Pieck tijdens zijn gevangenschap in het concentratiekamp Buchenwald. In de omslag tevens een voorwoord van R.P. (Rudolph Pabus) Cleveringa. En een inhoudsopgave met daarbij een bij elke tekening bijbehorend bijschrift.
-Bijgevoegd: krantenartikel 'het geheime dubbelleven van Antons tweelingbroer. Henri Pieck: groot tekenaar én meesterspion', zd.

Leven en werk van H. Pieck: voor de oorlog was Pieck (tweelingbroer van Anton) een geheimagent van de Sovjet-Unie. Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog werd hij een prominent lid van de communistische verzetsorganisatie De Vonk in Den Haag. De illegale bladen 'De Waarheid' en 'De Vonk' werden bij hem gestencilled. Ten gevolge van een infiltratie van een politiespion van de Haagse Politie Inlichtingendienst in opdracht van burgemeester De Monchy, werd hij op 9 juni 1941 gearresteerd. Hij zat tot maart 1942 in de gevangenis Scheveningen (Oranjehotel), waarna hij via kamp Amersfoort naar het concentratiekamp Buchenwald werd afgevoerd waar hij verbleef tot 1945. In Buchenwald maakte Henri Pieck namens de Nederlandse communisten deel uit van de leiding van een ondergrondse communistische organisatie. Ook maakte Pieck schetsen van het wrede slavenbestaan van de gevangenen, die hij na zijn vrijlating verder uitwerkte. Na de oorlog is Henri Pieck uitvoerig door het Bureau Nationale Veiligheid verhoord over zijn contacten met de Sovjet-Unie en met communisten in de concentratiekampen. Hij ontwikkelde zich tot illustrator en vormgever.

PERS, ILLEGAAL, DE VONK; JODENVERVOLGING; PROPAGANDA, VERZET; AMSTERDAM

Objectnr. 20022

-3 biljetten met opdruk van een Davidster. Betreft een zwart op geel verticaal gelinieerd biljet waarin het silhouet van een Davidster is uitgespaard. In het silhouet een zwarte lijntekening van een Davidster met in het middendeel en doorlopend in de onderste punt de tekst: ‘Jood en niet-Jood een in strijd!’.

Op 29 april 1942 kondigde de Duitse bezetter de maatregel aan dat alle Joden met ingang van 3 mei 1942 een Jodenster moesten dragen. Als protestactie strooide het illegale blad “De Vonk”, uitgegeven en verspreid door de Internationaal Socialistische Beweging (ISB), op 1 mei 1942 vanaf het dak van De Bijenkorf in Amsterdam circa 300.000 pamfletjes uit met daarop afgedrukt een Davidster en de tekst: ‘Jood en niet-Jood een in strijd!’. De bedoeling was dat mensen de Davidster zouden uitknippen en op hun kleding gingen dragen als teken van protest tegen de maatregel.