Resultaten

AMMERLAAN, A.N.; STOUTJESDIJK, J.W.; TEWERKSTELLING IN DUITSLAND; ONTSNAPPING; ENGELANDVAARDERS; ORANJEVERERING; EGODOCUMENTEN; INTERNERINGSKAMP, LES ENFERS; ZWITSERLAND; SCHIPLUIDEN

Objectnr. 13319

Archief van Adrianus Nicolaas ('Aad', later 'Adrian') Ammerlaan (Schipluiden, 24 april 1924 - Wolverhampton (VK), 27 januari 2015). Verzetsdeelnemer.

Aad Ammerlaan was een boerenzoon uit Schipluiden die in 1943 werd opgeroepen voor tewerkstelling in Duitsland. Hij belandde in het Zuid-Duitse Tuttlingen en vluchtte van daaruit naar Zwitserland, waar hij terecht kwam in het interneringskamp Les Enfers, maar ook in Ascona enige tijd als tuinman werkte voor de militair attaché J.W. Stoutjesdijk. Via Engeland, waar hij dienst nam in het Nederlandse leger, zou hij na de oorlog naar Nederland terugkeren. Later is Ammerlaan, die na de oorlog naar Engeland emigreerde, het Verzetsherdenkingskruis verleend.

De collectie bestaat uit dagboekaantekeningen en memoires van Aad Ammerlaan, enkele documenten over zijn tijd in Zwitserland en wat kopieën en krantenknipsels.

ONTSNAPPING; GEHEIME BERGPLAATS; DEN HAAG; STEENBERGEN, P.; FRANKRIJK

Objectnr. 13328

Rechthoekig polshorloge, dat met een knopje aan de onderzijde geopend kan worden. Binnenin bevindt zich een papierrolletje dat met twee schroefjes kan worden afgerold. Een zwart bewaarhoesje is bijgevoegd. Het horloge is afkomstig van de Haagse verzetsgroep die onder leiding stond van de acteur Paul Steenbergen. Oorspronkelijk zat er een geprepareerd rolletje ouwel (eetpapier) in, met contactadressen in Nederland, België en Frankrijk. Een drager van het horloge heeft dit papiertje bij arrestatie opgegeten.

SCHOLTEN, J.G.; GENEESKUNDE; ONTSNAPPING; SPIONAGE; SCHAESBERG

Objectnr. 13615

Leren dokterstas, vol met instrumenten, apparatuur, medicamenten en enige doosjes ampullen en dergelijke. Deze tas behoorde aan de verloskundige Johanna Geertruida Scholten, die bekend stond als tante Truus. Zij verrichtte onder de medische dekmantel belangrijk verzetswerk vanuit Schaesberg (Limburg), tot in Duitsland toe. Zij kreeg een Canadese onderscheiding voor pilotenhulp, maar deed ook aan spionage en wapentransporten.

Johanna Geertruida ('Truus') Scholten (Dedemsvaart, 30 augustus 1910 - 24 november 1998)

OVERVALLEN; ONTSNAPPING; GEVANGENIS, WETERINGSCHANS; AMSTERDAM

Objectnr. 11996

Grote sleutel aan een ring, gebruikt bij eerste overval op het Huis van Bewaring aan de Amsterdamse Weteringschans, mei 1944. De sleutel gaf toegang tot een opberghok (?).

HENRY, P.; VERLOOP, D.; ONTSNAPPING; BELGIË; CONCENTRATIEKAMP, SACHSENHAUSEN

Objectnr. 16445

Archief van P. Henry. P. (Pieter) Henry. Verzetsdeelnemer.

Pieter Henry was als student medicijnen in Utrecht lid en bestuurder van het studentencorps. In 1943 behaalde hij zijn doctoraal en voegde zich bij zijn vriend David Verloop in Brussel. Verloop was betrokken geraakt bij een ontsnappingslijn naar Spanje, de zogenaamde Dutch-Paris lijn van Jean Weidner. Die werd gefinancierd door de bank Van Lanschot.

Pieter Henry werd gevraagd om als passeur tussen Nederland en België op te treden. In 1944 werd Verloop opgepakt. Om te voorkomen dat hij onder foltering informatie vrijgaf, heeft hij zelfmoord gepleegd. Henry werkt door. Hij was via Jan Nauta in contact gekomen met een Leidse groep. Hierbij was ook de verrader Lindemans, alias King Kong betrokken. Henry had een afspraak met Els Boon in Brussel en daar werden ze allebei opgepakt. Hij heeft tot de bevrijding gevangen gezeten in de gevangenis Scheveningen en de kampen Vught, Moergestel en daarna Sachsenhausen.

Het archief omvat documenten en correspondentie. In de audiocollectie is ook een interview met Pieter Henry aanwezig.

STRIJDMACHT, GEALLIEERD; ONTSNAPPING

Objectnr. 053

Zijden sjaal met een pilotenkaart oftewel 'Escape map', waarop een deel van Europa in kaart was gebracht en waarmee na een crash een ontsnappingsroute kon worden uitgestippeld.

De sjaal is waterproof. De serie kent tenminste A/B, C/D en E/F. Oorspronkelijk waren de escapemaps opgevouwen in een waterdicht hoesje met praktische zaken zoals een zaagje, compasje, geld en dergelijke.

ONTSNAPPING; TRANSPORT

Objectnr. 15345

Twee metalen sleutels: een dopsteutel en een sleutel voor het ontgrendelen van sloten, bijvoorbeeld van een deur op een trein of tram. De beide sleutels hebben een gelijkende vormgeving.

1. dopsleutel
2. sleutel

ONTSNAPPING; VERZETSGROEP, DE ZWITSERSE WEG

Objectnr. 12705

Twee herdenkingstegels.

1. Ronde tegel van gebakken klei met de tekst: 'documenten, tekeningen, rapporten, personen de Zwitserse Weg 1942-1943-1944'. De Zwitserse Weg was een gangbare smokkelroute van 1942 tot juni 1944, die deel uitmaakte van het ondergronds netwerk Dutch-Paris.

2. Een tweede exemplaar is in terracotta uitgevoerd.

ENGELANDVAARDERS; ONTSNAPPING; BELGIË; FRANKRIJK; SPANJE; LONDEN; INTERNATIONALE BETREKKINGEN; GEVANGENIS; APPELBOOM, M.

Objectnr. 13358

Tekening in zwarte inkt getiteld 'De avonturen van een Engelandvaarder'. In twaalf illustraties met onderschrift zijn de lotgevallen van een Engelandvaarder afgebeeld. Getekend door M. Appelboom in Londen, juli 1943.

1. Illegaal passeren Nederlands/Belgische grens.
2. Nederlandse diplomaat in Vichy-Frankrijk zegt "Had maar in Holland gebleven''.
3. Vrijlating uit gevangenis in Lyon door hulp Nederlandse diplomaat.
4. Doorzending naar een kamp door Nederlandse diplomaat in Toulouse.
5. Vlucht door de nacht.
6. Nederlandse diplomaat in Marseille dringt aan terug te keren naar Nederland.
7. Nederlandse diplomaat in Perpignan biedt hulp aan.
8.Tocht over de Pyreneen.
9. In gevangenis in het 'vrije' Spanje.
10. Tot verbazing vrijlating door bemiddeling diplomaat uit Barcelona.
11. Op een schip 'eindelijk' weg uit Europa.
12. Aankomst in Londen: een ijskoude douche.

SCHABBING, M.F.; SCHABBING-GROOT, A. DE; LEEUWEN, L. VAN; WESTERWEEL-BOSDRIESZ, W.; WESTERWEEL, J.; COHEN, R.; WINDMULLER, M.; PINKHOF, M.; VERZETSGROEP, WESTERWEEL; VERZETSGROEP, VRIJE GROEPEN AMSTERDAM; ONTSNAPPING; EGODOCUMENTEN; ONDERDUIK; VERVALSINGSWERK; JODENVERVOLGING; CONCENTRATIEKAMP, RAVENSBRUCK; AMSTERDAM

Objectnr. 3280

Archief van Martinus Franciscus ('Tinus') Schabbing (geboren Amsterdam 1922 - overleden 2005). Verzetsdeelnemer.

Tinus Schabbing werkte in het begin van de bezetting bij het distributiekantoor in de nieuwe Noordoostpolder. Hij sloot zich in 1942 aan bij de groep van Joop Westerweel. Regelde valse reispapieren en bracht uit kamp Westerbork ontsnapte Joden de Belgische en Franse grens over. Werd een keer op de terugweg naar Nederland in Frankrijk aangehouden, maar door een welwillende Duitse officier weer vrijgelaten. Schabbing en zijn echtgenote Antonia (Tony) Schabbing-de Groot hebben ook zelf Joden onderdak verleend, in hun huis in Amsterdam (2e Helmersstraat 40-II of III). Onder anderen aan Rivka Cohen, in april 1944. Na het begin van de Spoorwegstaking in september 1944 nam Schabbing in Amsterdam in VGA-verband de zorg op zich voor een kring van onderduikers.

De collectie bevat hoofdzakelijk identiteitsbewijzen en reisdocumenten (echte en valse), valse stempels, diverse documenten die met het illegale werk te maken hebben, enkele illegale geschriften, brieven en briefjes en foto's. Dit betreft zowel documenten van Tinus Schabbing zelf als van de groep-Westerweel.

AGERKOP, E.E.; TEWERKSTELLING IN DUITSLAND; KRIJGSGEVANGENSCHAP; RECHTSVERVOLGING, DOOR BEZETTER; ONTSNAPPING; STUTTGART

Objectnr. 12284

Archief van Erwin Eduard Agerkop. Tewerkgestelde.

Op 4 maart 1944 wist de in Stuttgart tewerkgestelde Nederlandse krijgsgevangene Erwin Eduard Agerkop te ontsnappen. In Ludwigsburg ontmoette hij een groepje terwerkgestelde Nederlandse arbeiders die hem onderdak, levensmiddelen, een Ausweis en kleding verschaften. Agerkop werd op 7 mei 1944 in de buurt van Marbach ingerekend. Ook zijn acht helpers werden gerechtelijk vervolgd.

Het archief bevat uitsluitend een proces-verbaal.

SCHAAF, B. VAN DER; VERZETSGROEP, LO/LKP; ONTSNAPPING; STRIJDMACHT, GEALLIEERD

Objectnr. 10749

Archief van B. van der Schaaf. B. (Berend) van der Schaaf. Schuilnaam J.C. Koetsier. Verzetsdeelnemer.

Berend van der Schaaf was plaatselijk leider van de LO en heeft zich ondermeer beziggehouden met de hulp aan gestrande geallieerde piloten.

Het archief omvat vijf officiële documenten, waaronder vervalsingen.

SIMON, J.; SCHUSCHU; VERZETSGROEP, WESTERWEEL; JODENVERVOLGING; ONTSNAPPING; GEVANGENIS

Objectnr. 14033

Archief J. Simon. J. (Joachim) Simon, geboren 12 november 1919 - overleden 27 januari 1943. Schuilnamen 'Schuschu' (ook wel Schuchu), Alfred en Frits. Jodenvervolging, verzetsdeelnemer.

Joachim Simon maakte deel uit van de verzetsgroep van Joop Westerweel, Hij werd bij de Belgische grens gearresteerd, op de terugweg van een missie naar Zuid-Frankrijk. Simon Maakte in de gevangenis van Breda een einde aan zijn leven. Hij ligt begraven op de Nederlands-Israelitische Begraafplaats in Oosterhout.

Het archief bevat documenten (reproducties) betreffende de bijnaam Shushu of Schuschu.

LEEUWEN, P. VAN; ONDERDUIK; VERZETSGROEP, WESTERWEEL; ONTSNAPPING; JODENVERVOLGING; CENSUUR; AMSTERDAM; GOUBITS,; VERVALSINGSWERK; LIMBURG; SPANJE; JEUGD

Objectnr. 13377

Archief van P. van Leeuwen. Pieter (Piet) van Leeuwen, geboren 18 februari 1916 - overleden 18 januari 1996. Verzetsdeelnemer.

Piet van Leeuwen was architect en beeldend kunstenaar. Hij hielp Joodse onderduikers vanuit zijn woonhuis aan de Kattenburgergracht 11-I te Amsterdam, ondermeer in samenwerking met de groep Westerweel, de vervalser Goubits en Wies Kylian, waarmee hij in schijnhuwelijk was getrouwd. Hij was betrokken bij de organisatie van kindervakantiekampen (bij Voorthuizen?), waaruit steeds enkele Joodse kinderen naar onderduikadressen werden gebracht, en bij Westerweels ontsnappingslijn naar Palestina, die via Spanje liep.

Na een inval in zijn woning is Van Leeuwen een poos ondergedoken geweest in het Limburgse Schin op Geul, bij boer Kuypers, een van zijn onderduikcontacten.

In de collectie bevinden zich voornamelijk verschillende (deels valse) identiteitspapieren. Ook is er een telegram met de codeboodschap 'en nu zit hij in de nor de getuige met de snor'. Dit codebericht werd aan een groep rondgestuurd, waarschijnlijk om te waarschuwen dat Joop Westerweel was gearresteerd.

SNAPPER, F.; ONTSNAPPING; EGODOCUMENTEN; VERZET, ITALIE; STRIJDMACHT, GEALLIEERD; ENGELANDVAARDERS; VERZET, JOODS; ITALIË

Objectnr. 15058

Archief van Frits Snapper (Groningen, 12 september 1912 - Den Haag, 11 november 2007). Engelandvaarder. Verzetsdeelnemer.

De Joodse econoom Frits Snapper is eind jaren dertig werkzaam bij het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), maar meldt zich in juli 1939 voor de voormobilisatie. Ten tijde van de invasie is hij gelegerd bij de Peel-Raam stelling. Na de capitulatie gaat hij weer werken bij het CBS, maar wordt daar ontslagen na conflicten met Duits personeel dat aangesteld wordt. November 1941 duikt Snapper naar aanleiding van de toenemende anti-Joodse maatregelen onder.

Hij werd gelegerd en had in juni 1942 Zwitserland bereikt en aangezien hem geen mogelijkheid werd geboden naar Engeland te gaan, heeft hij met een vriend het plan opgevat via Italië de geallieerden tegemoet te gaan. Al in het noorden gearresteerd, wisten zij na de val van Mussolini te ontsnappen en vochten met de partizanen mee tot de bevrijding.

Snapper heeft zijn avonturen bij de Italiaanse partizanen achteraf in een typoscript vastgelegd. Het archief bevat uitsluitend dit typoschript (144 p..)