Resultaten

JOODS LEVEN/CULTUUR; AMSTERDAM

Objectnr. 13776

Wandbord met een afbeelding van De Joodsche Invalide, een collectebus en de tekst: '14 december 1925'.

De Joodsche Invalide was een Nederlandse instelling voor verpleging van Joodse bejaarden en gehandicapten in Amsterdam. De vereniging werd in 1911 opgericht en beschikte vanaf 1912 over een eigen pand. Nieuwbouw aan het Weesperplein werd in 1937 in gebruik genomen.

LEVIE, J.A.; GELDER, B.J. VAN; RELIGIE; JOODS LEVEN/CULTUUR

Objectnr. 15167

Archief van Van Breen. De familie Van Breen. Jodenvervolging.

Toen de familie Van Breen in 1943 naar de Laing Neckstraat 31 in de Amsterdamse Transvaalbuurt verhuisde, troffen zij in huis negen Joods-religieuze boeken aan.

Op verschillende kaften staan namen van voor de oorlog overleden familieleden geschreven.

JOODS LEVEN/CULTUUR; JODENVERVOLGING; AMSTERDAM; JEUGD

Objectnr. 15047

Foto uit circa 1930 (schatting) van een huizenrij aan de Plantage Middenlaan in Amsterdam. Op de voorgrond de Hervormde Kweekschool op de Plantage Middenlaan 29 in Amsterdam, twee huizen verder op nummer 31-33 zat een crèche. Vanaf 1942 werd dit de zogeheten de joodse crèche, waar kinderen tot 12 jaar zaten van wie de ouders in de tegenover gelegen Hollandsche Schouwburg werden vastgehouden. Via de met elkaar verbonden tuinen brachten personeelsleden regelmatig kinderen naar de Kweekschool, waarvandaan ze door verzetsgroepen werden weggesmokkeld. In totaal verbleven tijdens de oorlog ongeveer vijfduizend kinderen in de crèche. Enkele honderden van hen konden gered worden.

JOODS LEVEN/CULTUUR; RELIGIE; AMSTERDAM

Objectnr. 12262

Elf foto's rond de overdracht van de synagoge Lekstraat, Amsterdam. Opnamen 30 april 1985.

1. interieur (overzicht) van de synagoge Lekstraat tijdens de laatste dienst kort voor de ontruiming
2. idem
3. plechtigheden tijdens laatste dienst
4. idem
5. idem
6. idem
7. wegdragen van de Thorarollen na de laatste dienst
8. idem
9. idem
10. idem
11. exterieur synagoge met bord dat het Verzetsmuseum Amsterdam er komt

AMSTERDAM; JOODS LEVEN/CULTUUR; RELIGIE

Objectnr. 13188

Foto (reproductie) van de pas geopende synagoge in de Lekstraat. Opname 1937.

RELIGIE; JOODS LEVEN/CULTUUR; CONTENT, W.; SARLOUIS, L.H.; DUNNER, J.H.; AMSTERDAM

Objectnr. 13799

Negen foto's rond de synagoge in de Lekstraat, Amsterdam. Opnamen 1936-'37.

1. kinderen met tent op terrein waar de synagoge gebouwd wordt. Het jongetje met de hond is Wim Content, 1936.
2. synagoge Lekstraat in aanbouw, 1936
3. idem
4. plechtige inwijding van de synagoge, 30 november 1937. Met de rabbijnen Sarlouis en Dünner.
5. idem
6. idem
7. idem
8. opname uit het 'Joodsche Weekblad' met 'Hoe laat ter Synagoge'
9. jonge zionisten dansen de Hora voor de synagoge, 1945.

KUNST EN CULTUUR; AMSTERDAM; JOODS LEVEN/CULTUUR

Objectnr. 15094

Foto van de ruïne van het Tip Top Theater in de Jodenbreestraat in Amsterdam. Ongedateerde opname.

KUNST EN CULTUUR; JOODS LEVEN/CULTUUR; HOPPER, R.; AMSTERDAM

Objectnr. 15095

Foto van de voorgevel van de bioscoop Desmet, voor 1938 het Rika Hopper Theater genaamd, aan de Plantage Middenlaan in Amsterdam. Ongedateerde opname.

AMSTERDAM; JOODS LEVEN/CULTUUR

Objectnr. 15111

Foto (reproductie) van een litho van Vaz Dias voorstellende 'Locaal Plancius'. Datering van de litho: rond 1800.

Koffieschenker L.G. Breijman was een van de eigenaren van het pand.

FLESSCHEDRAGER, P.; APPELBOOM, E.; JOODS LEVEN/CULTUUR; AMSTERDAM; CONCENTRATIEKAMP, AUSCHWITZ; HOLLANDSCHE SCHOUWBURG; JEUGD

Objectnr. 15664

Reportage met 18 foto's rond de huwelijksceremonie van Philip Flesschedrager (Amsterdam, 8 juli 1920 - Auschwitz, 26 december 1943) en Elizabeth Appelboom (2 februari 1921 - 18 januari 1945). Zij trouwden op 8 april 1942 in de Rapenburgersjoel in Amsterdam.

Enkele opnamen zijn voor de sigarenwinkel van de ouders van de bruidegom gemaakt: Weesperstraat 105 of 107.

Het echtpaar is in de onderduik verraden en in het concentratiekamp Auschwitz vermoord. De schenker van de collectie, een zoon van dit echtpaar, is aan arrestatie ontsnapt, omdat hij als kind uit de crèche (Plantage Middenlaan 31, Amsterdam) is gesmokkeld (zie:15665).

1. Groepsfoto van het bruilofsgezelschap rond de gedekte eettafel.
2. Bruidspaar zittend op een halfronde verhoging.
3. Bruidspaar voor een wand. (staand)
4. Bruidspaar omringd door volwassenen en kinderen.
5. Tafel met zilveren kan.
6. Zittend echtpaar, tegenlicht uit twee hoge ramen.
7. Tafel met kan, zittend gezelschap, staand echtpaar voor een geestelijke.
8. staand bruidspaar, met staande getuigen (2x)
9. idem, van ander standpunt (2x)
10. Geestelijke en echtpaar, close-up.
11. Ouder stel en jongeman voor een winkel. (staand)
12. Gezelschap bij een tafel met een zilveren kan.
13. Bruid en bruidegom, naar de grond kijkend.
14. Staand bruidspaar met sleep (2x).
15. Jongen bij tafel met zilveren kan.
16. Tribune met bruiloftsgasten.
17. Vier bruiloftsgasten in deuropening.
18. Bruidspaar en gasten in zelfde deuropening.

BEVRIJDING; RELIGIE; BS; JOODS LEVEN/CULTUUR; AMSTERDAM

Objectnr. 15683

Drie foto's van de openstelling van de Portugees-Israëlitische synagoge. De opnamen zijn van het exterieur, met een lid van de BS en een man met een hoge hoed vooraan, voor de hoofdingang tussen andere belangstellenden. Opnamen 8 mei 1945.

GLASER, M.; COSTER, F.; JOODS LEVEN/CULTUUR; JODENVERVOLGING; CONCENTRATIEKAMP, AUSCHWITZ; JOODSE RAAD

Objectnr. 13520

Archief van Moses Glaser (Nijmegen, 5 april 1865 - Auschwitz, 28 januari 1944). Gehuwd met Froukje Coster, geboren 31 januari 1861. Twee kinderen. Jodenvervolging.

Dit Joodse echtpaar heeft twee kinderen, Eli en Roza. Ze trouwden in Doetinchem, waar ook hun beide kinderen geboren werden. Later verhuisden ze naar Rotterdam. In het begin van de oorlog registreerden ze zich samen voor een overtocht naar Amerika, wat geen doorgang vond. Vervolgens is in de documenten van dit archief alleen nog sprake van een alleenstaande Moses Glaser, dus waarschijnlijk is zijn vrouw ergens in die periode overleden. Moses is ondertussen, na een kort verblijf in Alkmaar, in 1940 naar Den Haag verhuisd naar Hofwijckplein 29. Mogelijk was dit vanwege het bombardement op Rotterdam, want er is een aanmelding gedaan bij de schade-enquête commissie. Uiteindelijk komt hij op 78-jarige leeftijd om in kamp Auschwitz.

Het archief omvat vooral administratieve documenten.

JOODS LEVEN/CULTUUR; AMSTERDAM

Objectnr. 16534

Collectebus van het ziekenhuis de Joodsche Invalide in Amsterdam. Zwart met rode letters.

GEVANGENIS, AMSTELVEENSEWEG; AMSTERDAM; JOODS LEVEN/CULTUUR

Objectnr. 17595

Reproductiefoto van een tekening, gemaakt in de gevangenis aan de Amstelveense Weg in Amsterdam. Het geheel bestaat uit vier kleinere tekeningen, een plattegrond en een tekst. De tekeningen stellen scènes uit het gevangenisleven voor, waaronder het vieren van het Chanoekafeest. Op meerdere plaatsen ondertekend: ‘Bajes Jan ’43’. Getekend door [Jan?] Brandon. Datering: 1943.

Keerzijde: in potlood 64-411.

OLMAN, E.M.; ONDERDUIK; JODENVERVOLGING; JOODS LEVEN/CULTUUR; DEN HAAG

Objectnr. 19460

-Etensbord (Havdala bord) dat toebehoorde aan Ellen Mieke Olman, die tijdens de oorlog als kind zat ondergedoken. Betreft een wit bord, met in de rand rondom in het Hebereeuws de tekst: 'mitswot verlichten de ogen', en in het midden een Davidster, met in de ster een Hebreeuwse tekst: 'gut woch'. Tekst en afbeelding zijn op het bord vervaagd door slijtage. Zie VMA 19459 voor een blaadje met nagetekende tekst en afbeelding die oorspronkelijk op het bord stonden.

De Joodse Ellen Mieke Olman werd op 15 februari 1942 geboren als jongste dochter van Sophie (‘Fie’) en Louis (‘Lo’) Olman. Het echtpaar Olman was met hun twee dochters, Ellen Mieke en haar drie jaar oudere zus Wilhelmina (‘Wilma’), tot november 1942 woonachtig in Den Haag. Toen de Duitse bezetter in 1942 begonnen met het oproepen voor de werkverschaffing in Duitsland besloten de ouders van Ellen Mieke om onder te duiken. Dat deed het gehele gezin vrijwel tegelijkertijd, in november 1942, maar de ouders apart van hun dochters. De vader van Ellen Mieke had twee niet-Joodse halfzussen, Henny en Kitty Olman, die in het verzet zaten en via de kerk kanalen hadden om onderduikers onder te brengen. Via hun werd er een onderduikadres gevonden bij het kinderloze christelijk gereformeerde echtpaar Dirk Jan (‘Dick’) van Lente en Agatha Jantina Klazina (‘Zus’) van Lente-van Dijken. Zij waren woonachtig in de Zwetstraat 145 in Den Haag. Het echtpaar had zich bij de kerk opgegeven omdat zij een kind wilde opnemen, het liefst een baby. Ellen Mieke werd toen zij negen maanden oud was op, 9 november 1942, bij het echtpaar Van Lente ondergebracht. Eenmaal bij haar pleegouders verklaarden deze de plotselinge aanwezigheid van Ellen Mieke in hun huishouden met het verhaal dat zij een kind was van mensen uit Rotterdam die bij het bombardement om het leven waren gekomen, en waar zij zich over hadden ontfermd. Tijdens de jaren van onderduik, tussen 9 november 1942 tot eind 1945, had het echtpaar Van Lente naast Ellen Mieke enige tijd nog andere onderduikers in huis. Ellen Mieke zat in de periode tussen november 1942 tot eind 1945 onafgebroken ondergedoken bij het echtpaar Van Lente. Na de bevrijding keerde Ellen Mieke op geleidelijke basis terug naar haar, inmiddels alleenstaande, biologische moeder, die in Soest bleef wonen. Ellen Mieke bleef altijd contact houden met haar onderduikouders. Op haar achttiende verjaardag kreeg Ellen Mieke van haar onderduikmoeder een album waarin zij de eerste levensjaren van Ellen Mieke had vastgelegd. In 1985 werd aan de onderduikouders van Ellen Mieke de Yad-Vashem onderscheiding toegekend. Zie ook 19459 voor het onderduikalbum van Olman, 19462 voor kinderkleding gedragen door Olman tijdens de onderduik, en 19463 voor speelgoed gebruikt door Olman tijdens de onderduik.