Resultaten

VRIES, J.K. DE; DRILLING, A.F.X.; JODENVERVOLGING; ONDERDUIK; DAGELIJKS LEVEN; OPENBAAR VERVOER; GEHEIME BERGPLAATS; SANTPOORT; HILVERSUM; LUCHTBESCHERMING; KUNST EN CULTUUR; OORLOGSSCHADE; RECHTSVERVOLGING, DOOR BEZETTER; SCHAARSTE; VOEDSELVOORZIENING; BEVRIJDING; AMSTERDAM

Objectnr. 9238

Album in een gekartonneerd schrift waarin geplakt 37 inkttekeningen in kleur over de bezettingsperiode, gemaakt door de Joodse onderduikster Fientje de Vries.

Josephine Katharina ('Fientje') de Vries (Amsterdam, 1 januari 1918 - Amsterdam, 23 juni 1993) groeide op in een niet belijdend Joods gezin. Toen de Jodenvervolging op gang kwam probeerde zij via een verzetsgroep aan een vervalst persoonsbewijs te komen. Die groep werd echter opgerold en vervolgens belden twee mannen van de Sicherheitsdienst ook bij haar huis aan de Minervalaan 20-I aan. Fientje kon via de achtertuin vluchten naar de buren, haar moeder kreeg te horen dat ze zich de volgende ochtend moest melden bij de Sicherheitsdienst. Beiden doken onder en hebben aanvankelijk bij vrienden en familie gezeten, o.a. in Santpoort. Fientjes moeder wist naar Zweden te ontkomen, waar haar zoon al zat. Fientje wilde in Amsterdam blijven, in de buurt van haar niet-Joodse verloofde Anton Franz Xaver Drilling. Via vrienden en kennissen zat zij in totaal op zo'n 17 onderduikadressen. Vanaf eind 1942 tot aan de bevrijding verbleef zij op Keizersgracht 606, waar studerende vrienden op kamers zaten. Op het eind van de oorlog zaten daar zo'n tien mensen, Fientje kookte voor het hele gezelschap. Kort na de bevrijding, op 8 juni 1945, is zij met Anton getrouwd.

In de tekeningen komen diverse onderwerpen aan bod: arrestatie, vlucht, onderduik in Amsterdam, illegale treinreis naar Santpoort samen met Fientjes moeder en verblijf daar, transport naar en verblijf in Hilversum, diverse huishoudelijke werkzaamheden, verduistering, bestrijding hoofdluis, verveling, huisbioscoop; het brandende Carlton Hotel; de bergruimte achter kast; Duitse inval; voedsel uit Zweden; gaarkeuken; bevrijding. Naast de inkttekeningen zijn ook acht slordige schetsjes met balpen in het schrift opgenomen. Achterin het schrift is een foto van Fientje en Anton op de fiets voor het Amsterdamse stadhuis op de dag van hun huwelijk, 8 juni 1945. Verschillende bladzijden in het schrift zijn leeg. Soms staat er een aantekening voor een illustratie die daar had moeten komen. Het album is dus onvoltooid.

Er is een videointerview met Fientje de Vries aanwezig.

VLOT, C.; VLOT, N. G.; WÜTHRICH, J. R. E.; EBBINGE, J. W. E.; VIEHOFF, K.; OREMUS, F. J. M.; KORPERSHOEK, H.R.; UTRECHT; HILVERSUM; POLITIEKE STROMING, SOCIAAL-DEMOCRATISCH; PERS, ILLEGAAL, JE MAINTIENDRAI; PERS, ILLEGAAL, VOD; REPRESAILLES

Objectnr. 12289

Archief van C. Vlot. Cornelis (Cor) Vlot, geboren 1906 - overleden 26 oktober 1944. Verzetsdeelnemer.

C. Vlot en Johan Reinier Ernest (Jo) Wüthrich (1903-1944) vormden samen met F. J. M. (Frenec) Oremus en Kees Viehoff de redactie van 'Je Maintiendrai' (JM). Dit tijdschrift was in februari 1943 voortgekomen uit het Utrechtse 'Het Bulletin' en het Santpoortse 'Burgerlijk Contact-nieuws'. Cor en Jo waren beide actief lid geweest van de Nederlandse Unie en na het verbod op die partij gingen ze illegaal verder. Ze propageerden de eenheidsgedachte, ook binnen de illegale pers, en probeerden de andere illegale bladen tot meer samenwerking te bewegen. Jo werd daarom voorzitter van de perscommissie van de illegaliteit. Samenwerking werd hen echter fataal toen na het oprollen van het blad 'Christofoor' in augustus 1944 ook het hoofdkwartier van 'JM' op het Neude in Utrecht ontdekt werd. Jo en Cor werden gearresteerd en na de aanslag op Fake Krist in Haarlem als vergelding gefusilleerd op 26 oktober 1944.

Aan 'JM' werd door mensen van allerlei gezindten gewerkt. Ze stonden een 'personalistisch socialisme' voor, gestoeld op de eerbied van de menselijke persoonlijkheid. Ze uitten hun politieke ideeën niet alleen in JM maar ook in allerlei brochures. Verder waren ze betrokken bij de voorbereiding voor de oprichting van de Nederlandse Volksbeweging (vanuit de doorbraakgedachte), waar later de Partij van de Arbeid uit is voortgekomen.

Naast 'JM' werd ook 'VOD' (Voorlichtingsdienst van 'Je Maintiendrai') uitgegeven. Hiermee werd begonnen in juni 1943, nadat in mei iedereen zijn radio had moeten inleveren. Het was een nieuws-service voor medewerkers van JM, kernleden van de toekomstige volksbeweging en medewerkers van de illegaliteit. Het verscheen eerst als "Vrije Nieuws-Centrale" (VNC), waarvoor Jo de redactie verzorgde en ook de radioberichten beluisterde. Later werden er luisterposten ingesteld en ging het technisch-organisatorische werk naar Ton Vlot, terwijl Jo verantwoordelijk bleef voor de redactie. Vanaf februari 1944 heette het blad VOD en de redactie ging toen na een paar nummers over op Ton Vlot en Kees Viehoff. In juli 1944 werd de redactie verplaatst naar Hilversum, waar de redactie in handen kwam van N. G. (Nic) Vlot en J. W. E. (Hans) Ebbinge, aangezien de eerste twee zich na het wegvallen van Cor en Jo geheel moesten bezighouden met JM. Tijdens de Spoorwegstaking werd de verspreiding steeds lastiger, ook voor 'JM', dat enige tijd helemaal niet verscheen. Er kwamen meer locale edities en 'VOD' werd ook een meer regionaal blad met een wijdere lezerskring. Contacten met andere illegale bladen bleven er echter wel, aangezien Nic Vlot voorzitter van de perscommissie was geworden. In het voorjaar van 1944 werd ook vijf keer een bijvoegsel 'V.O.D.O.C.' verspreid met teksten van Radio Oranje over economische onderwerpen.

De collectie bevat voornamelijk politieke beschouwingen. Er zitten ook tekeningen bij van de illustrator voor 'VOD', de student H. R. Korpershoek.

SCHAAF, M. VAN DER; MOBILISATIE; BS; ZIJLL, G. VAN; BEWAPENING; HILVERSUM

Objectnr. 13515

Archief van M. van der Schaaf. M. (Martin) van der Schaaf. Verzetsdeelnemer.

Getypt verslag van oorlogsbelevenissen vanaf 1937, toen Martin van der Schaaf voor dienst werd opgeroepen. Als tuinder had hij contact met de Palestina-pioniers in de Loosdrechtse Rading bij Hilversum. Tijdens de bezetting zorgde hij, veelal samen met G. van Zijll, voor wapens ten behoeve van het verzet.

Het archief bevat een verslag en een handleiding.

SMIT, G.; STRIJDMACHT, NEDERLANDS; TEWERKSTELLING IN DUITSLAND; TEWERKSTELLING IN NEDERLAND; KRIJGSGEVANGENSCHAP; VOEDSELVOORZIENING; DISTRIBUTIE; TRANSPORT; HILVERSUM; AMSTERDAM; HAARLEM; BEDRIJF, DE TWENTSCHE BANK; BEROEPSGROEP, VERPLEGENDEN

Objectnr. 13509

Archief van G. Smit. G. (Geert) Smit, geboren Amsterdam 1915. Gehuwd met C. Scholtens.

Het archief omvat diverse documenten en enkele voorwerpen (fietsplaatjes, bomsplinters, militair naamplaatje) van Geert Smit, vanaf maart 1925 wonend in Hilversum, militair in 1935 en 1939-1940, werkzaam bij De Twentsche Bank in Amsterdam. Zijn echtgenote was van beroep verplegende.

VERSÉLEWEL DE WITT HAMER, J.J.; PERS, ILLEGAAL, HILVERSUM III; UITGEVERIJEN, CLANDESTIEN/ILLEGAAL; POËZIE

Objectnr. 10676

Linoleumsneden ten behoeve van het illegale blad 'Hilversum III' en de clandestiene dichtbundel 'Vier Jaar':

1. omslag kerstnummer 1944
2. frontkaart, afgebeeld in nr. 23, 5 mei 1945
3. omslag afscheidsnummer, 14 mei 1945, met tekst 'Nederland Herrijst' op houten blok
4. kleine kop van 3de jaargang (blauwe inkt) op houten blok
5. 13 illustraties van clandestiene dichtbundel 'Vier Jaar'
6. voorplaat van nr. 6, 1945
7. hakenkruis met kop Hitler, uit no. 35, 1944, op houten blok
8. 4 koppen van de 2de jaargang (waarvan 3 op houten blok)
9. kleurenplaat uit nr. 1, 1945

Van 10 augustus 1943 tot en met 14 mei 1945 verscheen onregelmatig het illegale blad "Hilversum III'. Het werd opgericht en gemaakt door Leo Verbeek, Theo Horsthuis en de broers Jan en Jaap Verséwel de Witt Hamer. Drukkerij Buijze uit Noordwijk en vier ondergedoken piloten verleenden hun medewerking. In mei 1944 gaven de vier jongens ook een clandestiene dichtbundel uit met zelfgeschreven gedichten, getiteld 'Vier Jaar'.

CONCENTRATIEKAMP, AMERSFOORT; HILVERSUM; CONFISCATIE

Objectnr. 11355

Vier foto's van straattaferelen in Hilversum. Opnamen 5 mei 1945.

1. fietsvorderende Duitse soldaat
2. idem
3. weggevoerde gevangenen uit kamp Amersfoort
4. idem

HILVERSUM; BEVRIJDING; STRIJDMACHT, GEALLIEERD

Objectnr. 11522

Twee foto's rond de bevrijding van Hilversum. Opnamen 7 mei 1945.

1. intocht Engelse soldaten op motoren voor het Grand-Hotel aan de Emmastraat
2. Engelse militair op een motor op de Groest bij de doortrekplaats voor leden van de NSB

BEGRAFENIS; HILVERSUM

Objectnr. 11525

Zes foto's van een begrafenis met militaire eer in Hilversum. Opname uit mei 1945.

1. lange rij graven met daaromheen groep Engelse militairen en burgers
2. idem
3. militairen die kisten in graven laten zakken
4. militairen die saluut geven bij een rij graven
5. graf met bloemen met herdenkingstekst
6. groep militairen voor een vrachtauto met een Engelse vlag bij de aula van de Noorderbegraafplaats

STRIJLAND, G.; BEGRAFENIS; HILVERSUM; BS

Objectnr. 11526

Foto van leden van de BS rond het graf van Gijs Strijland op de Noorderbegraafplaats in Hilversum. Strijland werd als lid van de BS dodelijk getroffen door zijn stengun, die onverwachts afging. Opname 9 mei 1945.

AMSTERDAM; STAKING, FEBRUARISTAKING; HILVERSUM; ZAANDAM

Objectnr. 12205

Vijf locatiefoto's van bedrijven, die tijdens de bezetting aan een staking meededen. Ongedateerde opnamen.

1. tramremise Havenstraat (GVB), voorzijde. De foto is overigens ruim na de oorlog gemaakt. Op de foto is een drieassige tram te zien, deze kwamen pas in 1950 in gebruik
2. idem
3. tramremise Lekstraat, voorzijde
4. Hollandse Seintoestellen Fabriek (HSF), Hilversum
5. interieur Verkade, Zaandam

STAKING, FEBRUARISTAKING; AMSTERDAM; HILVERSUM; ZAANDAM

Objectnr. 12435

Kleurenfoto van een document betreffende de betaling van grote bedragen aan 'zoengeld' die de gemeenten Amsterdam, Hilversum en Zaandam aan de bezetter moesten betalen, vanwege de deelname van hun burgers aan de Februaristaking in 1941. Beeldvullende opname. Opname november 1991.

DROPPINGS; SCHAARSTE; HILVERSUM

Objectnr. 7031

Twee foto's van geallieerde vliegtuigen. Opnamen april-mei 1945.

1. geallieerde vliegtuigen boven de Hilversumse weide
2. geallieerde vliegtuigen boven Hilversumse huizen

PROPAGANDA, NATIONAAL-SOCIALISTISCH; SPORT EN VRIJE TIJD; JEUGDBEWEGING; HILVERSUM

Objectnr. 12763

Affiche met de voorstelling van een speerwerper en de tekst: 'JEUGDSTORM Kampioenschappen 1944 Sportpark Hilversum'. Datering juni 1944.

ONDERDUIK; HILVERSUM; MINKENHOF,; RUITER, A.

Objectnr. 15541

Kundig met bloemetjes geborduurd wit ontbijtlaken, gemaakt door mevrouw Minkenhof in de onderduik in Hilversum. Zij verschool zich boven het naaiatelier van Anne Ruiter en moest zich overdag muisstil houden.

JODENVERVOLGING; BEKS, J.W.; HILVERSUM; PROPAGANDA, VERZET

Objectnr. 15597

Foto van een bordje aan een boom aan de Bergweg in Hilversum met de tekst 'voor joden verboden' dat door de schenker Johannes Wieger (Jo) Beks (Groningen, 30 mei 1923 - Bussum, 5 december 2011 ) met zwarte verf is gewijzigd in 'voor moffen verboden'. Dit zou in 1941 hebben plaatsgevonden. Het is Beks gelukt een zestal borden te bewerken. De volgende dag waren ze verdwenen. Naar verluidt werd er een beloning uitgeloofd voor informatie die naar de dader leidde, maar Beks is nooit gepakt. Hij studeerde toendertijd clandestien rechten in Utrecht en was vanwege zijn werk in de graanhandel vrijgesteld van de tewerkstelling. Ongedateerde opname.