Resultaten

SCHAARSTE; AMSTERDAM; GRONINGEN

Objectnr. 15079

Kartonnen doos, waarin de familie Bontekoe in Amsterdam aardappels of rijst uit Groningen kreeg toegestuurd. Een tweede exemplaar is volledig identiek.

1. doos
2. doos

HERES, J.; BARLEN, K.A.; ONDERDUIK; TEWERKSTELLING IN DUITSLAND; GRONINGEN

Objectnr. 133

Archief van J. Heres. J. (Jan) Heres. Tewerkstelling.

Heres woont tijdens de bezettting in Groningen. In een handgeschreven brief bedankt hij K.A. Barlen in Vollenhove voor zijn hulp, waardoor hij uit handen van de Duitsers bleef en de tewerkstelling ontliep.

Het archief omvat uitsluitend deze bedankbrief.

BLEEKER, G.; VERRAAD; RECHTSVERVOLGING, NAOORLOGS; DRENTHE; GRONINGEN; GEVANGENIS; DISTRIBUTIE; COLLABORATIE

Objectnr. 13423

Archief van G. Bleeker. Gesien (Geesje) Bleeker, geboren 1921.

Geesje Bleeker kreeg tegen de zin van haar ouders een verhouding met de Duitse militair Becker. Haar vader zorgde dat ze een baan kreeg in de stad Groningen, bij het distributiekantoor, zodat zij gemakkelijker afstand van hem kon nemen. Ze bleef echter contact houden.
Ze woonde in Groningen in een huis met leden van een verzetsgroep en stal voor hen bonkaarten. Dit werd ontdekt, ze werd ontslagen en onder bedreiging gedwongen de verzetsgroep waar ze voor gewerkt had te verraden en op te sporen. Een aantal terechtstellingen waren het gevolg. Om haar te stoppen nam de illegaliteit haar gevangen. De Duitsers dachten dat ze was ondergedoken. Haar broer en vader werden daarom acht maanden in een concentratiekamp gedetineerd. Door een uitgepeilde zender viel Bleeker weer in handen van de Duitsers. Toen kwam de bevrijding. Zij werd gearresteerd en mishandeld, waarop ze meer bekende dan ze gedaan had. In 1947 werd ze ter dood veroordeeld. Na een jaar werd dit omgezet in levenslang.

Het archief omvat een handgeschreven verslag van 13 pagina's (7 blocnotevellen) met het verhaal van Gesien Bleeker, opgetekend tijdens haar verblijf in de gevangenis door een vrouw die haar van 10 juni 1947 tot 22 mei 1948 (kort na de gratieverlening) regelmatig bezocht.

LOS, C.F.L.; STRATEN, D. VAN; ONDERDUIK; JEUGD; SOMMERFELD, E.; NOSWORTHY, J.M.; FROE, A. DE; KRIJGSGEVANGENSCHAP; JODENVERVOLGING; NSB; NEDERLANDS-INDIË; EGODOCUMENTEN; GRONINGEN

Objectnr. 13679

Archief van Cornelia Frederika Louise ('Cornelia') Los (Den Haag, 18 mei 1914 - Amsterdam, 17 april 1998). Verzetsdeelneemster.

Cornelia Los studeert bij het uitbreken van de oorlog Engels in Groningen. In februari 1941 wordt ze aangesteld al co-assistente bij het onderwijs. Los helpt Joodse kinderen, arbeiders en studenten onder te duiken en voorziet ze van distributiebonnen. Daarbij werkt ze samen met de drie zusters Groothand (Johanna, Maria en Hendrika), die door verraad in kamp Ravensbrück terecht komen, maar het overleven. Samen met hen brengt Los onder andere het gezin van de Amsterdamse rabbijn Abraham Prins onder. Hij zal hen later voordragen voor de 'Rechtvaardigen onder de volkeren'-onderscheiding van Yad Vashem, die ze alle vier in 1972 krijgen toegekend. Los onderhoudt ook intensief contact met de Britse letterkundige James M. Nosworthy, die als krijgsgevangene in Duitsland vast zit. Na de oorlog woont ze enige tijd in Engeland.

De collectie bestaat voornamelijk uit brieven aan C. Los van:

-haar broer Henk, een zakenman in Nederlands-Indië die in 1936 lid van de NSB wordt en in mei 1940 aan een verwaarloosde longontsteking overlijdt.
-haar vader en enkele andere familieleden en wat kennissen.
-de onderwijzer en voormalig rector Ernst van Hille.
-de Britse krijgsgevangene en letterkundige James Nosworthy.
Verder zitten er aantekeningen, brieven en administratie met betrekking tot de oorlogspleegkinderen in de collectie, een 'medisch' rapport over het arisch gehalte van een zekere mevrouw Sommerfeld en correspondentie met Stichting '40-'45.

POR, W.; VERVALSINGSWERK; ONDERDUIK; TEWERKSTELLING IN DUITSLAND; LEENS; GRONINGEN

Objectnr. 14024

Archief van W. Por. W. (Willem) Por, geboren Leens (Groningen) 1920.

Het archief bestaat uit twee platte, rubberen stempels, gemaakt door Willem Por, in opdracht van gemeente-ambtenaar Dijkema van het Groningse dorp Leens. Por had een grafische opleiding gevolgd en zich artistiek ontwikkeld. Hij zat ondergedoken om de arbeidsinzet te ontlopen. Na de oorlog heeft hij de stempels, die ook werkelijk zijn gebruikt, van Dijkema teruggekregen.

OORLOGSSCHADE; GRONINGEN; POLITIE, DUITS

Objectnr. 11160

Drie foto's van de oorlogsschade in Groningen-stad. Opnamen april 1945.

1. foto van de noordzijde van de Grote Markt, genomen in oostelijke richting met vernielde huizen en de Martinitoren. (reproductie)
2. vernielde huizen aan de Grote Markt waaronder het Scholtenshuis, de zetel van de Sicherheitsdienst.
3. verwoeste straat.

GRONINGEN; JODENVERVOLGING; VERZET, UNIVERSITEITEN/STUDENTEN

Objectnr. 12129

Fotonegatief van een bijeenkomst. Studenten zingen het Wilhelmus tijdens de demonstratieve opheffingsvergadering van de protestants-christelijke studentenvereniging VERA in Groningen. Opname februari 1941.

HARTGERINK, M.; GERRITSEN, J.; LEEUW, A.J. VAN DER; PERS, ILLEGAAL, ORANJE-BULLETIN; PERS, ILLEGAAL, DE PLOEG; PERS, ILLEGAAL, VAN DIE SCOLE THO SUNTE MEERTEN; VERZET, UNIVERSITEITEN/STUDENTEN; GRONINGEN

Objectnr. 12136

Portret (fotonegatief) van Maarten Hartgerink . Ongedateerde opname.

Maarten J. Hartgerink (Blora (Nederlands-Indië), 31 december 1920 - Heemstede, 18 september 2004) studeerde bij het uitbreken van de oorlog medicijnen in Groningen en was redacteur van het studentenweekblad Der Clercke Cronike. Dat hief zichzelf eind 1941 op nadat de redactie vanwege anti-Duitse artikelen onder druk was gezet door het universiteitsbestuur. Hartgerink zat net als mederedacteur Johan Gerritsen drie weken vast in het Scholtenshuis, het Groningse hoofdkwartier van de Sicherheitsdienst. Hartgerink maakte deel uit van de illegale studentencontactcommissie en werd actief in de illegale pers, zoals het in 1943 op initiatief van medestudent A.J. van der Leeuw opgerichte blad De Ploeg, dat zich richtte op naoorlogse problematiek. Hij was ook betrokken bij 'Van die scole tho sunte meerten', dat in 1944 zes keer verscheen en bedoeld was voor Groningse studenten in ballingschap. Verder was Hartgerink de drijvende kracht achter het Oranje Bulletin, een gestencilde uitgave met nieuwsberichten die in de periode januari-april 1945 in Groningen verscheen.

In de collectie van het Verzetsmuseum Amsterdam is ook een audiointerview met Maarten Hartgerink aanwezig.

TEWERKSTELLING IN NEDERLAND; GRONINGEN; DRENTHE; GELDERLAND

Objectnr. 12810

Tekstplakkaat met de tekst: 'Thans is er werk voor iedereen in Groningen, Drente en Gelderland. Aan te melden bij de gew. arbeidsbureaux'. Het betreft de tewerkstelling in Nederland. Ongedateerde uitgave. Twee exemplaren.

WOLLENBERG, M. VAN DEN; SCHAARSTE; EGODOCUMENTEN; GRONINGEN; JEUGD; TRANSPORT; KINDERUITZENDINGEN

Objectnr. 16306

Archief van M. van den Wollenberg. M. (Greetje) van den Wollenberg. Jeugd.

Vier brieven, verzonden vanuit Groningen, waar de schenkster, Greetje Wollenberg, als kind aansterkte in het voorjaar van 1945. Twee brieven van de schenkster en twee van de opvangouders aan de ouders Wollenberg in Amsterdam.

WEYER, A.; ONDERDUIK; VERZETSGROEP, LO/LKP; AANSLAGEN OP PERSONEN; TEWERKSTELLING IN DUITSLAND; GRONINGEN

Objectnr. 2356

Archief van A. Weyer. Auke Weyer, geboren 1912. Tewerkgestelde.

Auke Weyer heeft van januari tot april 1943 in Duitsland gewerkt en is daarna ondergedoken.

De collectie bestaat uit enkele officiële documenten.

BEVRIJDING; GRONINGEN

Objectnr. 16493

Zelfgemaakte metalen speld met een voorstelling van een Nederlandse vlag tegen een oranje achtergrond. Gemaakt in Groningen ter ere van bevrijding, in een oplage van 250 stuks.

STRUIJK VAN BERGEN-DE HAER, N.; SCHAARSTE; JEUGD; AMSTERDAM; GRONINGEN; ENKHUIZEN; TRANSPORT; KINDERUITZENDINGEN

Objectnr. 16652

Archief van N. Struijk van Bergen-de Haer. N. (Neel) Struijk van Bergen-de Haer. Jeugd.

Briefje van Neel de Haer aan haar ouders en een zekere Beppie, geschreven in Enkhuizen op 6 maart 1945, waarin ze schrijft over de bootreis die ze meemaakt vanuit Amsterdam, op weg naar Groningen. De vijf rijnaken vervoerden elk 110 Amsterdamse kinderen. Er waren twee meisjesboten, twee jongensboten en één babyboot. De reis duurde zes of zeven dagen en vond vooral in de nachtelijke uren plaats om beschietingen door geallieerde vliegtuigen te voorkomen.

Het archief bevat één brief. Het briefhoofd toont een aap, die een banaan eet (kleurendruk).

SCHAARSTE; AMSTERDAM; DAGELIJKS LEVEN; GRONINGEN

Objectnr. 16719

Lichte oranje kartonnen doos waarin tijdens de Hongerwinter kleine hoeveelheden voedsel, zoals aardappelen en rijst, van Groningen naar Amsterdam verstuurd werden.

EGODOCUMENTEN; STRIJDMACHT, DUITS; GRONINGEN; DAGELIJKS LEVEN

Objectnr. 16852

Schetsboek en een losse toelichting.

Het schetsboek 'Mein Skizzenbuch' van de Duitse soldaat Gef. H Jaresyk (?). Jaresyk maakt ook dagelijkse aantekeningen, die beginnen op 18 oktober 1944 in Neisse (Polen). De verhalen zijn geïllustreerd met pen- en potloodtekeningen en met enkele aquarelen. De soldaat bezoekt ook Nederland, zo zijn er tekeningen met voorstellingen in Groningen en omgeving, Varsseveld en Roermond.

In Groningen maakt de soldaat de afwijzende houding van Nederlanders tegenover een Duitser mee. In een autobus wil men niet naast hem zitten. Men blijft liever staan.