EXTER, R.P. VAN; ZEEMAN, P.R.; ENGELANDVAARDERS; ONTSNAPPING; FRANKRIJK; SPANJE; STRIJDMACHT, BRITS; STRIJDMACHT, AMERIKAANS
Objectnr. 13366
Archief van R.P. van Exter. Robert Piet (Robert) van Exter, geboren 2 september 1922. Schuilnaam: Robert Pierre Vancastel. Engelandvaarder.
Robert van Exter was vanaf 1941 student economie aan de Universiteit van Amsterdam. Hij weigerde in april 1943 de loyaliteitsverklaring voor studenten te tekenen en moest als gevolg daarvan onderduiken. Midden 1943 werd hij door verraad gearresteerd door de Sicherheitsdienst. Omdat hij goede valse papieren had, waaruit bleek dat hij voor de Central Hout Invoer Commissie werkte, en dus geen student meer was, kwam hij na enkele dagen vrij.
Zijn vader, B. van Exter woonde al sinds 1930 in Parijs. Via hem probeerde Robert van Exter een aanknopingspunt te vinden om naar Engeland te gaan. Hij had dit al eerder geprobeerd met zijn vriend P.R. (Rudy) Zeeman, maar was toen al in Breda gestrand. Via zijn vader kwam hij nu in contact met A. Starink en via hem kreeg hij in december 1943 valse papieren van de Sicherheitsdienst. Begin 1944 vertokken Van Exter en Zeeman als agenten van de Sicherheitsdienst op terugreis naar hun post bij Toulouse per Wehrmacht-trein naar Maastricht. Bij de controles hielden hun valse papieren het en de volgende avond kwamen ze aan bij vader Van Exter in Parijs.
In Parijs ging het een week later nog bijna mis. Zeeman, Van Exter en een vriendin van zijn moeder verlieten een restaurant en werden gecontroleerd. Zeeman en Van Exter moesten vervolgens mee naar het bureau. Van Exter wist door als laatste via de draaideur te gaan te ontsnappen en ook Zeeman ontkwam, namelijk door uit de auto te springen. Hierop doken ze onder in Parijs en kregen ze nieuwe, Franse papieren.
Een week later vervolgden ze hun tocht met de trein, samen met emkele Amerikaanse piloten. Via Toulouse gingen ze naar Cazères, waar ze van 22 tot 24 januari 1944 ondergedoken zaten in een half afgebouwd huis. Vandaar het laatste stuk naar Maunès met de trein en nog een stuk met een bus voor de overtocht over de Pyreneën begon. In enkele dagen liep het groepje van Van Exter, Zeeman en vier Amerikaanse piloten met Franse gidsen de zware tocht van het Franse deel naar het Spaanse deel. In een Spaans dorpje aangekomen, meldden ze zich bij de Guardia Civil en na veel ondervragingen mochten ze in een hotel in Lés wachten. Vervolgens werden ze naar Lerida gebracht, een kamp waar illegale vluchtelingen gevangen gezet werden. Uiteindelijk met hulp van het consulaat naar Madrid. In maart 1944 gingen ze met de trein naar Portugal om daar ingescheept te worden op een Engelse mijnenveger. In Gibraltar werden ze gemobiliseerd en enkele weken later van daar met een konvooi van troepenschepen naar Engeland gebracht. Uiteindelijk kwamen Van Exter en Zeeman in april 1944 als vrije man in Londen aan. Zeeman vertrok kort erna naar Australië, terwijl Van Exter eerst kort verbleef bij het Bureau Bijzondere Opdrachten (BBO) en zich daarna bij de RAF meldde.
Het archief omvat ondermeer de genoemde valse documenten een verslag (20 pp.) en foto's van Van Exter tijdens zijn Engelandvaart.
