Ton Veen
VEEN, A.A.; FOTOGRAFIE, LEGAAL; AMSTERDAM; BEVRIJDING; HERDENKING
Objectnr. 17098
Fotocollectie van Antonius Alphonsus ('Ton') Veen (Amsterdam, 17 februari 1916 - Amsterdam, 1994).
Ton Veen was voor de bezetting filiaalhouder van een zaak voor bedrijfskleding. Daarnaast beheerde hij een fotoatelier in de Amsterdamse Gaaspstraat. Tijdens de bezetting leefde hij op dit adres jarenlang ondergedoken. Hij drukte foto’s af met behulp van een zelfgemaakte daglichtvergroter. Zes maanden voor de bevrijding kon hij een filmrol kopen van 300 meter, voor 60 cent de meter. Deze film was afkomstig van een Duitse UFA-filmploeg.
Op 5 mei 1945 woog hij 45 kilo, terwijl hij 1.93 m. mat: “Het had geen twee weken langer moeten duren, dan was ik uit de mode geweest”. Op dinsdag 8 mei wilde hij met zijn Leica het herwonnen gevoel van vrijheid vastleggen: “Ik was als een wildeman”. Hij huurde een generator voor de eerste afdrukken, die hij op straat verkocht. Hij had echter nauwelijks materiaal.
De bevrijdingsfoto’s werden ondermeer gebruikt bij Expo 67, de Wereldtentoonstelling in Montreal, 1967. Ook hadden verschillende Nederlandse dagbladen bij herdenkingsnummers primeurs van zijn werk.
Een deel van Veens archief is bij een verhuizing verloren gegaan.
De collectie bevat foto's - zowel negatieven als contactafdrukken en drukken - en enkele kranten met artikelen over Veen en/of zijn werk (in kopie).
Foto's
Map 1
Elf vellen contactafdrukken (24x30,5, oorspronkelijke nummering)
01 vel 1 personen en groepen buiten, optocht
02 vel 2 Berlagebrug, Nederlandse vlag uit raam van een woning, overkomende vliegtuigen
03 vel 3 verwelkoming militaire colonne
04 vel 4 idem, jeep en tank
05 vel 5 idem, tank en vrachtwagen
06 vel 6 militairen bij een kanon, tank
07 vel 7 peuter met mok, overbelichte opnamen
08 vel 8 niet thuisgebracht, militaire voertuigen
09 vel 9 publiek bij bevrijding
10 vel 10 mannen, in de houding staand
11 vel 11 publiek bij bevrijding, deels vlaggend. Vreugdevuur bij avond
Map 2
Twintig afdrukken (21x25,5)
12 afdruk 1 tank in brede straat, frontaal
13 afdruk 2 militairen op vrachtwagen, zijaanzicht
14 afdruk 3 tank voor publiek en huizenrij
15 afdruk 4 twee tanks op tramrails
16 afdruk 5 vijf tanks in brede straat
17 afdruk 6 vrachtwagen met meerijdend publiek op brug
18 afdruk 7 vrachtwagen met meerijdend publiek op brug (2e ex.)
19 afdruk 8 musicerende militairen in kilts, Ceintuurbaan
20 afdruk 9 groep kinderen met vlaggen in een venster
21 afdruk 10 groep vrouwen in publiek op de Vrijheidslaan
22 afdruk 11 militair, lopend over straat. Op de achtergrond publiek
23 afdruk 12 drie Canadese militairen en twee vrouwen, rokend
24 afdruk 13 twee Duitse militairen met elk een geweer, aan de hand fietsen, tussen publiek
25 afdruk 14 kanon, detail. Op de achtergrond het Olympisch Stadion
26 afdruk 15 tank voor het Olympisch Stadion. Op de voorgrond publiek
27 afdruk 16 gearresteerd lid van de Sicherheitsdienst bij twee leden van de BS
28 afdruk 17 vrouw op zoek naar brandstof op een vuilstort (tegenwoordig Pres. Kennedylaan)
29 afdruk 18 vrachtwagen met militairen die met bloemen zwaaien tussen publiek
30 afdruk 19 vrachtwagen met militairen die met bloemen zwaaien tussen publiek (2e ex.)
31 afdruk 20 vrachtwagen met militairen die met bloemen zwaaien tussen publiek (3e ex.)
Map 3
3 insteekhoezen [oorspronkelijk] met negatiefstroken (negatiefmaat 3,6x2,4)
32 hoes 1
33 hoes 2
34 hoes 3
Zak van bubbelplastic
42 negatiefstroken
[43 - 76, nog te inventariseren]
Documenten
Map 1
L. Huizinga, ‘Bevrijdingsbijlage’, ‘De Telegraaf’, 2 mei 1970 (pagina V met foto’s van T. Veen)
J. Bergsma, ‘Dit moest ik vastleggen voor later’, ‘Nieuws van de Dag’, 5 mei 1990
S. Heimans, ‘Keramist Wilem Schuurman (…)’, ‘Amersfoortse Courant’, 8 januari 1993
‘Jan en Annie Oosterman nog steeds actief’, ‘De Telegraaf’, 15 januari 1993
P. van den Blink, ‘]De kroeg[‘, ‘Trouw’, 24 december 1998 (met een portret van T. Veen)
