KNAAP, J. VAN DER; KNAAP, H. VAN DER; KNAAP, F.L. VAN DER; RAZZIA; TEWERKSTELLING IN NEDERLAND; TEWERKSTELLING IN DUITSLAND; OORLOGSHANDELINGEN; OORLOGSSLACHTOFFERS; ONTSNAPPING; EVACUATIE; INTERNERINGSKAMP, AMERSFOORT; OORLOGSGRAVEN; ONDERSCHEIDINGEN/UITKERINGEN; WUPPERTAL; DÜSSELDORF; RATINGEN; LUIK; TILBURG; NIJMEGEN; ARNHEM; ROTTERDAM
Objectnr. 19835
Archief van Jacob van der Knaap (Rotterdam, 23 mei 1945 – Barendrecht, 7 september 2000).
Jacob van der Knaap werd samen met zijn twee broers, Hermanus (Herman) van der Knaap en Franciscus (Frans) Leendert van der Knaap, bij de razzia van 10 november 1944 in Rotterdam opgepakt. De broers werden via Amsterdam, Kampen en Zwolle naar Wuppertal (Duitsland) gebracht. Vanuit Wuppertal werden ze met circa 150 anderen naar Leverkussen gebracht waar ze in een kamp werden ondergebracht waar dwangarbeiders verbleven die bij Bayer werkten. Vanaf 23 november 1944 werden de broers tewerkgesteld om de spoorbaan bij Düsseldorf-Derendorff te herstellen die regelmatig door de geallieerden werd gebombardeerd. Vaak werden ze ook elders in het Ruhrgebied te werkgesteld. Nadat het kamp in Leverkussen was gebombardeerd werden de broers overgebracht naar een verblijfplaats van de spoorwegen in Düsseldorf-Derendorff. Tijdens een Amerikaans bombardement op 23 januari 1945 schuilden Frans en Herman met honderden anderen in een kelder onder een schoolgebouw. Deze school werd door een voltreffer geraakt, waarbij circa 200 mensen werden gedood. Onder de slachtoffers waren Herman en Frans. Jacob was die dag elders tewerkgesteld en daarom niet in de schuilkelder aanwezig. In maart ondernam Jacob met enkele anderen een vluchtpoging. Na een week werden ze opgepakt en naar een strafkamp bij Ratingen gebracht. Op 7 april 1945 werd ook dit kamp gebombardeerd. Jacob overleefde en ontving van de kampcommandant een Urlaubschein voor Düsseldorf. Van Ratingen liep hij naar Düsseldorf waar hij zich opnieuw bij het werkkamp in Derendorff meldde. Daar bleef Jacob van der Knaap tot de Amerikanen op 19 april Düsseldorf binnentrokken. Na te zijn hersteld van Tyfus werd Jacob met een legertransport vanuit Duitsland via Luik naar Brussel gebracht. Vanuit Brussel vervolgde hij zijn terugreis naar Nederland, en kwam op 12 mei in Tilburg aan. Daar werd Dyphterie bij hem vastgesteld. Na 3 weken vervolgde Jacob zijn reis. Via Nijmegen, Arnhem, en een overnachting op 8 juni in Kamp Amersfoort, arriveerde Jacob van der Knaap in juni 1945 in Rotterdam. Zie ook VMA 19916 voor foto's van de grafstenen van F.L. van der Knaap en H. van der Knaap op het ereveld in Loenen.
Het archief bestaat uit documenten en persoonlijke bezittingen van Jacob van der Knaap uit de oorlogsjaren, en briefkaarten van Jacob en zijn broers verstuurd vanuit Duitsland. Alsook naoorlogse documenten, verslagen met oorlogsherinneringen en stukken van de Oorlogsgravenstichting.
