Resultaten

CONCENTRATIEKAMP, NEUENGAMME

Objectnr. 11920

Zakmesje, vervaardigd in concentratiekamp Neuengamme.

LENSTRA, G.A.; VERZETSGROEP, LO/LKP; NUNSPEET; AMSTERDAM; VERRAAD; CONCENTRATIEKAMP, NEUENGAMME

Objectnr. 10678

Archief van G.A. Lenstra. Gerben Andries Lenstra, geboren 23 februari 1917 - overleden Neuengamme 6 maart 1945. Schuilnaam Dirk van Essen. Verzetsdeelnemer.

G.A. Lenstra was afkomstig uit Nunspeet en daar actief in het verzet. Na zijn weigering om de loyaliteitsverklaring voor studenten te tekenen, moest hij onderduiken. Hij week uit naar Amsterdam en bleef daar actief in het verzet. Hij werd door de Sicherheitsdienst gearresteerd toen hij op 17 juni 1944 in Alkmaar een afspraak had met de verzetsman Jesse. Deze laatste was al eerder gearresteerd en in zijn bescheiden waren aantekeningen over afspraken gevonden. De afspraken werden doorgezet en zo werd onder andere Lenstra gepakt.

Na drie weken is Jesse vrijgelaten. Hij overleefde een aanslag van het verzet. Na de oorlog is er een proces tegen hem gevoerd.

Lenstra werd opgesloten in het Huis van Berwaring aan de Amsterdamse Weteringschans en vervolgens naar Vught gebracht. Vandaar ging hij in september op transport naar Duitsland, om uiteindelijk in november aan te komen in concentratiekamp Neuengamme. Hier overleed hij op 6 maart 1945.

Het archief omvat een brief, waarin het overlijden wordt bekendgemaakt.

VISSER, C.; VISSER, G.; PERS, ILLEGAAL, VRIJ NEDERLAND; CONCENTRATIEKAMP, NEUENGAMME; CONCENTRATIEKAMP, WIESENGRUND

Objectnr. 2090

Archief van G. Visser en C. Visser. G. (Gerrit) Visser, overleden Vaihingen 21 december 1944. Verzetsdeelnemer, gevangene. Cornelis Visser, overleden Neuengamme januari 1945. Gevangene.

De broers Gerrit en Cornelis Visser zijn beiden in gevangenschap omgekomen. Gerrit overleed in een Duits concentratiekamp dat officieel Wiesengrund heette, op 27-jarige leeftijd. Cornelis overleed op 25-jarige leeftijd in Neuengamme. Van Gerrit is bekend dat hij een van de mede-oprichters van het illegale blad 'Vrij Nederland' was.

Het archief omvat van beiden een rouwkaart.

OMMEREN, F.R. VAN; OMMEREN, L.H.R. VAN; OMMEREN, H.R. VAN; VERZETSGROEP, OD; VERZETSGROEP, LO/LKP; GEVANGENIS, SCHEVENINGEN; DEN HAAG; TERECHTSTELLINGEN; CONCENTRATIEKAMP, NEUENGAMME; SURINAME

Objectnr. 16365

Archief van Frank Rijk ('Frank') van Ommeren (Paramaribo, 1918 - Scheveningen, 6 november 1944). De familie Van Ommeren is ook bekend onder de achternaam 'Rijk van Ommeren', maar de formele achternaam is 'Van Ommeren'.

Frank van Ommeren was assistent-accountant in Den Haag. Hij deed koerierswerk voor zijn oudere broer Humphrey Norbert Rijk van Ommeren (Paramaribo, 7 juli 1906 - Den Haag, 22 december 1978), werkzaam voor de OD en LO/LKP (later sectiehoofd bij de BS). Frank van Ommeren werd op 12 october 1944 gearresteerd met belastend materiaal op zak. Na een verblijf in de Scheveningse Strafgevangenis, bekend als 'Oranjehotel', werd hij op 6 november 1944 op de Waalsdorpervlakte gefusilleerd. Een derde broer in het verzet, Lodewijk Hendrik Rijk ('Henk') van Ommeren (Paramaribo, 4 september 1917 - Uelzen, 15 april 1945) is in Uelzen, een buitencommando van Neuengamme omgekomen. Een vierde broer was Harry Rijk ('Harti') van Ommeren (Paramaribo, 4 maart 1913 - Den Haag, 4 april 1996).

De broers Humphrey en Henk waren vanaf het begin van de bezetting actief in het Haagse verzet. Broer Harry verleende hand- en spandiensten, de jongste broer Frank was vanaf eind 1943 betrokken bij onderduikhulp. Humphrey van Ommeren was in 1944 adjudant van kolonel Henri Koot van de BS en belast met de inlichtingendienst en het contactbureau. Begin september werd hij door verschillende Haagse verzetsorganisaties aangewezen als leider van de haagse KP, OD en LO. De groep Van Ommeren opereerde vanaf die tijd onder de naam Deltagroep Den Haag. Bij een grote arrestatieactie, opgezet door de 'documentatiedienst' van de Haagse politie en uitgevoerd op 27 en 28 december 1944, zijn Harry en Henk van Ommeren naar de Strafgevangenis Scheveningen overgebracht. Humphrey van Ommeren kwam in deze gevangenis terecht na bij een persoonsbewijscontrole in de tram gepakt te zijn met een vals persoonsbewijs. Harry is vrijgelaten in februari 1945, Henk is via Kamp Amersfoort naar Kamp Neuengamme gedeporteerd. Daar is hij in een buitenkamp aan de ontberingen bezweken. In april 2002 is in Den Haag de Rijk van Ommerenbrug in gebruik genomen.

In het archief bevindt zich een geannoteerd boek, portretfoto's van de drie broers en een begeleidend schrijven.

STOKKER, C.J. VAN DER; CONCENTRATIEKAMP, NEUENGAMME; CONCENTRATIEKAMP, AMERSFOORT

Objectnr. 12541

Archief van C.J. van der Stokker. Cornelis Johannes van der Stokker, geboren 28 februari 1912 - overleden 6 januari 1945. Gevangene. Gehuwd met B.P. van der Stokker-Vuyk.

C.J. van der Stokker zat gevangen in concentratiekamp Neuengamme en is daar overleden. Het is niet duidelijk waarom hij daarheen is gebracht. Hij lijkt te zijn opgepakt voor de arbeidsinzet. Op zijn gevangenenkaart van kamp Amersfoort staat als reden contractbreuk, dus mogelijk is hij van eerder werk in Warnemünde gevlucht en later om die reden opgepakt.

Het archief omvat met name correspondentie en officiële documenten.

WICHARD, M.C.; ONDERDUIK; CONCENTRATIEKAMP, AMERSFOORT; CONCENTRATIEKAMP, NEUENGAMME

Objectnr. 16617

Archief van M.C. Wichard. Marinus Christiaan Wichard, geboren Amsterdam 5 juni 1918 - overleden Neuengamme 7 januari 1944. Gevangene. Gehuwd, kinderen.

M.C. Wichard werd op 12 juni 1944 op straat door de Grüne Polizei gearresteerd, om onbekende reden. Op 11 september 1944 werd hij overgebracht naar het kamp Amersfoort, om te worden tewerkgesteld. Op 11 oktober 1944 werd hij vervolgens overgebracht naar concentratiekamp Neuengamme alwaar hij op 7 januari 1945 overleed aan een longontsteking.

Veel documenten betreffen zijn lidmaatschap van een volkstuinvereniging in Amsterdam.

KUIPER, G.; CONCENTRATIEKAMP, NEUENGAMME; PUTTEN; REPRESAILLES

Objectnr. 16656

Archief van G. Kuiper. G. (Gijsbert) Kuiper, geboren 1913 - overleden Neuengamme 30 december 1944.

Gijsbert Kuiper was huisschilder in Putten. Hij werd opgepakt tijdens de beruchte razzia in Putten van 1 en 2 oktober 1944. Deze razzia vond plaats als represaille van de bezetter voor de overval op een Duits militair voertuig. Het dorp werd omsingeld, de huizen doorzocht en alle mannelijke inwoners tussen de 18 en 50 jaar opgepakt en afgevoerd naar kamp Amersfoort. Gijsbert Kuiper is op 30 december 1944 in kamp Neuengamme overleden.

Het archief omvat een portretfoto en documenten rond zijn gevangenschap en overlijden.

BOS, A.J.; LEERSUM; BESTUUR, NEDERLANDS TIJDENS BEZETTING; CONCENTRATIEKAMP, NEUENGAMME

Objectnr. 16681

Archief van A.J. Bos. Aart Johannes (Aart) Bos, geboren Amerongen 20 december 1905 - overleden 14 november 1944, vermoedelijk in concentratiekamp Neuengamme. Gehuwd met T. (Teuntje) Bos-Cornelisse, tenminste één kind, Aart.

Aart Bos was secretaris op het gemeentehuis in Leersum, voorafgaand en tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het personeel op het Gemeentehuis was anti-Duits. Wat dat concreet inhield is niet overgeleverd, behalve dat ze onder meer persoonsbewijzen vervalsten.
Op Dolle Dinsdag werd door het verzet in Wijk bij Duurstede de NSB-burgemeester aldaar en die van Leersum, F. de Boer, ontvoerd. De Duitsers bevrijdden ze en executeerden een aantal verzetsmensen uit Wijk bij Duurstede.
Er is toen verband geleged met de groep verzetsmensen op het gemeentehuis in Leersum. Op 3 oktober 1944 is er een inval gedaan op dit gemeentehuis, waarbij alle verzetsmensen zijn gearresteerd. Op dat moment was Bos niet aanwezig, hij heeft zich uit solidariteit en uit angst voor represailles bij de groep gevangenen gevoegd.
De mannen werden in jeeps afgevoerd naar het postkantoor van Doorn, vanuit hier werden ze naar Kamp Amersfoort gebracht waar ze enige tijd verbleven. Samen met de gearresteerde mannen uit Putten zijn ze naar concentratiekamp Neuengamme getransporteerd en daar te werk gesteld. Ze bleven daar vier weken en zijn vanuit daar naar Ladenlund gebracht.
In deze weken is Aart Bos aan dysenterie overleden.

Uitgebreid archief met persoonlijke documenten, correspondentie en foto's.

BOS, A.J.; CONCENTRATIEKAMP, NEUENGAMME; LEERSUM; BESTUUR, NEDERLANDS TIJDENS BEZETTING

Objectnr. 16682

Kop en schotel. Aart Bos, verzetsman uit Leersum, overleden in Neuengamme (zie: 16681), dronk hieruit altijd zijn thee. Zowel de kop en de schotel is versierd met hetzelfde motief: een bloementuin met twee bogen, de bogen zijn versierd met roze, rode, en oranje rozen, voor de bogen is een bloemenperkje met roze en oranje rozen en blauw-rode bloemen. De bogen en het perkje staan op groen gras en wordt afgesloten door een boom met roze knoppen. Het motief herhaalt zich op de schotel drie keer, op de kop twee keer.

BORSBOOM-HOFMAN, N.; MEIJER, J.F.; HOFMAN, A.; JEUGD; EGODOCUMENTEN; VLUCHTELINGEN/EMIGRANTEN; POLITIEKE STROMING, COMMUNISTISCH; CONCENTRATIEKAMP, VUGHT; CONCENTRATIEKAMP, NEUENGAMME; AMSTERDAM; JODENVERVOLGING; ONDERDUIK

Objectnr. 16723

Archief van Nellie Borsboom-Hofman (Amsterdam, 13 november 1928 - Amsterdam, 31 mei 2024).

De ouders van Nellie, Johannes Frederik ('Joop') Meijer (geboren 11 augustus 1883 te Amsterdam, overleden 1942 in Bernburg an der Saale) en Aartje Hofman (geboren te Hilversum op 24 december 1893, gestorven op 28 januari 1986 te Amsterdam) waren actief voor de Communistische Partij van Nederland (CPN) en de werklozenbeweging Eendracht Maakt Macht. Ze boden ook onderdak aan politieke vluchtelingen uit Duitsland. In juni 1941 werd Meijer opgepakt en naar het Kamp Neuengamme gedeporteerd. In juli 1942 krijgt de familie bericht dat Meijer op 23 juni 1942 zou zijn overleden aan een longembolie. Later blijkt hij te zijn vergast in het psychiatrisch ziekenhuis in Bernburg an der Saale. Daar werden tussen najaar 1941 en voorjaar 1943 zo'n vijfduizend concentratiekampgevangenkwam vergast. Aartje Hofman zat tijdens de oorlog enige tijd vast in Kamp Vught. Ze was opgepakt nadat ze had geprobeerd twee met Nellie bevriende Joodse kinderen te laten onderduiken. Zij werden echter verraden.

Het archief omvat een egodocument, correspondentie, officiële documenten en enkele voorwerpen

HOUTAPPEL, M.; VERZETSGROEP, LO/LKP; SCHAARSTE; CONCENTRATIEKAMP, VUGHT; CONCENTRATIEKAMP, NEUENGAMME; LIMBURG; MAASTRICHT; STRIJDMACHT, GEALLIEERD

Objectnr. 16733

Archief van M. Houtappel. Madelein (Maddy) Houtappel, geboren Maastricht 29 juli 1938. Jeugd.

De familie Houtappel moest in 1943 hun huis verlaten, dat werd gevorderd door de bezetter. Ze moesten alles achterlaten. Maddys vader Edmond Houtappel was destijds directeur en eigenaar van een groothandel in koffie. Beneden was de winkel. Erboven waren lege ruimtes. Daar ging de familie wonen.

De ouders van Maddy waren actief in het verzet. Ze waren betrokken bij de LO. Hun activiteiten waren onder meer gericht op hulp aan neergeschoten geallieerde piloten, die zij aan valse Belgische paspoorten hielpen. Haar ouders wisten van elkaar niet wat voor verzet ze pleegden, zodat ze elkaar niet konden verraden. Een Maastrichtse vrouw verraadde hen alsnog. Maddys moeder zat drie tot vier weken in de gevangenis alvorens zij weer vrij kwam. Gedurende deze gevangenschap verbleef Maddy bij haar oom en tante in Roermond. Edmond Houtappel ging naar Kamp Vught, later naar het concentratiekamp Neuengamme, waar hij kwam te overlijden.

Het archief bevat persoonlijk herdenkingsmateriaal, waaronder een bidprentje met foto.

Maddy Houtappel is ook door het Verzetsmuseum Amsterdam geïnterviewd (DVD).

VINGERHOED, A.G.; KALKMAN, P.M.P.; VERZETSGROEP, LUCTOR ET EMERGO/FIAT LIBERTAS; VERZETSGROEP, RAAD VAN VERZET; POLITIE, NEDERLANDS; CONCENTRATIEKAMP, AMERSFOORT; CONCENTRATIEKAMP, NEUENGAMME; AMSTERDAM; JODENVERVOLGING

Objectnr. 16880

Archief van A.G. Vingerhoed. Anthonie Gerardus Vingerhoed, geboren Den Helder 7 maart 1892 - overleden Neuengamme 10 april 1945. Schuilnaam J.J. Jonker. Verzetsdeelnemer, gevangene.

A.G. Vingerhoed was rechercheur van politie aan het Bureau Warmoestraat te Amsterdam. Vingerhoed nam drie Joden in huis, die met zijn hulp juni 1943 naar Zwitserland uitweken. Later nam hij een joods echtpaar in huis. De man werdt opgepakt, zijn vrouw overleefde de oorlog. Vingerhoed deed veel illegaal werk voor de organisatie 'Luctor et Emergo' en was aangesloten bij de Raad van Verzet. Er is niet veel over zijn verzetswerk bekend omdat hij er niet over sprak. Vingerhoed werkte samen met zijn collega de Weillé en zijn schoonzoon J. van Weeren, die ook aangesloten was bij 'Luctor et Emergo'.
Vingerhoud zou enkele Joden onderbrengen op een adres in Leiden, volgens de bewoners van dit pand zouden de Joden per bus vertrekken van het Surinameplein. Vingerhoed vertrouwde de zaak niet en er was inderdaag een val opgezet. De joden werden opgepakt, Vingerhoed wist te ontkomen. Een paar weken later werd hij op het Adema van Scheltemaplein ontboden. Vingerhoed vertrouwde de zaak opnieuw niet en belde een oude vriend, A. Kaper, op die hem vertelde dat er niks aan de hand was en er wel vaker rechercheurs op dit adres werden ontboden. Wat Vingerhoed niet wist, is dat zijn 'vriend' voor de Sicherheitsdienst was gaan werken
Vingerhoed ging op 28 juni 1944 naar het Adema van Scheltemaplein en kwam niet meer terug. Uit de situatie op het Surinameplein wist Vingerhoed zich goed te redder. Hij had echter Kaper honderduit over zijn bestuurlijke loopbaan verteld. Vingerhoed was voorzitter van de Algemeene Nederlandsche Bond van Politiepersoneel en maakte deel uit van het hoofdbestuur. Zodoende werd hij als een politieke gevangene beschouwd.
Via Kamp Amersfoort kwam Vingerhoed in Neuengamme terecht, waar hij overleed. Getuige van zijn dood was de heer P. Kalkman die hem tot zijn overlijden in de ziekenbarak verzorgde.

Het archief omvat officiële documenten en enige correspondentie.

NOOTER, I.J.; CONCENTRATIEKAMP, NEUENGAMME

Objectnr. 17122

Archief van I.J. Nooter. Isaac John (John) Nooter. Geboren Amsterdam 1893 – overleden Lübeckerbocht, 3 mei 1945. Getrouwd, kinderen.

John Nooter was havenarbeider. Hij nam aan verzetsactiviteiten deel. Hij werd gevangen gehouden in werkkampen in Duitsland, waaronder Neuengamme. Hij schreef zijn familie briefkaarten en bevestigde hen in het Duits dat hij gezond was en pakketten ontvangen had. In mei 1944 schreef hij dat hij zich realiseerde, dat hij precies vier jaar van huis was.
Nooter kwam om bij de ramp van het passagiersschip Cap Arcona, als een van de vijfduizend gevangenen uit Neuengamme, die op dit schip gevangen werden gehouden toen de geallieerden het bombardeerden.

In de collectie zijn vier van zijn briefkaarten uit Duitse kampen.

BEVEREN, A. VAN; VADERLANDSLIEFDE; PERS, ILLEGAAL; POLITIE, DUITS; CONCENTRATIEKAMP, SCHOORL; CONCENTRATIEKAMP, AMERSFOORT; CONCENTRATIEKAMP, NEUENGAMME; CONCENTRATIEKAMP, DACHAU; ONTSNAPPING; STRIJDMACHT, AMERIKAANS; RODE KRUIS; POLITIEKE OPSPORINGS DIENST; AMSTERDAM

Objectnr. 19220

Archief van Andre van Beveren (Zaandam, 24 oktober 1921 - Lelystad, 1 april 2005). Verzetsdeelnemer.

Andre van Beveren werd op 10 oktober 1940 gearresteerd voor het schreeuwen ‘Oranje Boven’ en het zingen van vaderlandslievende liederen. Hij werd weer vrijgelaten, maar op 22 juni 1941 opnieuw gearresteerd wegens het verkopen van illegale bladen. Vier dagen later, op 25 juni 1941, volgde een derde arrestatie (reden onbekend) waarvoor werd overgebracht naar het hoofdkwartier van de Sicherheitsdienst (SD) in de Euterpestraat in Amsterdam. Daarna zou Van Beveren zijn overgebracht naar concentratiekamp Schoorl en vervolgens naar Kamp Amersfoort. Vandaaruit werd Van Beveren als politiek gevangene op transport gesteld naar het Duitse concentratiekamp Neuengamme. In Neuengamme werd Van Beveren een gebroken enkel geslagen wegens het in elkaar zakken tijdens een appél, en verbleef hij enige tijd in de ziekenbarak. Op 1 augustus 1942 werd hij vanuit Neuengamme getransporteerd naar Dachau waar hij het kampnummer: 32747 kreeg toegewezen, en tewerk werd gesteld in een zoutfabriek bij het buitenkamp Gendorf. Met de geallieerden in aantocht werd Dachau door de Duitsers ontruimd en nam Van Beveren deel aan een dodenmars. Op 29 april 1945 wist hij echter te ontsnappen door een korenveld in te duiken. Van Beveren werd opgevangen door Amerikaanse soldaten die hem gevangen namen. Na zij vrijlating begon hij zonder hulp van de geallieerden aan een tocht richting Nederland. Onderweg moest hij vluchten voor een boer die nazi-sympathisant was. Op aanwijzingen van Van Beveren hebben Amerikaanse soldaten een represailleactie uitgevoerd. Van de Amerikanen kreeg Van Beveren uiteindelijk een gevorderde vrachtwagen waarmee hij naar Nederland reed. Na de oorlog was Andre van Beveren nog enige tijd betrokken bij de Politieke Opsporingsdienst (POD). Zie ook VMA 19221 voor kampkleding van Andre van Beveren.

Het archief bestaat uit twee naoorlogse Rode Kruisdocumenten met betrekking tot Andre van Beveren zijn gevangenschap.

BEVEREN, A. VAN; VADERLANDSLIEFDE; PERS, ILLEGAAL; POLITIE, DUITS; CONCENTRATIEKAMP, SCHOORL; CONCENTRATIEKAMP, AMERSFOORT; CONCENTRATIEKAMP, NEUENGAMME; CONCENTRATIEKAMP, DACHAU; TEWERKSTELLING; ONTSNAPPING; STRIJDMACHT, AMERIKAANS; POLITIEKE OPSPORINGS DIENST; AMSTERDAM

Objectnr. 19221

Kamppak uit Dachau afkomstig uit de nalatenschap van Andre van Beveren (Zaandam, 24 oktober 1921 - Lelystad, 1 april 2005). Verzetsdeelnemer.

Pak bestaat uit een lange Kampjas en kampbroek. Betreft:
(I). Grijs en blauw gestreepte kampjas. Jas heeft vijf knoopsgaten met nog vier aanwezige plastic knopen waarvan een zwarte, twee bruinen en een halve (gebroken) grijze knoop. Op de linkerborst geborduurd een witte strook met daarop in rode letters het kampnummer: 32747 [kampnummer van Andre van Beveren in Dachau], met daaronder een rode op de punt staande driehoek met in het midden een handgeschreven letter ‘N’. De jas heeft aan beide zijden een jaszak, en aan de achterzijde meerdere gestikte gaten.
(II). Grijs en blauw gestreepte kampbroek. Broek heeft op de taille twee grijze plastic knopen, alsook twee grijze plastic gulpknopen. Aan beide zijdes een metalen taillegespje met riempje, en twee broekzakken.

Andre van Beveren werd op 10 oktober 1940 gearresteerd voor het schreeuwen ‘Oranje Boven’ en het zingen van vaderlandslievende liederen. Hij werd weer vrijgelaten, maar op 22 juni 1941 opnieuw gearresteerd wegens het verkopen van illegale bladen. Vier dagen later, op 25 juni 1941, volgde een derde arrestatie (reden onbekend) waarvoor werd overgebracht naar het hoofdkwartier van de Sicherheitsdienst (SD) in de Euterpestraat in Amsterdam. Daarna zou Van Beveren zijn overgebracht naar concentratiekamp Schoorl en vervolgens naar Kamp Amersfoort. Vandaaruit werd Van Beveren als politiek gevangene op transport gesteld naar het Duitse concentratiekamp Neuengamme. In Neuengamme werd Van Beveren een gebroken enkel geslagen wegens het in elkaar zakken tijdens een appél, en verbleef hij enige tijd in de ziekenbarak. Op 1 augustus 1942 werd hij vanuit Neuengamme getransporteerd naar Dachau waar hij het kampnummer: 32747 kreeg toegewezen, en tewerk werd gesteld in een zoutfabriek bij het buitenkamp Gendorf. Met de geallieerden in aantocht werd Dachau door de Duitsers ontruimd en nam Van Beveren deel aan een dodenmars. Op 29 april 1945 wist hij echter te ontsnappen door een korenveld in te duiken. Van Beveren werd opgevangen door Amerikaanse soldaten die hem gevangen namen. Na zij vrijlating begon hij zonder hulp van de geallieerden aan een tocht richting Nederland. Onderweg moest hij vluchten voor een boer die nazi-sympathisant was. Op aanwijzingen van Van Beveren hebben Amerikaanse soldaten een represailleactie uitgevoerd. Van de Amerikanen kreeg Van Beveren uiteindelijk een gevorderde vrachtwagen waarmee hij naar Nederland reed. Na de oorlog was Andre van Beveren nog enige tijd betrokken bij de Politieke Opsporingsdienst (POD). Zie ook VMA 19220 voor het archief van Andre van Beveren.