Details
Objectnummer18294
BeschrijvingArchief van Wilhelmus Albertus Johannes ('Wim') van den Eertwegh (Eindhoven, 24 juni 1918 - Eindhoven, 3 april 2001). Verzetsdeelnemer.
Wim van den Eertwegh maakte tijdens de bezetting deel uit van de Ordedienst en werd vanaf voorjaar 1943 onder de schuilnaam 'Gerard' ook actief voor de Geheime Dienst Nederland (GDN, een verzetsgroep die militaire gegevens verzamelde en aan het Bureau Inlichtingen in Londen doorspeelde. Van den Eertwegh was in contact gekomen met de GDN via J.M. Pennings (schuilnaam 'Rein'), die tot zijn arrestatie in maart 1944 enige tijd de leiding van GDN had. Zijn vaste contactpersoon zou E. Beukers (schuilnaam 'Gerrit'), worden. Die gaf hem regelmatig opdrachten. Van den Eertwegh bracht onder andere troepenbewegingen van de Duitsers rondom Eindhoven in kaart, evenals telefoonverbindingen en verdedigingswerken. Ook kon hij vanwege zijn werk bij de Centrale Keukens Eindhoven - een gaarkeuken - informatie over de lokale voedselvoorziening verschaffen. Eind september kreeg Van den Eertwegh de opdracht om de Duitse stellingen tussen Mook en Vierlingsbeek te verkennen. Op 28 september 1944 sloop hij met enkele anderen door de linies. Samen met zijn metgezel Pieter van Vessem werd Van den Eertwegh opgepakt toen hij weer terug wilde keren naar bevrijd gebied. Ze werden vastgehouden in de gevangenis van Kleef, het doorgangskamp Friedrichsfeld en werden tewerkgesteld in een draadfabriek in Dinslaken. Vandaaruit ontsnapten ze en wisten ze via Emmerich in Nederland te komen. Na diverse omzwervingen, waaronder een periode van twee weken waarin ze als spion dienst namen bij de Landwacht, belandden ze op kasteel 't Kervel in Hengelo, waar een noodziekenhuis was ingericht. Van den Eertwegh werd daar directielid en kon ontslagbewijzen vervalsen en onderduikers en Franse krijgsgevangenen onderbrengen. Nadat Hengelo op 2 april 1945 bevrijd was, werd Van den Eertwegh adjudant van Jo Beemsterboer, de commandant van de Binnenlandsche Strijdkrachten aldaar.
Het archief bestaat uit persoonlijke documenten van Van den Eertwegh, enkele brieven en verslagen van zijn verzetswerk. Zie VMA 18295 voor een foto.
Wim van den Eertwegh maakte tijdens de bezetting deel uit van de Ordedienst en werd vanaf voorjaar 1943 onder de schuilnaam 'Gerard' ook actief voor de Geheime Dienst Nederland (GDN, een verzetsgroep die militaire gegevens verzamelde en aan het Bureau Inlichtingen in Londen doorspeelde. Van den Eertwegh was in contact gekomen met de GDN via J.M. Pennings (schuilnaam 'Rein'), die tot zijn arrestatie in maart 1944 enige tijd de leiding van GDN had. Zijn vaste contactpersoon zou E. Beukers (schuilnaam 'Gerrit'), worden. Die gaf hem regelmatig opdrachten. Van den Eertwegh bracht onder andere troepenbewegingen van de Duitsers rondom Eindhoven in kaart, evenals telefoonverbindingen en verdedigingswerken. Ook kon hij vanwege zijn werk bij de Centrale Keukens Eindhoven - een gaarkeuken - informatie over de lokale voedselvoorziening verschaffen. Eind september kreeg Van den Eertwegh de opdracht om de Duitse stellingen tussen Mook en Vierlingsbeek te verkennen. Op 28 september 1944 sloop hij met enkele anderen door de linies. Samen met zijn metgezel Pieter van Vessem werd Van den Eertwegh opgepakt toen hij weer terug wilde keren naar bevrijd gebied. Ze werden vastgehouden in de gevangenis van Kleef, het doorgangskamp Friedrichsfeld en werden tewerkgesteld in een draadfabriek in Dinslaken. Vandaaruit ontsnapten ze en wisten ze via Emmerich in Nederland te komen. Na diverse omzwervingen, waaronder een periode van twee weken waarin ze als spion dienst namen bij de Landwacht, belandden ze op kasteel 't Kervel in Hengelo, waar een noodziekenhuis was ingericht. Van den Eertwegh werd daar directielid en kon ontslagbewijzen vervalsen en onderduikers en Franse krijgsgevangenen onderbrengen. Nadat Hengelo op 2 april 1945 bevrijd was, werd Van den Eertwegh adjudant van Jo Beemsterboer, de commandant van de Binnenlandsche Strijdkrachten aldaar.
Het archief bestaat uit persoonlijke documenten van Van den Eertwegh, enkele brieven en verslagen van zijn verzetswerk. Zie VMA 18295 voor een foto.
TrefwoordEERTWEGH, W.A.J. VAN DEN; VESSEM, P. VAN; BEEMSTERBOER, J.; BEUKERS. E.; PENNINGS, J.M.; ODIJK, P.M.J.; TUR, A.M.; SPIONAGE; EGODOCUMENTEN; BS; VERZETSGROEP, GEHEIME DIENST NEDERLAND; RECHTSVERVOLGING, NAOORLOGS; WERKKAMP, FRIEDRICHSFELD; WERKKAMP, GROIN; DINSLAKEN; HENGELO; EINDHOVEN
ObjectcategorieCollectie Van den Eertwegh
Digitale versie
InventarisPersoonlijke documenten
- legitimatiebewijs Luchtbeschermingsdienst Eindhoven op naam van Van den Eertwegh, dd. 14-05-1943.
- lidmaatschapskaart Gemeenschap Nederland O.I.W. [opvolger Geheime Dienst Nederland], 1945.
- Duitstalige verklaring Evacuatiebureau Midden-Oost dat Van den Eertwegh bij hen in dienst is, dd. 06-02-1945.
- Duitstalige verklaring Noodziekenhuis Kervel in Hengelo dat Van den Eertwegh een dienstreis naar Amsterdam en Utrecht moet maken, dd.13-03-1945.
- verklaring van BS-commandant J. Beemsterboer dat zijn adjudant Van den Eertwegh en Pieter van Vessem naar Eindhoven moeten reizen, dd. 10-04-1945.
- verklaring Militair Gezag district Doetinchem dat Van den Eertwegh en Pieter van Vessem per motor naar Eindhoven mogen reizen, dd. 11-04-1945. In tweevoud, 1x Nederlands 1x Engels.
- verklaring Bureau Inlichtingen dat van Van den Eertwegh naar Hengelo moet reizen en dan terug naar Eindhoven, dd. 07-05-1945.
Correspondentie/documenten uit de oorlog
- namenlijst Centrale Keukens Eindhoven [2p], waarschijnlijk met personeelsleden waaronder ook Van den Eertwegh, waarop o.a. lidmaatschap van NSB en andere gelijkgeschakelde organisaties is vermeld, dd. 21-09-1943.
- 6 Duitstalige ontslagbewijzen voor in werkkamp Groin vastgehouden dwangarbeiders. Mogelijk vervalsingen. 5x ondertekend maar verder niet ingevuld, 1x op naam van P.M.J. Odijk.
- 2 Duitstalige vrijstellingen van loopgravendienst - mogelijk vervalst -, ondertekend in Nordhorn, dd. 1945.
- memorandum BS-commandant Beekman in gemeente Steenderen, over een ontvreemd wapen, zd.
- gedetailleerde brief van 'Gerrit' [=E. Beukers], waarschijnlijk gericht aan Van den Eertwegh, met gedetailleerde instructies voor spionagewerk, dd. 07-09-1944.
- Duitstalige verklaring [afschrift] van Rijkscommissaris voor bezette Nederlandse gebieden dat werknemers van evacuatiedienst vrijgesteld blijven van tewerkstelling, zd.
- verklaring Noodziekenhuis 't Kervel dat een zekere A.M. Tur vanwege plaatsgebrek uit het ziekenhuis is ontslagen, dd. 21-03-1945.
- verslag, opgesteld door Van den Eertwegh, over zijn opdracht van 28 september 1944 en aansluitende gevangenschap, ontsnapping, onderduik tot aan de bevrijding [4p], dd. 19-04-1945.
- verslag, opgesteld door Van den Eertwegh, over zijn verzetswerk voor GDN [2p], dd. 27-09-1945.
- brief van J.V. Driessen aan Van den Eertweghs vrouw met felicitaties dat ze bericht van haar man heeft gekregen na periode van onzekerheid omtrent zijn lot, zd.
- brief van E. Beukers aan [waarschijnlijk] Van den Eertwegh met felicitaties dat hij het goed maakt, zd.
Naoorlogs
- brief [afschrift] van Van den Eertwegh aan C.A.C. Reuter, voorzitter van district Eindhoven van de Gemeenschap Oud-Illegale Werkers Nederland, waarin hij zijn onvrede uitspreekt over het hoge aantal mensen dat in afwachting onderzoek bijzondere rechtspleging in hechtenis zit. Van den Eertwegh vindt dat als katholiek niet te verantwoorden. Met aangehecht een instemmend commentaar van een zekere Jan, die toevoegt dat in de interneringskampen veel communistische propaganda gemaakt zou worden. Dd. 22-10-1945.
- schrijven van secretariaat Gemeenschap Oud Illegale Werkers Nederland aan leden kring Eindhoven, met vraag of zij in districtsbestuur zitting willen nemen en zo opheffing kring voorkomen, dd. 1946.
- brief van oud-minister Waterstaat en Wederopbouw [naam niet goed leesbaar, mogelijk Th.P. Tromp] met verzoek Van den Eertwegh zijn dienstplicht in omgeving Eindhoven te laten vervullen zodat hij zijn studie kan voortzetten, dd, november 1946.
- deel van brief generaal-majoor buiten dienst S.P. van 't Hof aan Van den Eertwegh met verzoek om een verslag van zijn verzetswerk, datum niet zichtbaar.
- brief generaal-majoor buiten dienst S.P. van 't Hof aan Van den Eertwegh met herhaald verzoek om een verslag van zijn verzetswerk, dd. 05-03-1948.
- naoorlogs krantenknipsel over Willem Schoemaker, een van de GDN-leiders, zd.
- 2 certificaten voor bijdrage aan oorlogsmonument op de Dam, zd.
- 2 pagina's [kopie] van studie over GDN.
- legitimatiebewijs Luchtbeschermingsdienst Eindhoven op naam van Van den Eertwegh, dd. 14-05-1943.
- lidmaatschapskaart Gemeenschap Nederland O.I.W. [opvolger Geheime Dienst Nederland], 1945.
- Duitstalige verklaring Evacuatiebureau Midden-Oost dat Van den Eertwegh bij hen in dienst is, dd. 06-02-1945.
- Duitstalige verklaring Noodziekenhuis Kervel in Hengelo dat Van den Eertwegh een dienstreis naar Amsterdam en Utrecht moet maken, dd.13-03-1945.
- verklaring van BS-commandant J. Beemsterboer dat zijn adjudant Van den Eertwegh en Pieter van Vessem naar Eindhoven moeten reizen, dd. 10-04-1945.
- verklaring Militair Gezag district Doetinchem dat Van den Eertwegh en Pieter van Vessem per motor naar Eindhoven mogen reizen, dd. 11-04-1945. In tweevoud, 1x Nederlands 1x Engels.
- verklaring Bureau Inlichtingen dat van Van den Eertwegh naar Hengelo moet reizen en dan terug naar Eindhoven, dd. 07-05-1945.
Correspondentie/documenten uit de oorlog
- namenlijst Centrale Keukens Eindhoven [2p], waarschijnlijk met personeelsleden waaronder ook Van den Eertwegh, waarop o.a. lidmaatschap van NSB en andere gelijkgeschakelde organisaties is vermeld, dd. 21-09-1943.
- 6 Duitstalige ontslagbewijzen voor in werkkamp Groin vastgehouden dwangarbeiders. Mogelijk vervalsingen. 5x ondertekend maar verder niet ingevuld, 1x op naam van P.M.J. Odijk.
- 2 Duitstalige vrijstellingen van loopgravendienst - mogelijk vervalst -, ondertekend in Nordhorn, dd. 1945.
- memorandum BS-commandant Beekman in gemeente Steenderen, over een ontvreemd wapen, zd.
- gedetailleerde brief van 'Gerrit' [=E. Beukers], waarschijnlijk gericht aan Van den Eertwegh, met gedetailleerde instructies voor spionagewerk, dd. 07-09-1944.
- Duitstalige verklaring [afschrift] van Rijkscommissaris voor bezette Nederlandse gebieden dat werknemers van evacuatiedienst vrijgesteld blijven van tewerkstelling, zd.
- verklaring Noodziekenhuis 't Kervel dat een zekere A.M. Tur vanwege plaatsgebrek uit het ziekenhuis is ontslagen, dd. 21-03-1945.
- verslag, opgesteld door Van den Eertwegh, over zijn opdracht van 28 september 1944 en aansluitende gevangenschap, ontsnapping, onderduik tot aan de bevrijding [4p], dd. 19-04-1945.
- verslag, opgesteld door Van den Eertwegh, over zijn verzetswerk voor GDN [2p], dd. 27-09-1945.
- brief van J.V. Driessen aan Van den Eertweghs vrouw met felicitaties dat ze bericht van haar man heeft gekregen na periode van onzekerheid omtrent zijn lot, zd.
- brief van E. Beukers aan [waarschijnlijk] Van den Eertwegh met felicitaties dat hij het goed maakt, zd.
Naoorlogs
- brief [afschrift] van Van den Eertwegh aan C.A.C. Reuter, voorzitter van district Eindhoven van de Gemeenschap Oud-Illegale Werkers Nederland, waarin hij zijn onvrede uitspreekt over het hoge aantal mensen dat in afwachting onderzoek bijzondere rechtspleging in hechtenis zit. Van den Eertwegh vindt dat als katholiek niet te verantwoorden. Met aangehecht een instemmend commentaar van een zekere Jan, die toevoegt dat in de interneringskampen veel communistische propaganda gemaakt zou worden. Dd. 22-10-1945.
- schrijven van secretariaat Gemeenschap Oud Illegale Werkers Nederland aan leden kring Eindhoven, met vraag of zij in districtsbestuur zitting willen nemen en zo opheffing kring voorkomen, dd. 1946.
- brief van oud-minister Waterstaat en Wederopbouw [naam niet goed leesbaar, mogelijk Th.P. Tromp] met verzoek Van den Eertwegh zijn dienstplicht in omgeving Eindhoven te laten vervullen zodat hij zijn studie kan voortzetten, dd, november 1946.
- deel van brief generaal-majoor buiten dienst S.P. van 't Hof aan Van den Eertwegh met verzoek om een verslag van zijn verzetswerk, datum niet zichtbaar.
- brief generaal-majoor buiten dienst S.P. van 't Hof aan Van den Eertwegh met herhaald verzoek om een verslag van zijn verzetswerk, dd. 05-03-1948.
- naoorlogs krantenknipsel over Willem Schoemaker, een van de GDN-leiders, zd.
- 2 certificaten voor bijdrage aan oorlogsmonument op de Dam, zd.
- 2 pagina's [kopie] van studie over GDN.