Details
Objectnummer18162
BeschrijvingArchief van Hendrik van Garderen (Tienhoven, 29-11-1901 – 1970), en Jozina van Garderen – de Groote (Waverveen 3-2-1905 – 1998). Verzetsdeelnemers.
Hendrik van Garderen en zijn vrouw Jozina waren woonachtig in een watermolen genaamd “De Zwaan” in Ouderkerk aan de Amstel. Ze hadden tijdens de bezettingsjaren vijf kinderen, waarvan vier dochters: Matje (1923), Ida (1926), Jeanne (1929), en Lies (1930), en een zoon Henk (1938). Hendrik was handelaar in boter, eieren en kippen, met veel klanten in Amsterdam die hij met een bakfiets aan huis bezocht. Eén van deze klanten was de familie Speijer, woonachtig op de Noorder Amstellaan [tegenwoordig Churchill-laan]. In 1942 kreeg Hendrik van deze familie het verzoek om een onderduiker te helpen die een nieuw onderduikadres zocht. Dit was de uit Amsterdam afkomstige Joodse textielondernemer Jacob van kollem (1885 - 1944). Op een avond meldde hij zich bij de molen van het gezin Van Garderen. Hij kreeg onderdak, mocht op de tweede zolder wonen en kreeg de schuilnaam “ome Arie”. Jacob had diabetes waarvoor hij insuline nodig had. Dit kon Hendrik enige tijd via een arts krijgen, totdat er op een gegeven moment er niet meer aan te komen was. De gezondheid van Jacob ging achteruit. In het voorjaar van 1943 kon hij vanwege zijn toestand niet langer op de zolder blijven. Hij werd verplaatst naar een ruimte onder de vloer van de molen in de buurt van het scheprad. Op 23 mei 1944 overleed Jacob. Van twee kippenkratten en een stuk zeil van een molenwiek werd door Hendrik en twee schoonzonen een kist getimmerd. Daarin werd Jacob achter de molen tussen twee schuurtjes begraven. Vlak na de bevrijding werd hij opgegraven en herbegraven op de Joodse begraafplaats in Muiderberg. Aan Hendrik van Garderen en zijn vrouw Jozina werd voor hun hulp aan Jacob in 2010 postuum de Yad Vashem onderscheiding toegekend.
Het archief bestaat uit naoorlogse verslagen van de kinderen van het gezin van Garderen over de oorlogsjaren, en stukken met betrekking tot de Yad Vashem onderscheiding.
Hendrik van Garderen en zijn vrouw Jozina waren woonachtig in een watermolen genaamd “De Zwaan” in Ouderkerk aan de Amstel. Ze hadden tijdens de bezettingsjaren vijf kinderen, waarvan vier dochters: Matje (1923), Ida (1926), Jeanne (1929), en Lies (1930), en een zoon Henk (1938). Hendrik was handelaar in boter, eieren en kippen, met veel klanten in Amsterdam die hij met een bakfiets aan huis bezocht. Eén van deze klanten was de familie Speijer, woonachtig op de Noorder Amstellaan [tegenwoordig Churchill-laan]. In 1942 kreeg Hendrik van deze familie het verzoek om een onderduiker te helpen die een nieuw onderduikadres zocht. Dit was de uit Amsterdam afkomstige Joodse textielondernemer Jacob van kollem (1885 - 1944). Op een avond meldde hij zich bij de molen van het gezin Van Garderen. Hij kreeg onderdak, mocht op de tweede zolder wonen en kreeg de schuilnaam “ome Arie”. Jacob had diabetes waarvoor hij insuline nodig had. Dit kon Hendrik enige tijd via een arts krijgen, totdat er op een gegeven moment er niet meer aan te komen was. De gezondheid van Jacob ging achteruit. In het voorjaar van 1943 kon hij vanwege zijn toestand niet langer op de zolder blijven. Hij werd verplaatst naar een ruimte onder de vloer van de molen in de buurt van het scheprad. Op 23 mei 1944 overleed Jacob. Van twee kippenkratten en een stuk zeil van een molenwiek werd door Hendrik en twee schoonzonen een kist getimmerd. Daarin werd Jacob achter de molen tussen twee schuurtjes begraven. Vlak na de bevrijding werd hij opgegraven en herbegraven op de Joodse begraafplaats in Muiderberg. Aan Hendrik van Garderen en zijn vrouw Jozina werd voor hun hulp aan Jacob in 2010 postuum de Yad Vashem onderscheiding toegekend.
Het archief bestaat uit naoorlogse verslagen van de kinderen van het gezin van Garderen over de oorlogsjaren, en stukken met betrekking tot de Yad Vashem onderscheiding.
TrefwoordGARDEREN, H. VAN; GARDEREN-DE GROOTE, J. VAN; KOLLEM, J. VAN; EGODOCUMENTEN; ONDERDUIK; JODENVERVOLGING; SCHAARSTE; BEGRAFENIS; ONDERSCHEIDINGEN/UITKERINGEN; AMSTERDAM; OUDERKERK AAN DE AMSTEL; MUIDERBERG
ObjectcategorieCollectie Van Garderen
Inventaris-Programma behorende bij de uitreiking van de Yad Vashem onderscheiding op woensdag 8 december 2010. Daarin verslagen betreffende meerdere personen aan wie de onderscheiding werd uitgereikt, onder wie: Hendrik van Garderen en Jozina van Garderen - de Groote.
-Reproductie van het Certificate of Honour; met aangehecht de Nederlandse vertaling van de tekst op de oorkonde. En een berichtgeving aan de familie Van Garderen dat de onderscheiding aan Hendrik en Jozina van Graderen is toegekend. Jeruzalem, dd. 11-5-2010.
-Verslag [1 pagina] met herinneringen aan de oorlogsjaren, van Eijtje Ida van Westerink - van Garderen.
-Verslag [5 pagina’s] met herinneringen aan de oorlogsjaren, van Elizabeth Ottenbros - van Garderen.
-Verslag [3 pagina’s] met herinneringen aan de oorlogsjaren, van Matje Mulder-van Garderen. Aangehecht een fotokopie van een handgeschreven briefje aan ‘Ome Arie’ [Jacob van Kollem], dd. 17-4-1944.
-Verslag [1 pagina] met herinneringen aan de oorlogsjaren, van A. Koperdraad-van Garderen. Ouderkerk aan de Amstel (november 2007).
-Handgeschreven verslag [1 pagina] met herinneringen aan de oorlogsjaren, van H. van Garderen. Linde, dd. 14-10-2007.
-Reproductie van het Certificate of Honour; met aangehecht de Nederlandse vertaling van de tekst op de oorkonde. En een berichtgeving aan de familie Van Garderen dat de onderscheiding aan Hendrik en Jozina van Graderen is toegekend. Jeruzalem, dd. 11-5-2010.
-Verslag [1 pagina] met herinneringen aan de oorlogsjaren, van Eijtje Ida van Westerink - van Garderen.
-Verslag [5 pagina’s] met herinneringen aan de oorlogsjaren, van Elizabeth Ottenbros - van Garderen.
-Verslag [3 pagina’s] met herinneringen aan de oorlogsjaren, van Matje Mulder-van Garderen. Aangehecht een fotokopie van een handgeschreven briefje aan ‘Ome Arie’ [Jacob van Kollem], dd. 17-4-1944.
-Verslag [1 pagina] met herinneringen aan de oorlogsjaren, van A. Koperdraad-van Garderen. Ouderkerk aan de Amstel (november 2007).
-Handgeschreven verslag [1 pagina] met herinneringen aan de oorlogsjaren, van H. van Garderen. Linde, dd. 14-10-2007.