Details
Objectnummer19440
BeschrijvingArchief van Sabine Louise Engeline ('Sabine' ) Zuur (Semarang, 15 juli 1918 - Wassenaar, 4 juli 2012). Verzetsdeelneemster.
Sabine Zuur was het vierde en jongste kind van het echtpaar Ludovicus Jacobus Maria (‘Louis’) Zuur (1875-1931) en Sabina Henriëtte (‘Bien’) Schlette (1882-1964). Sabine Zuur had drie oudere broers: Louis Henri (‘Loek’), Johan Ernst Jacobus (‘Joop’), en Henri Louis (‘Han’). Voor de oorlog verloofde Zuur zich met de Nederlandse luchtmachtpiloot Johan Willem Yoshitaro (‘Taro’) Roeper Bosch. Roeper Bosch verongelukte echter op 21 oktober 1941 in dienst van de Royal Air Force (RAF). In de eerste oorlogsjaren werd Zuur actief voor het verzet. Via binnenhuisarchitect Gerard Vinkesteijn en inspecteur van de Haagse politie Adriën (‘Broer’) Moonen raakte ze betrokken bij de Ordedienst (OD). Voor de OD zocht Zuur onder andere naar betrouwbare adressen voor onderduikers, en verrichte ze koerierswerk. In haar eigen woning in Den Haag gaf Sabine ook zelf onderdak aan onderduikers. Dit betrof onder anderen Engelandvaarder en Zuur haar latere echtgenoot Peter Tazelaar. Nadat eerst Gerard Vinkesteijn en Broer Moonen waren gearresteerd werd ook Zuur op 28 april 1943 opgepakt. Ze werd opgesloten in de gevangenis in de Havenstraat in Amsterdam, en meermaals verhoord in het hoofdkwartier van de Sicherheitsdienst (SD) in de Euterpestraat. Op 25 augustus 1943 werd Zuur overgebracht naar de Kriegswehrmachtgefängnis in Utrecht. In Utrecht werd ze op 27 augustus berecht, en veroordeeld voor spionage en Feindbegünstigung. Op 9 oktober 1943 werd Zuur naar Kamp Amersfoort gebracht. Na enkele weken werd ze als Nacht-und-Nebelgevangene op transport naar Duitsland gezet. Daar kwam ze op 1 november 1943 in concentratiekamp Ravensbrück aan. In Ravensbrück verrichte Zuur dwangarbeid, en werkte ze in de Siemensfabriek. Na een verblijf van anderhalf jaar werd ze op 2 maart 1945 vanuit Ravensbrück op transport gezet naar concentratiekamp Mauthausen. In Mauthausen verbleef Zuur in eerste instantie in de ziekenboeg met een gebroken enkel. In de ziekenboeg leerde Zuur een Duitse medegevangene, Franz Joseph Gebele, kennen door wiens hulp ze het concentratiekamp overleefde. Zie ook VMA19441 voor foto's van en met betrekking tot Sabine Zuur.
Sabine Zuur was het vierde en jongste kind van het echtpaar Ludovicus Jacobus Maria (‘Louis’) Zuur (1875-1931) en Sabina Henriëtte (‘Bien’) Schlette (1882-1964). Sabine Zuur had drie oudere broers: Louis Henri (‘Loek’), Johan Ernst Jacobus (‘Joop’), en Henri Louis (‘Han’). Voor de oorlog verloofde Zuur zich met de Nederlandse luchtmachtpiloot Johan Willem Yoshitaro (‘Taro’) Roeper Bosch. Roeper Bosch verongelukte echter op 21 oktober 1941 in dienst van de Royal Air Force (RAF). In de eerste oorlogsjaren werd Zuur actief voor het verzet. Via binnenhuisarchitect Gerard Vinkesteijn en inspecteur van de Haagse politie Adriën (‘Broer’) Moonen raakte ze betrokken bij de Ordedienst (OD). Voor de OD zocht Zuur onder andere naar betrouwbare adressen voor onderduikers, en verrichte ze koerierswerk. In haar eigen woning in Den Haag gaf Sabine ook zelf onderdak aan onderduikers. Dit betrof onder anderen Engelandvaarder en Zuur haar latere echtgenoot Peter Tazelaar. Nadat eerst Gerard Vinkesteijn en Broer Moonen waren gearresteerd werd ook Zuur op 28 april 1943 opgepakt. Ze werd opgesloten in de gevangenis in de Havenstraat in Amsterdam, en meermaals verhoord in het hoofdkwartier van de Sicherheitsdienst (SD) in de Euterpestraat. Op 25 augustus 1943 werd Zuur overgebracht naar de Kriegswehrmachtgefängnis in Utrecht. In Utrecht werd ze op 27 augustus berecht, en veroordeeld voor spionage en Feindbegünstigung. Op 9 oktober 1943 werd Zuur naar Kamp Amersfoort gebracht. Na enkele weken werd ze als Nacht-und-Nebelgevangene op transport naar Duitsland gezet. Daar kwam ze op 1 november 1943 in concentratiekamp Ravensbrück aan. In Ravensbrück verrichte Zuur dwangarbeid, en werkte ze in de Siemensfabriek. Na een verblijf van anderhalf jaar werd ze op 2 maart 1945 vanuit Ravensbrück op transport gezet naar concentratiekamp Mauthausen. In Mauthausen verbleef Zuur in eerste instantie in de ziekenboeg met een gebroken enkel. In de ziekenboeg leerde Zuur een Duitse medegevangene, Franz Joseph Gebele, kennen door wiens hulp ze het concentratiekamp overleefde. Zie ook VMA19441 voor foto's van en met betrekking tot Sabine Zuur.
TrefwoordZUUR, S.L.E.; ZUUR, L.J.M.; ZUUR, L.H.; ZUUR, H.L.; ZUUR, J.E.J.; ZUUR-SCHLETTE, S.H.; ROEPER-BOSCH, J.W.Y.; VINKESTEIJN, G.J.F.; TAZELAAR, P.; MOONEN, A.; HAZELHOFF ROELFZEMA, S. E.; GEBELE, F.J.; VERSPYCK, M.A.E.; ROMBACH, F.; STEYNS, M.; VERZETSGROEP, OD; EGODOCUMENTEN; GEVANGENIS, AMSTELVEENSEWEG; GEVANGENIS, UTRECHT; POLITIE, DUITS; RODE KRUIS; RECHTSVERVOLGING, DOOR BEZETTER; CONCENTRATIEKAMP, AMERSFOORT; CONCENTRATIEKAMP, RAVENSBRUCK; CONCENTRATIEKAMP, MAUTHAUSEN; ONDERSCHEIDINGEN/UITKERINGEN; NEDERLANDS-INDIË; AMSTERDAM; DEN HAAG; ZWITSERLAND
ObjectcategorieCollectie Zuur
InventarisMap 1.
12 (waarschijnlijk) vervalste documenten en identiteitsbewijzen. Daarvan 3 op naam gesteld, en 9 blanco. Betreft:
-‘Rijbewijs A, voor het besturen van motorrijtuigen op meer dan twee wielen’. Betreft een rijbewijs op naam van Gerardus (‘Gerard’) Joannes Franciscus Vinkesteijn, met geldigheid tot en met 23 juni 1941. Aan de achterzijde aangehecht een pasfoto van Gerard Vinkesteijn. ’s-Gravenhage, dd. 24-6-1939.
- Ausweis (Vorläufiger Ausweis) van “Jumo-Frontreparaturbetrieb MD”. Betreft een Duitstalig Ausweis op naam gesteld van G. Vinkesteijn (Gerard Vinkesteijn) om de HTM-remise te betreden met betrekking tot bouwactiviteiten in de periode tussen 10-3-1941 tot en met 10-2-1941.
-Legitimatiebewijs van politie. Betreft een geelkleurig, deels voorgedrukt legitimatiebewijs met getypte toevoegingen op naam van Theodorus van Dam, met rang van inspecteur der Rijksrecherche. ’s-Gravenhage, dd. 31-12-1943.
- Legitimatiebewijs van politie. Betreft een geelkleurig, voorgedrukt blanco legitimatiebewijs.
-2 blanco Identiteitsbewijzen van het Staatsbedrijf der Posterijen, telegrafie en Telefonie [PTT].
-2 blanco Ausweisen van de Sicherheitspolizei-SD-Einsatzkommando.
-Blanco Waffenschein (wapenvergunning).
-Blanco Ontvangstbewijs voor een persoonsbewijs.
-Blanco Verleningskaart Rijksdienstkaart, Nederlandsche Spoorwegen.
-Blanco Legitimatie, N.V. Nederlandsche Spoorwegen.
-Verlengingskaart “Verlenging Rijksdienstkaart” Nederlandsche Spoorwegen.
-Formulier van Der Wehrmachtbefehlshaber in den Niederlanden. OQU/ P. Betreft een blanco Duitstalig formulier met betrekking tot voordracht van paard(en) voor het stamboek van de “Nederlandsche Harddraverij- en Renvereniging”. Daarop een stempel van het Centraal bestuur- voor het Draf en renwezen (CB), een Duits dienststempel, en handtekeningstempel.
Brieven geadresseerd aan Sabine Zuur:
-Brief in envelop (Engelstalig), van Herbert Mayer, geadresseerd aan S. Zuur te Den Haag. De brief heeft betrekking op het omkomen van Johan Willem Yoshitaro (‘Taro’) Roeper Bosch (verloofde van Sabine Zuur). Eindhoven, dd. 11-12-1941.
-Kriegsgefangenenpost, van Jan J.C. Baron Taets van Amerongen, geadreseerd aan S. Zuur te Den Haag. Datum van poststempel, dd. 17-12-1942.
-Prentbriefkaart geadresseerd aan S. Zuur (Sabine Zuur) te Den Haag. Op de voorzijde van de kaart een cartoontekening van een jodelende jongen in de Alpen omringd door een mee joldelende koe, hond, eend, varken en kalf. Aan de achterzijde handgeschreven: ‘Hartelijke groeten, Peter’ en een rood Duits dienststempel. Onderaan handgeschreven (waarschijnlijk later toegevoegd) dd. 13-11-1942.
Smokkelbriefjes en/ of transcripties van smokkelbriefjes, geschreven door Sabine Zuur tijdens haar gevangenschap in de gevangenis aan de Amstelveenseweg (Havenstraat) te Amsterdam. Betreft:
-6 labels gebruikt voor waszakken en voedselpakketten, uit de periode tussen 1 juni tot en met 13 augustus 1943. Betreft labels met aan voorzijde adressering aan: ‘Mejuffrouw S.(L.E.) Zuur, Cel D 2/2’ of ‘Hulp zieken cel D.2-7., Havenstraat 6. Amsterdam’ [Gevangenis Havenstraat/ Amstelveenseweg, Amsterdam]. Aan achterzijde handgeschreven opsomming van de inhoud van de zending, alsook kleine notities (van Sabine Zuur) met verzoeken voor een volgende zending, of van moeder, S.H. Zuur-Schlette. Op 2 labels een kruisje [betreft het teken van Sabine Zuur aan haar moeder, S.H. Zuur-Schlette, als zij briefjes in de kleding heeft verstopt].
-Smokkelbriefje (2 pagina’s) geschreven door Sabine Zuur, gericht aan haar Moeder, S.H. Zuur-Schlette. Betreft onder andere haar verhoren, en een verzoek om ‘Piet’ te waarschuwen voor ‘Jan v.d. H’, dat zij wil weten of de ‘zes officieren’, waaronder, ‘Piet’ en ‘Leo’ weg zijn, en of haar moeder naar haar woning kan gaan om spullen, waaronder Sabina haar notitieboekjes, op te halen, dd. 18-5-1943.
-Afschrift van het briefje van Sabine Zuur aan haar moeder, S.H. Zuur-Schlette, van 18-5-1943.
-Lijstje met 10 data tussen 18 mei tot en met 9 oktober 1943. Daarbij genoteerd wanneer en waarvandaan er een smokkelbriefje is verstuurd door Sabine Zuur.
-Smokkelbriefje (8 pagina’s) geschreven door Sabine Zuur, gericht aan haar Moeder, S.H. Zuur-Schlette. Betreft onder andere het ontvangen van briefjes en etenswaar via de was, het verzoek aan haar moeder om haar huis aan te houden, haar omstandigheden in de gevangenis: dat zij al 2 maal is verhoord, dat zij met 6 soms 7 mensen tegelijk op een cel voor 2 personen zit, en dat zij wil weten hoe het met Gerard (Gerard Vinkesteijn) en ‘Broer’ (Adriën Moonen) gaat, en een verzoek voor het toesturen van specifieke kledingstukken, dd. 30-5-1943.
-Smokkelbriefje (2 pagina’s) geschreven door Sabine Zuur op een sigaretten vloeitje, gericht aan haar moeder, S.H. Zuur-Schlette. Betreft onder andere dat Zuur voor de 3e keer is verhoord, en dat er diezelfde dag een transport met vrouwen is afgevoerd naar Vught of Ommen, dd. 16-6-1943
-Transcriptie van een smokkelbriefje oorspronkelijk geschreven door Sabine Zuur, dd. 16-6-1943.
-Smokkelbriefje (3 pagina’s) geschreven door Sabine Zuur, gericht aan haar moeder. Betreft onder andere: het merken van de was labels in het geval er briefjes tussen zitten, ‘Z’ als moeder iets tussen de schone was doet en een ‘X’ als Sabine Zuur iets bij de vuile was stopt, en dat Sabine een baan heeft als hulp in de zieke cellen, dd. 29-6-1943.
-Smokkelbriefje (8 pagina’s) uit juli 1943 geschreven door Sabine Zuur, (waarschijnlijk) gericht aan haar moeder, S.H. Zuur-Schlette. Betreft onder andere: de omstandigheden in de gevangenis, de inhoud van toe te zenden pakketten, het voedsel, een omschrijving van 3 celgenoten, en op de laatste pagina bericht van de 3 celgenoten van Sabine Zuur aan haar moeder met complimenten met betrekking Sabine haar goede zorgen.
-Smokkelbriefje (4 pagina’s) geschreven door Sabine Zuur, gericht aan haar moeder, S.H. Zuur-Schlette. Betreft onder andere het door gevangenispersoneel stelen uit aan Sabine toegestuurde voedselpakketten, en verzoeken voor een volgende zending pakketten. Alsook dat Sabine haar baan in de ziekencellen is kwijtgeraakt aan een Duitse verpleegster, en vraag hoe het thuis met vrienden/ bekenden gaat, dd. 27-7-1943.
-Smokkelbriefje geschreven door Sabine Zuur, gericht aan haar moeder, S.H. Zuur-Schlette . Betreft dat Sabine verwacht voor 1 oktober [1943] thuis te zijn, dat ze de invasie elke dag verwacht, dat er naar ‘D’ [Duitsland] geen transporten gaan omdat de Rijksdag is uitgesteld. Alsook dat haar moeder bij “Legrand” alvast een permanentje moet bestellen ‘voor als ’t zoover is’ [betreft waarschijnlijk verwachtte vrijlating].
-Smokkelbriefje (8 pagina’s) geschreven door Sabine Zuur, gericht aan moeder, S.H. Zuur-Schlette.
Smokkelbriefjes, geschreven door Sabine Zuur tijdens haar gevangenschap in de Kriegswehrmachtgefangnis te Utrecht. Betreft:
-Smokkelbriefje geschreven door Sabine Zuur vanuit de Kriegswehrmachtgefangnis in Utrecht, gericht aan haar moeder, S.H. Zuur-Schlette. Betreft onder andere: dat zij in dezelfde gevangenis zit als waar Gerard (Gerard Vinkesteijn) zat, dat ‘Broer’ (Adriën Moonen) op transport is gezet naar Duitsland, dat Sabine op 25 augustus uit de gevangenis in Amsterdam werd weggehaald, en dat er bij de Weteringsschans in Amsterdam [betreft Weteringsschans gevangenis] nog 3 geboeide mannen bijkwamen waaronder Jan van de H [Jan v.d. Hoek], en dat ze vervolgens per trein naar Utrecht werden gebracht. Dat Sabine op 27 augustus [1943], met 5 anderen, in Utrecht voor moest komen bij Kriegsgericht en dezelfde dag werd veroordeeld “abgetrennt” (tot het einde van de oorlog werd gevangengezet) op beschuldiging van “Behilfe zum spionage”, en dat 2 anderen, waaronder Jan v.d. H, ter dood werden veroordeeld, dd. 6-9-1943.
-Smokkelbriefje geschreven door Sabine Zuur in de Kriegswehrmachtgefangnis in Utrecht, gericht aan haar moeder, S.H. Zuur-Schlette. Betreft onder andere: dat in de gevangenis het bericht is doorgedrongen dat Italië is gecapituleerd, en of moeder elke week een courant in het pakket met spullen kan stoppen als er iets belangrijks in staat, dd. 9-9-1943.
-Smokkelbriefje geschreven door Sabine Zuur vanuit de Kriegswehrmachtgefangnis in Utrecht, gericht aan haar moeder, S.H. Zuur-Schlette. Betreft onder andere: het overbrengen van groeten, en een woord van dank aan iedereen die voedsel heeft gestuurd, en een verzoek om haar brieven/briefkaarten te schrijven en foto’s toe te sturen, dd. 28-9-1943.
-Smokkelbriefje geschreven door Sabine Zuur vanuit de Kriegswehrmachtgefangnis in Utrecht, gericht aan haar moeder, S.H. Zuur-Schlette. Betreft onder andere: dat Sabine heeft vernomen dat Broer (Adriën Moonen) hetzelfde lot heeft ondergaan als Gerard (Gerard Vinkesteijn), en dat zij wil weten wat er met ‘Dr. Krediet’ is gebeurd. Tevens een omschrijving van haar de omstandigheden in de gevangenis en mede gevangenen, en een verzoek aan haar moeder om de Sicherheitsdienst op het Binnenhof (Den Haag) te benaderen om te vragen om haar in de gevangenis te mogen bezoeken, dd. 26-10-1943.
Officiële correspondentie van Sabine Zuur vanuit de gevangenissen in Amsterdam en Utrecht aan haar moeder. Alsook documenten en bezittingen van Sabine Zuur. Betreft:
-Handgeschreven briefkaart van Sabine Zuur aan haar moeder S.H. Zuur-Schlette, geschreven vanuit de gevangenis Havenstraat te Amsterdam. Bericht betreft het verzoek om toezending van een pakje met levensmiddelen van maximaal 2 kg, [Amsterdam], dd. 11-6-1943.
-Handgeschreven briefkaart van Sabine Zuur aan haar moeder S.H. Zuur-Schlette, geschreven vanuit de gevangenis Havenstraat te Amsterdam. Bericht betreft een verzoek aan haar moeder om een bedrag van fl 30,- [gulden] en een goudenhorloge dat Sabine Zuur in de gevangenis in haar bezit heeft terug te vragen wanneer zij de was komt halen of brengen. Amsterdam, dd. 21-6-1943.
- Handgeschreven briefkaart van Sabine Zuur aan haar moeder S.H. Zuur-Schlette, geschreven vanuit de gevangenis Havenstraat te Amsterdam. Bericht betreft dat Sabine in de gevangenis werkt als “reinigster”, en over het ontvangen en terugsturen van schoeisel met de eerstvolgende was. Amsterdam, dd. 16-8-1943.
-Gevangenisbrief (2 pagina’s) met envelop geschreven door Sabine Zuur, geadresseerd aan S.H. Zuur-Schlette (moeder), vanuit de Kriegswehrmachtgefängnis te Utrecht. Betreft onder andere: dat Sabine eens in de 14 dagen mag schrijven en elke week een pakketje mag ontvangen. Ook een verzoek om foto’s te ontvangen van vrienden en om kleding die Zuur achter heeft gelaten in de gevangenis in Amsterdam toe te sturen. Ook een verzoek aan haar moeder om bij de commandant van de gevangenis een bezoek aan te vragen. Utrecht, dd. 5-9-1943.
-Gevangenisbrief (2 pagina’s) met envelop geschreven door Sabine Zuur, geadresseerd aan S.H. Zuur-Schlette (moeder), vanuit de Kriegswehrmachtgefängnis te Utrecht. Betreft onder andere Sabine Zuur haar omstandigheden in de gevangenis in Utrecht.
-Gevangenisbrief (2 pagina’s) geschreven door Sabine Zuur, geadresseerd aan S.H. Zuur-Schlette (moeder), vanuit de Kriegswehrmachtgefängnis te Utrecht. Betreft onder andere: dat Sabine de volgende dag naar een kamp (ze vermoed naar Vught) zal worden overgebracht, dat de twee ter dood veroordeelden (een daarvan was Jan van den H) niet weggaan en zij daarom vermoed dat het vonnis al voltrokken is. Ook dat ze haar moeder de volgende dag hoopt te zien [indien zij naar Utrecht komt om Sabine bij het verlaten van de gevangenis vanaf de straat te zien], dat ze veel kleren niet meeneemt maar naar haar moeder laat brengen omdat er in Vught veel gestolen wordt, en dat ze verwacht dat ze in Vught een overall en klompen zal moeten dragen, dd. 9-10-1943.
-Gevangeniskaart uit de Kriegswehrmachtgefangnis in Utrecht. Betreft een voorgedrukte Duitstalige gevangeniskaart met handgeschreven gegevens van/met betrekking tot Sabine Zuur. Onder andere Sabine haar veroordeling ‘Spionage und Feind begunstig’ zd.
-Gedrukte waarschuwing (waarschijnlijk uit 1943) uit de Kriegswehrmachtgefangnis in Utrecht. Betreft een waarschuwing en strafmaat met betrekking tot het beschadigen van door gevangenen geleende boeken, zd.
-Duitstalig getypt formuliertje van het Feldgericht des Kommandierenden General und Befehlshabers der Truppen des Heeres in den Niederlanden, Utrecht. Daarop handgeschreven toevoegingen betreffende de naam en geboortedatum van Sabine Zuur, en een (onduidelijke) notitie met afkorting/code, zd.
Correspondentie tussen S.H. Zuur-Schlette (moeder van Sabine Zuur) en derden. Betreft:
-Telegram, in envelop met handgeschreven tekst: ‘Telegram en briefje betreffende Bientje 1943’. Telegram verzonden aan: ‘Mevrouw Zuur, Alkemadelaan 49 Den Haag’, van onbekende afzender. Bericht betreft: ‘Bel Tusschen 6 en 7 uur op Utrecht 19516 dringend’, dd. 8-10-1943.
-Duitstalig bericht van het Gericht des Kommandierenden General und Befehlshabers der Truppen des Heeres in den Niederlanden, gericht aan S.H. Zuur-Schlette. Betreft een antwoord op een verzoek van S.H. Zuur-Schlette van 19-10-1943 dat overeenkomstig de voorschriften over de betreffende strafzaak geen informatie kan worden verschaft, dd. 22-10-1943.
-Handgeschreven Duitstalige brief van S.H. Zuur-Schlette, gericht aan de Commandant van de Kriegswehrmachtgefangnis Gansstraat 164, Utrecht. Betreft een verzoek, refererend aan een eerder onderhoud/contact tussen moeder en de commandant op 17 oktober 1943, om informatie over de verblijfplaats van haar dochter Sabine Zuur, Den Haag, dd. 2-12-1943. Onderaan de brief een Duitstalig getypte reactie van de Hauptman u. Kommandant, Kriegswehrmachtgefangnis Utrecht dat vanuit de gevangenis geen antwoord kan worden medegedeeld. Utrecht, dd. 25-12-1943.
-Strook met handgeschreven (waarschijnlijk klad) Duitstalig verzoek van S.H. Zuur-Schlette om haar dochter in de gevangenis te mogen bezoeken, zd.
-Empfangsbescheinigung, inzake de inname/ontvangst van een bedrag van 10 gulden met betrekking tot S.H. Zuur-Schlette (moeder Sabine Zuur), Utrecht, dd. 31-8-1943.
-5 lege enveloppen met adressering aan S.H. Zuur-Schlette of aan Sabine Zuur.
Afschriften en fotokopieën van brieven en documenten van/met betrekking tot derden, waaronder van de (afscheids-)brieven van Gerard Vinkesteijn. Betreft:
-Fotokopie van een brief van Gerard Vinkesteijn gericht aan Sabine Zuur. Brief betreft dat Vinkesteijn onverwacht veertien dagen op vakantie gaat (was een onderneming die waarschijnlijk te maken had met het verzet en waarbij Vinkesteijn werd gearresteerd), en daaropvolgend een bericht van Vinkesteijn aan ‘Lief knulletje’: dat hij een tijdje weggaat en dat als de ‘doctoren’ het nodig vonden hem voor langere tijd in behandeling te nemen dan hoorde hij het wel. Eindigend met: ‘Denk aan. Mondje houden, dag lief’, dd. 6-1-1942 .
-Smokkelbriefje (4 pagina’s) vanuit de gevangenis geschreven op twee sigaretten vloeitjes door Gerard Vinkesteijn, gericht aan Sabine Zuur, dd. [15-4]-1942.
-Envelop met adressering aan S. Zuur (Sabine Zuur) te Den Haag. Betreft envelop waarin het smokkelbriefje van Vinkesteijn aan Zuur werd verstuurd. Daarop aan voor en achterzijde notities (waarschijnlijk van Sabine Zuur) met betrekking tot arrestatie en executie van Gerard Vinkesteijn.
-Brief (1 pagina), in envelop, van Frits aan Sabine Zuur met adressering te Den Haag. Betreft het aan Sabine Zuur toezenden van afschriften van brieven van Gerard Vinkesteijn, waaronder zijn afscheidsbrief, geschreven vanuit de gevangenis. Rijswijk, dd. 9-8-1945.
-Handgeschreven brief (afschrift) van Gerard Vinkesteijn aan zijn moeder, familie en naaste vrienden. Betreft Vinkesteijn zijn houding ten opzichte van het doodvonnis en hoe hij tegen het sterven aankijkt. Utrecht, dd. 28-4-1943.
-Getypte brief (afschrift) van Gerard Vinkesteijn aan ‘Bart’. Betreft een afscheidsbrief aan vrienden, waarin Vinkesteijn onder andere zijn doodvonnis bevestigd, en dat hij heeft afgezien van verdediging en geen gebruikt heeft gemaakt van ‘de gratie mogelijkheid’. Utrecht, dd. 5-6-1943.
-Brief (fotokopie) van Gerard Vinkesteijn aan ‘Bart’. Betreft een afscheidsbrief aan vrienden, waarin Vinkesteyn onder andere het doodvonnis bevestigd, alsook dat hij heeft afgezien van verdediging en geen gebruikt heeft gemaakt van ‘de gratie mogelijkheid’. Utrecht, dd. 5-6-1943.
-Getypte afscheidsbrief (afschrift, [2 pagina’s]), van Gerard Vinkesteijn aan zijn moeder. Betreft een brief met het bericht dat hij dezelfde dag om half drie zal worden geëxecuteerd. Onder aan de brief nog drie berichten van derden, betreft: bericht van Lex Althof aan de moeder van ‘Gijs’, bericht van Gijs aan zijn beste vriendin ‘Kee’, en bericht van Gerard [Vinkesteijn] aan zijn vrienden Jan, Annie, Frans, Mary, Herman en Greet, 29-7-1943.
-Getypte brief (afschrift) van ‘Gijs’ aan zijn moeder. Utrecht, dd. 18-5-1943.
-Fotokopie van brief van Issabel Vinkesteijn (moeder van Gerard Vinkesteijn) aan Sabine Zuur, zd.
-Fotokopie van notitieblad met handgeschreven informatie over ‘Taro’ J.W. (Johan Willem) Yoshitaro Roeper-Bosch zijn sneuvelen met op 21-10-1941 in dienst van de RAF. [J.W. (Johan Willem/ ‘Taro’) Yoshitaro Roeper Bosch was de verloofde van Sabine Zuur].
-2 pagina’s met getypt verslag (fotokopie) van de “Missing Research and Enquiry Unit, Royal Airforce, British Forces in France”. Betreft verslag met bevindingen inzake het neerstorten en sneuvelen van J.W. (Johan Willem/ ‘Taro’) Yoshitaro Roeper-Bosch, dd. 19-2-1947.
Map 2.
Berichten gericht aan, en stukken met betrekking tot, Sabine Zuur ten tijden van haar gevangenschap in de concentratiekampen Ravensbrück en Mauthausen. Betreft:
-Kaartje “Kriegsgefangenenpost” van het Rode Kruis, met adressering aan S.H. Zuur-Schlette met adressering te Den Haag. Aan de achterzijde Nederlandstalige gedrukte ontvangstbevestiging met betrekking tot een toegezonden pakket met levensmiddelen. Onderaan handgeschreven persoonsgegevens van Sabine Zuur, ‘Concentrationslager “Ravensbrück” bei Fürstenberg-Mecklenburg’, dd. 3-5-1944.
-Handgeschreven brief (5 pagina’s) geschreven door Dr. Michel Steyns, gevangene in concentratiekamp Mauthausen, gericht aan Sabine Zuur. Betreft onder andere een dankbetuiging van Steyns aan Sabine Zuur dat zij hem, via Josef Gebele (medegevangene in Mauthausen) helpt, dat hij van Block 4 is overgeplaatst naar het Häftlungs revier, en over zijn omstandigheden in het concentratiekamp en uit kijken naar terugkomst in Holland, zd.
-Handgeschreven brief (1 pagina) geschreven door Dr. Michel Steyns in concentratiekamp Mauthausen, gericht aan Sabine Zuur. Betreft een doktersadvies aan Zuur dat zij moet oefenen met lopen om haar gewonde enkel te laten genezen, zd.
-Fotokopie van portrettekening van Sabine Zuur (waarschijnlijk) als gevangene in Ravensbrück, zd.
-7 handgeschreven briefjes geschreven door (Franz) Josef Gebele (medegevangene in Mauthausen), gericht aan Sabine Zuur, zd.
Naoorlogse briefkaarten en brieven, uit de periode tussen mei en juli 1945, van derden gericht aan Sabine Zuur (en Hetty de Stoppelaar). Betreft:
-Handgeschreven Engelstalige briefkaart van Philip Laské, aan Sabine Zuur en Hetty de Stoppelaar, met adressering het Kantonhospitaal te Müsterlingen. Poststempel, dd. 24-5-1945.
-Handgeschreven briefkaart van ‘Eric’, aan S. Zuur en H. de Stoppelaar, met adressering het Kantonhospitaal te Münsterlingen. Betreft onder andere dat de schrijver in afwachting is om via Zwitserland en Frankrijk met de RAF naar Engeland te vliegen, dat diens vader en 2 zussen in Nijmegen 7 maanden in de schuilkelder hebben geleefd, dat de ‘Engelse vriend’ momenteel in Utrecht is gestationeerd, en dat een jongen van de ondergrondse in maart 1944 thuis had aangekondigd dat de schrijver (‘Eric’) ter dood was veroordeeld. St. Gallen, dd. 4-7-1945.
-Getypte briefkaart aan S. Zuur en H. de Stoppelaar, met adressering Kantonspital Münsterlingen. Betreft onder andere een terugblik op een ontmoeting met ‘Zuur en Stop. (naam van de afzender is slecht leesbaar). Peter en Paul, dd. 16-7-1945.
-Handgeschreven Nederlandstalige briefkaart van R. Verspyck [betreft Rudolph Hubert Verspyck (1869-1949) ] geadresseerd aan Sabine Zuur: ‘Ex-politiek gevangene van het kamp te Ravensbrück in het hospitaal te Kreuzlingen’. Bericht betreft dat Verspyck van verschillende kanten heeft vernomen dat Sabine Zuur in Ravensbrück gevangen zat met Verspyck zijn dochter Mae Verspyck [betreft Mathilde Adrienne Eugenie Verspyck (Semarang, 16 juni 1908- Ravensbrück, 11 februari 1945 ), Nederlandse die in België actief was voor het verzet. Was onder andere betrokken bij de ontsnappingslijn Comete]. R. Verspyck verzoekt Sabine Zuur in de briefkaart om informatie over zijn dochter, aangezien Zuur in Ravensbrück voor haar had gezorgd en aanwezig was bij haar sterven op 11 februari 1945, dd. 22-6-1945.
-Handgeschreven Franstalige briefkaart van R. Verspyck [betreft Rudolph Hubert Verspyck (1869-1949)] geadresseerd aan Sabine Zuur, dd. 22-6-1945.
-Brief van de Légation De Belgique. Betreft een Franstalige brief aan Sabine Zuur, met een verzoek om informatie over Melle May Verspyck [betreft waarschijnlijk Mathilde Adrienne Eugenie Verspyck], een politiek gevangene uit België die door Zuur (waarschijnlijk in Ravensbrück) was verpleegd en waardoor Zuur een van de laatste was die met Verspyck voor haar dood contact had gehad. Bern, dd. 10-7-1945.
-Handgeschreven brief (2 pagina’s) van onduidelijke afzender gericht aan Henriette [de Stoppelaar] en Sabine [Zuur]. St. Gallen, dd. 22-5-1945.
-Getypte brief (2 pagina’s) van ‘Caroline’ aan ‘Sabijn’ (Sabine Zuur), met adressering Hopital Cantonal Münsterlingen. Betreft onder andere de echtscheiding van Caroline van haar man Wim, en enkele opmerkingen over de omstandigheden in Nederland na de bevrijding. ’s-Gravenhage, dd. 5-7-1945.
-Getypte brief (2 pagina’s) van Fred Rombach, aan Hetty de Stoppelaar en Sabine Zuur. Betreft een brief met betrekking tot het meenemen van levensmiddelen voor de ouders en zus van Fred Rombach in Utrecht, door Sabine en Hetty als zij vanuit Zwitserland terugkeren naar Nederland. Onder aan de brief een handgeschreven Duitstalig schrijven van Erica Rombach. Wildhaus (Toggenburg), dd. 18-7-1945.
-Handgeschreven briefkaart van de vader van Fred Rombach. Betreft een bericht inzake het niet door de familie Rombach ontvangen van het aan Sabine Zuur en Hetty de Stoppelaar meegegeven koffertje met levensmiddelen, zd.
-Briefkaart van Leo van Eekelen (Leo Theodoor van Eekelen), aan Sabine Zuur. Betreft een handgeschreven briefkaart met adressering aan ‘S. Zuur, Hopital Cantonal, Münsterlingen’, Den Haag, dd. 5-7-1945.
-Handgeschreven brief (4 pagina’s), van Leo van Eekelen (betreft Leo Theodoor van Eekelen), aan Sabine Zuur, Winterswijk, dd. 2-8-1945.
-Handgeschreven brief (1 pagina) van ‘Ch. Pieters-Giel’, aan Sabine Zuur. Ch. Pieters-Giel was medegevangene van Sabine Zuur in Ravensbrück maar had Zuur nadien uit het oog verloren aangezien Pieters-Giel de laatste maanden van de oorlog in concentratiekamp Bergen Belsen verbleef, dd. 18-5-1945.
-Handgeschreven brief (4 pagina’s) van ‘Nicolas’ gericht aan ‘Lieve Sabientje’. Bern, dd. 28-5-1945.
-Handgeschreven brief (2 pagina’s) van ‘Nicolas’ gericht aan ‘Lieve Sabientje’. Bern, dd. 30-6-1945.
-Handgeschreven brief (2 pagina’s) op briefpapier van het Gezantschap der Nederlanden. Brief is gericht aan mejuffrouw Zuur, en ondertekend door P.C. Naeff. Het handschrift is moeilijk leesbaar, dd. 17-6-1945.
-Handgeschreven Duitstalige brief (4 pagina’s) van ‘Heidi’ gericht aan Sabine Zuur. [‘Heidi’ betreft een vrouw die werkzaam was in het kantonspital waar Sabine Zuur en Hettie de Stoppelaar terechtkwamen na hun bevrijding uit Mauthausen], dd. 13-7-1945.
-Handgeschreven brief (2 pagina’s) van Truus Kilia aan Sabine Zuur. Den Haag, dd. 16-7-1945.
-Getypte brief (1 pagina) van Dr. Michel Steyns, aan Sabine Zuur. Betreft een dankbetuiging van Steyns aan Zuur voor de hulp die hij in Mauthausen ontving van Josef Gebele (medegevangene in Mauthausen) op instignatie van Sabine Zuur, en of Sabine de brief van Gebele heeft ontvangen die Steyns voor haar naar Zwitserland smokkelde. Utrecht, dd. 3-8-1945.
-Getypte Engelstalige brief (2 pagina’s) van A. Laurent [een arts door wie Sabine in Zwitserland werd behandeld]. Betreft een afscheidsbrief van Laurent aan Sabine Zuur. Münsterlingen, dd. 27-8-1945.
-Handgeschreven brief (3 pagina’s) van Dr. H. (‘Dofje’) Neumans, aan Sabine Zuur 7-b Hartogsstraat, Den Haag. Münsterlingen, dd. 19-10-1945.
-Handgeschreven prentbriefkaart (naam van afzender slecht leesbaar) gericht aan ‘Fraulein S. Suur’ in ‘Haag’. Kaart heeft aan de voorzijde een zwart-wit afbeelding van een huis in de Zwitserse bergen. Datum van poststempel, 25 oktober 1945.
Naoorlogse correspondentie tussen S.H. Zuur-Schlette (moeder) en Sabine Zuur. Betreft:
-Prentbriefkaart van Sabine Zuur aan haar moeder S.H. Zuur-Schlette. Op de voorkant van de briefkaart een fotoafbeelding van een hut tussen bomen met op de achtergrond bergen. Aan de achterkant een in het Frans geschreven bericht van Sabine Zuur. Münsterlingen, dd. 10-7-1945.
-Handgeschreven naoorlogse brief (4 pagina’s) van de moeder S.H. Zuur-Schlette aan haar dochter Sabine Zuur. In de brief schrijft Zuur-Schlette onder andere over haar blijdschap dat Sabine Zuur is bevrijd, dat ‘Leo’ bij haar was geweest die als krijgsgevangene in Brandenburg had gezeten en na zijn vrijlating tevergeefs naar Ravensbrück was gereden om Sabine op te halen, en dat Zuur-Schlette heeft geprobeerd om via het evacuatie-bureau voor Sabine Zuur woonruimte te regelen. Den Haag, dd. 14-7-1945.
-Handgeschreven naoorlogse brief (10 pagina’s) van de moeder S.H. Zuur-Schlette aan haar dochter Sabine Zuur. In de brief feliciteert Zuur-Schlette Sabine Zuur met haar verjaardag, en schrijft zij onder andere ook over haar werk bij het Rode-Kruis en het verzorgen van pakketten voor krijgsgevangenen die vanwege een Duitse verordening moesten worden doorzocht op [smokkel]briefjes. Ook dat zij en Sabine tussen 10 oktober 1943 en 25 mei 1945 geen direct contact hadden maar alleen indirect met Pinksteren 1944 en 23 juli [1944], mede door tussenkomst van Neeltje Epker [medegevangene van Sabine Zuur in Ravensbrück]. Ook refereert Zuur-Schlette aan de laatste brief van Sabine Zuur waarin zij schreef over ‘de beruchte’ N. Epker en of dat met Epker haar reputatie had te maken bij de ‘D’ [Duitsers] vanwege haar ‘saboteren’. Den Haag, dd. 15-7-1945.
-Handgeschreven naoorlogse brief (10 pagina’s) van de moeder S.H. Zuur-Schlette aan haar dochter Sabine Zuur, dd. 17-7-1945.
-Dubbelzijdig beschreven strookje papier. Aan voorzijde Engelstalige informatie met betrekking tot de aankomst van Sabine Zuur in Zwitserland in april 1945. Aan de achterzijde handgeschreven Engelstalig bericht van S.H. Zuur-Schlette aan haar dochter Sabine Zuur met de hoop elkaar snel te zien, zd.
Stukken met betrekking tot en ten tijden van de repatriëring van Sabine Zuur naar Nederland. Betreft:
-A.E.F. D.P. [Allied Expeditionary Force Displaced Persons]Registration Record]. Betreft een document op naam van Sabine Louise Engeline Zuur (Semarang, 15-7-1918), met onder andere vermelding van persoons- adresgegevens, en bestemming ‘(…) Ehv. Veem’ [Eindhoven, Veemgebouw], dd. 10-7-1945. Aan de achterzijde een Medical Clearance Certificate, met daarop stempels en notities met betrekking tot medische keuringen/ status van Sabine Zuur, en aan haar uitgereikte geld- en distributiebescheiden, met diverse dateringen.
-Brief (1 pagina) van het Gezantschap der Nederlanden, ‘Afdeeling Repatrieëring’. Betreft een brief aan Sabine Zuur met mededeling dat zij is ingedeeld bij het konvooi dat op 24 juli 1945 vanuit Bazel naar Nederland zal vertrekken. Alsook instructies met betrekking tot het afhandelen van formaliteiten, en de mee te nemen bagage en proviand. Bern, dd. 12-7-1945.
-Brief van de Eidgenössisches Justiz- und Polizeidepartement. Polizeiabteilung. Betreft een brief aan Sabine Zuur met instructies om zich op 22 juli 1945 om 16:00 uur te melden bij het ‘Flüchtlingsbüro’ gevestigd in het station te Basel. Alsook verdere informatie over opvang aldaar, eventuele goederen/geld/waarde papieren ondergebracht bij de Zwitserse Volksbank te Bern, en dat de betreffende breif geld als Ausweis voor alle te treffen voorbereidingen die in relatie staan tot de uitreis. Bern, dd. 18-7-1945.
-‘Levensmiddelen Kaart van het Evacuatiecentrum “Veemgebouw” Beukenlaan te Eindhoven’.
Correspondentie tussen S.H. Schlette-Zuur en derden, en documenten van of met betrekking tot S.H. Schlette-Zuur. Betreft:
-Arbeidsovereenkomst, in tweevoud, van S.H. Zuur-Schlette bij het Nederlandse Rode Kruis. Betreft een overeenkomst voor onbepaalde tijd met ingang op 24 november 1943. ’s-Gravenhage, dd. 24-11-1943.
-Briefkaart/ Postkarte ‘Kriegsgefangenenpost’ met stempel ‘12 gepruft Oflag XXI-C’ [Oflag XXI-C verwijst naar het Duitse krijgsgevangenenkamp XXI-C/Z in Grune bei Lissa, Polen]. Briefkaart is van Leo Th. Afzender is Leo Th.J. van Eekelen [betreft Leo Theodoor van Eekelen] geadresseerd aan S.H. Zuur-Schlette te Den Haag. Het bericht heeft betrekking op de verblijfplaats van Sabine Zuur en dat zij eventueel met verplaatsing huiswaarts meegenomen wordt, dd. 25-9-1944.
-Briefkaart van H.C. van de Stadt (Luitenant ter Zee) gericht aan S. Zuur (inhoud van de briefkaart doet echter vermoeden dat met de geadresseerde aan de moeder van Sabine Zuur, S.H. Zuur-Schlette betreft). Van de Stadt verzoekt inlichtingen omtrent de verblijfplaats en omstandigheden van ‘Sabientje’, en het verzoek het hem te melden wanneer en waar ‘S’ te bereiken is. Wassenaar, dd. 30-6-1945.
-Getypte brief van S.H. Zuur-Schlette, (waarschijnlijk) gericht aan den heer Werdmüller von Elgg/ vertegenwoordiger van het Rode Kruis te Zwitserland. Betreft een dankbetuiging aan Werdmüller voor de goede zorgen van het Zwitserse Rode Kruis voor Zuur-Schlette haar dochter (Sabine Zuur), dd. 9-7-1945.
-Brief van het Correspondentiebureau van Het Nederlandse Rode Kruis, aan S.H. Zuur-Schleppe [Schlette]. Betreft een felicitatiebrief aan S.H. Schlette-Zuur met de thuiskomst van haar dochter (Sabine Zuur) vanuit Zwitserland. Den Haag, dd. 30-7-1945.
-Bericht geschreven op papier van het Correspondentiebureau van het Nederlandse Rode Kruis. Betreft een handgeschreven, per woord genummerd, bericht (waarschijnlijk) van moeder S.H. Zuur-Schlette (waarschijnlijk) aan haar dochter Sabine Zuur, zd.
Stukken van en met betrekking tot de zonen, van S. H. Zuur-Schlette, Johan Ernst Jacobus (‘Joop’) en Henri Louis (‘Han’) Zuur (broers Sabine Zuur). Betreft:
-Bericht, geschreven op een formulier van het “Informatie-Bureau van het Nederlandsche Roode kruis”, van Sabine H. Zuur-Schlette, aan Henri. L. Zuur (zoon) in het Javakamp te Java in Nederlands-Indië. Betreft een Frans/Engels/Duitstalig gedrukt formulier, met handgeschreven bericht dat ‘Moeder en Sabientje gezond zijn, en dat ‘Bientje’ [Sabine Zuur] op 22 april uit een Duits concentratiekamp is bevrijd, vanuit Zwitserland is thuisgekomen, dd. 26-8-1945.
- Bericht, geschreven op een formulier van het “Informatie-Bureau van het Nederlandsche Roode kruis”, van Sabine H. Zuur-Schlette, aan Louis. H. Zuur gevangene Hakodate III, op het eiland Yesso in Japan. Betreft een Frans/Engels/Duitstalig gedrukt formulier, met handgeschreven bericht dat ‘Moeder en Bientje’ gezond zijn, dat ze uitkijken naar en bericht en zij elkaar spoedig zullen weerzien, dd. 29-10-1945.
-Getypte brief van Henri Louis (‘Han’) Zuur, gericht aan moeder (S. H. Zuur-Schlette) en zijn zus ‘Bientje’ (Sabine Zuur). Brief betreft onder andere de vraag hoe het met zijn moeder en zus gaat, gevolgd door een beschrijving van zijn eigen ervaringen als militair vanaf de Japanse inval in en bezetting van Nederlands-Indië, en daaropvolgende gevangenschap van hemzelf en anderen in interneringskampen, en hij na de bevrijding direct weer als militair, in Amerikaans uniform, is ingezet en probeert om zo snel mogelijk naar Holland terug te komen. Batavia, dd. 20-12-1945.
Map, 3.
Naoorlogse verslagen van Sabine Zuur over en met betrekking tot haar verzetsdeelname, en gevangenschap. Betreft:
-Getypt naoorlogs verslag (1 pagina) van Sabine Zuur, uit 1946. Betreft een korte beschrijving vanaf het moment dat Sabine Zuur in 1943 werd gearresteerd tot en met haar bevrijding uit Mauthausen en aankomst in Zwitserland (Münsterlingen) in april 1945. Onderaan een handgeschreven notitie: ‘geschreven in 1946’.
-Handgeschreven naoorlogs verslag (6 pagina’s) van Sabine Zuur over haar gevangenschap in concentratiekamp Ravensbrück (in Blok 32 voor Nacht-und-Nebel gevangenen). Betreft onder andere de leef- en werkomstandigheden, het voedsel, de medische zorg, medegevangenen, experimenten op gevangenen, en bewakers. Het verslag is geschreven op briefpapier van de “N.V. Amsterdam” Maatschappij tot Exploitatie van onroerende Goederen in Nederland” te ’s-Gravenhage, dateert (waarschijnlijk) uit 1947, en is opgesteld op verzoek van het Rode Kruis.
-Door Sabine Zuur ingevulde “Enquete: Vrouwen in het verzet 1940-‘45” (Fotokopie). Aan de achterzijde handgeschreven notitie: ‘1mrt. ’79 ontvangen, 21 mrt. ’79 verzonden’.
-8 blaadjes met handgeschreven naoorlogse verslagen, notities en namenlijsten van Sabine Zuur over en met betrekking tot haar gevangenschap in de gevangenissen van Amsterdam en Utrecht, en de Duitse concentratiekampen Ravensbrück en Mauthausen, zd.
-3 notitieblaadjes met handgeschreven naoorlogs verslag (5 pagina’s) van Sabine Zuur over haar arrestatie, en verblijf in de gevangenissen in Amsterdam en Utrecht tot het moment van transport naar Kamp Amersfoort, zd.
-3 notitieblaadjes met handgeschreven naoorlogs verslag (5 pagina’s) van Sabine Zuur over dokter Steyns (met wie zij samen in Mauthausen verbleef), haar verblijf in Mauthausen en Josef Gebele, zd.
- Door Sabine Zuur ingevulde enquete met vragen over Ravensbrück, met begeleidende brief (waarschijnlijk van het Comité Vrouwen van Ravensbrück), oktober 1971.
-Getypt verslag (fotokopie) van Sabine Zuur over haar verzetswerk, gevangenschap in de gevangenissen en concentratiekampen, en repatriëring na de bevrijding, zd.
-Circa 15 losse pagina’s en briefjes met notities van Sabine Zuur over en met betrekking tot haar verblijf in de gevangenissen in Amsterdam en Utrecht, de concentratiekampen Ravensbrück en Mauthausen en namen en informatie van medegevangenen, onder wie: ‘Boissevain’ en Mae Verspyck (Mathilde Adrienne Eugenie Verspyck), zd.
-Ansichtkaart met een fotoafbeelding (zwart-wit) van een kerkinterieur van een katholieke kerk te Münsterlingen. Aan de achterkant staat een handgeschreven tekst van Sabine Zuur dat zij na de bevrijding, samen met 'Hetty', met een convooi bestaande uit 16 wagens met bevrijde vrouwen vanuit Mauthausen naar Münsterlingen werd gebracht, zd.
Naoorlogse stukken
-Certificaat ‘Mauthausen Herdenkingsmonument. Voor alle Uit Nederland afkomstige slachtoffers’ van de Stichting Vriendenkring “Mauthausen”. Certificaat is aangeboden aan Sabine Blank-Zuur wegens het bijdrage van 25 gulden ten behoeve van het op te richten herdenkingsmonument voor de Nederlandse gedeporteerde slachtoffers in Mauthausen.
-Legitimatiebewijs van de Stichting 1940-1945 op naam van S.L.E, Zuur, met handtekening van S.L. Tazelaar-Zuur (Sabine Zuur). Amsterdam, November 1963.
-6 ansichtkaarten met aan de voorzijde fotoafbeeldingen van concentratiekamp Ravensbrück tijdens de oorlogsjaren. Aan de achterzijde van elke ansichtkaart een handgeschreven notitie van Sabine Zuur met betrekking tot de afbeelding aan de voorzijde.
-Foto (reproductie) “Herinnering Nederland 10 mei 1940”van vliegtuigen die (waarschijnlijk boven Den Haag) parachutes droppen. Aan de achterzijde handgeschreven notitie van Sabine Zuur dat zij de betreffende foto in de oorlog van iemand gekregen heeft.
-Ansichtkaart met een fotoafbeelding (zwart-wit) van het Nederlands monument Mauthausen.
-Brief (2 pagina’s) van het Project Schadeloosstelling Nederlandse Dwangarbeiders WOII. Brief betreft schadeloosstelling aan ex-dwangarbeiders door de Duitse overheid en het Duitse bedrijfsleven, en uitkering aan ex-dwangarbeiders ingedeeld in twee categorieën (A en B). Op de brief handgeschreven aantekeningen van Sabine Zuur. Onder andere met betrekking tot haar gevangenschap in Kamp Amersfoort, haar strafcel en verhoor door Kötella. Apeldoorn, dd. 5-4-2000.
-Brief van Stichting Nationaal Monument Kamp Amersfoort. Op de brief handgeschreven aantekening van Sabine Zuur met betrekking tot het bestaan van een foto van een strafcel waar zijn tijdens haar gevangenschap in Kamp Amersfoort heeft gezeten in oktober 1943 op doorreis naar concentratiekamp Ravensbück, zd.
-Lege envelop gericht aan: ‘Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Bernhard der Nederlanden, Paleis Soestdijk’.
-Uitgave “VE Day. 50 Years On. A very X Special Souvenir Edition”. Op pagina 14 tot en met 17 een artikel ‘Ravensbrück’ met verslag van Sabine Zuur over haar verzetsactiviteiten, arrestatie en gevangenschap in Ravensbrück en Mauthausen.
-Fotokopie van getypte toespraak (6 pagina’s) van Lie Alma gehouden bij de opening van Aat Breur’s tentoonstelling in het Rijksmuseum, mei 1982.
-5 getypte pagina’s (fotokopie) “Als ik vijf vrouwen bij elkaar zie loop ik hard weg”. Betreft uitspraken/citaten van vrouwen die gevangen zaten in Ravensbrück en/of Mauthausen met betrekking tot hun ervaringen/herinneringen in het concentratiekamp. Betreft onder andere uitspraken van Mary Vaders, Aat Breur, en Sabine Zuur, zd.
-Overlijdensadvertentie met betrekking tot het overlijden van Sabine Louise Engeline Zuur
-5 krantenknipsels.
12 (waarschijnlijk) vervalste documenten en identiteitsbewijzen. Daarvan 3 op naam gesteld, en 9 blanco. Betreft:
-‘Rijbewijs A, voor het besturen van motorrijtuigen op meer dan twee wielen’. Betreft een rijbewijs op naam van Gerardus (‘Gerard’) Joannes Franciscus Vinkesteijn, met geldigheid tot en met 23 juni 1941. Aan de achterzijde aangehecht een pasfoto van Gerard Vinkesteijn. ’s-Gravenhage, dd. 24-6-1939.
- Ausweis (Vorläufiger Ausweis) van “Jumo-Frontreparaturbetrieb MD”. Betreft een Duitstalig Ausweis op naam gesteld van G. Vinkesteijn (Gerard Vinkesteijn) om de HTM-remise te betreden met betrekking tot bouwactiviteiten in de periode tussen 10-3-1941 tot en met 10-2-1941.
-Legitimatiebewijs van politie. Betreft een geelkleurig, deels voorgedrukt legitimatiebewijs met getypte toevoegingen op naam van Theodorus van Dam, met rang van inspecteur der Rijksrecherche. ’s-Gravenhage, dd. 31-12-1943.
- Legitimatiebewijs van politie. Betreft een geelkleurig, voorgedrukt blanco legitimatiebewijs.
-2 blanco Identiteitsbewijzen van het Staatsbedrijf der Posterijen, telegrafie en Telefonie [PTT].
-2 blanco Ausweisen van de Sicherheitspolizei-SD-Einsatzkommando.
-Blanco Waffenschein (wapenvergunning).
-Blanco Ontvangstbewijs voor een persoonsbewijs.
-Blanco Verleningskaart Rijksdienstkaart, Nederlandsche Spoorwegen.
-Blanco Legitimatie, N.V. Nederlandsche Spoorwegen.
-Verlengingskaart “Verlenging Rijksdienstkaart” Nederlandsche Spoorwegen.
-Formulier van Der Wehrmachtbefehlshaber in den Niederlanden. OQU/ P. Betreft een blanco Duitstalig formulier met betrekking tot voordracht van paard(en) voor het stamboek van de “Nederlandsche Harddraverij- en Renvereniging”. Daarop een stempel van het Centraal bestuur- voor het Draf en renwezen (CB), een Duits dienststempel, en handtekeningstempel.
Brieven geadresseerd aan Sabine Zuur:
-Brief in envelop (Engelstalig), van Herbert Mayer, geadresseerd aan S. Zuur te Den Haag. De brief heeft betrekking op het omkomen van Johan Willem Yoshitaro (‘Taro’) Roeper Bosch (verloofde van Sabine Zuur). Eindhoven, dd. 11-12-1941.
-Kriegsgefangenenpost, van Jan J.C. Baron Taets van Amerongen, geadreseerd aan S. Zuur te Den Haag. Datum van poststempel, dd. 17-12-1942.
-Prentbriefkaart geadresseerd aan S. Zuur (Sabine Zuur) te Den Haag. Op de voorzijde van de kaart een cartoontekening van een jodelende jongen in de Alpen omringd door een mee joldelende koe, hond, eend, varken en kalf. Aan de achterzijde handgeschreven: ‘Hartelijke groeten, Peter’ en een rood Duits dienststempel. Onderaan handgeschreven (waarschijnlijk later toegevoegd) dd. 13-11-1942.
Smokkelbriefjes en/ of transcripties van smokkelbriefjes, geschreven door Sabine Zuur tijdens haar gevangenschap in de gevangenis aan de Amstelveenseweg (Havenstraat) te Amsterdam. Betreft:
-6 labels gebruikt voor waszakken en voedselpakketten, uit de periode tussen 1 juni tot en met 13 augustus 1943. Betreft labels met aan voorzijde adressering aan: ‘Mejuffrouw S.(L.E.) Zuur, Cel D 2/2’ of ‘Hulp zieken cel D.2-7., Havenstraat 6. Amsterdam’ [Gevangenis Havenstraat/ Amstelveenseweg, Amsterdam]. Aan achterzijde handgeschreven opsomming van de inhoud van de zending, alsook kleine notities (van Sabine Zuur) met verzoeken voor een volgende zending, of van moeder, S.H. Zuur-Schlette. Op 2 labels een kruisje [betreft het teken van Sabine Zuur aan haar moeder, S.H. Zuur-Schlette, als zij briefjes in de kleding heeft verstopt].
-Smokkelbriefje (2 pagina’s) geschreven door Sabine Zuur, gericht aan haar Moeder, S.H. Zuur-Schlette. Betreft onder andere haar verhoren, en een verzoek om ‘Piet’ te waarschuwen voor ‘Jan v.d. H’, dat zij wil weten of de ‘zes officieren’, waaronder, ‘Piet’ en ‘Leo’ weg zijn, en of haar moeder naar haar woning kan gaan om spullen, waaronder Sabina haar notitieboekjes, op te halen, dd. 18-5-1943.
-Afschrift van het briefje van Sabine Zuur aan haar moeder, S.H. Zuur-Schlette, van 18-5-1943.
-Lijstje met 10 data tussen 18 mei tot en met 9 oktober 1943. Daarbij genoteerd wanneer en waarvandaan er een smokkelbriefje is verstuurd door Sabine Zuur.
-Smokkelbriefje (8 pagina’s) geschreven door Sabine Zuur, gericht aan haar Moeder, S.H. Zuur-Schlette. Betreft onder andere het ontvangen van briefjes en etenswaar via de was, het verzoek aan haar moeder om haar huis aan te houden, haar omstandigheden in de gevangenis: dat zij al 2 maal is verhoord, dat zij met 6 soms 7 mensen tegelijk op een cel voor 2 personen zit, en dat zij wil weten hoe het met Gerard (Gerard Vinkesteijn) en ‘Broer’ (Adriën Moonen) gaat, en een verzoek voor het toesturen van specifieke kledingstukken, dd. 30-5-1943.
-Smokkelbriefje (2 pagina’s) geschreven door Sabine Zuur op een sigaretten vloeitje, gericht aan haar moeder, S.H. Zuur-Schlette. Betreft onder andere dat Zuur voor de 3e keer is verhoord, en dat er diezelfde dag een transport met vrouwen is afgevoerd naar Vught of Ommen, dd. 16-6-1943
-Transcriptie van een smokkelbriefje oorspronkelijk geschreven door Sabine Zuur, dd. 16-6-1943.
-Smokkelbriefje (3 pagina’s) geschreven door Sabine Zuur, gericht aan haar moeder. Betreft onder andere: het merken van de was labels in het geval er briefjes tussen zitten, ‘Z’ als moeder iets tussen de schone was doet en een ‘X’ als Sabine Zuur iets bij de vuile was stopt, en dat Sabine een baan heeft als hulp in de zieke cellen, dd. 29-6-1943.
-Smokkelbriefje (8 pagina’s) uit juli 1943 geschreven door Sabine Zuur, (waarschijnlijk) gericht aan haar moeder, S.H. Zuur-Schlette. Betreft onder andere: de omstandigheden in de gevangenis, de inhoud van toe te zenden pakketten, het voedsel, een omschrijving van 3 celgenoten, en op de laatste pagina bericht van de 3 celgenoten van Sabine Zuur aan haar moeder met complimenten met betrekking Sabine haar goede zorgen.
-Smokkelbriefje (4 pagina’s) geschreven door Sabine Zuur, gericht aan haar moeder, S.H. Zuur-Schlette. Betreft onder andere het door gevangenispersoneel stelen uit aan Sabine toegestuurde voedselpakketten, en verzoeken voor een volgende zending pakketten. Alsook dat Sabine haar baan in de ziekencellen is kwijtgeraakt aan een Duitse verpleegster, en vraag hoe het thuis met vrienden/ bekenden gaat, dd. 27-7-1943.
-Smokkelbriefje geschreven door Sabine Zuur, gericht aan haar moeder, S.H. Zuur-Schlette . Betreft dat Sabine verwacht voor 1 oktober [1943] thuis te zijn, dat ze de invasie elke dag verwacht, dat er naar ‘D’ [Duitsland] geen transporten gaan omdat de Rijksdag is uitgesteld. Alsook dat haar moeder bij “Legrand” alvast een permanentje moet bestellen ‘voor als ’t zoover is’ [betreft waarschijnlijk verwachtte vrijlating].
-Smokkelbriefje (8 pagina’s) geschreven door Sabine Zuur, gericht aan moeder, S.H. Zuur-Schlette.
Smokkelbriefjes, geschreven door Sabine Zuur tijdens haar gevangenschap in de Kriegswehrmachtgefangnis te Utrecht. Betreft:
-Smokkelbriefje geschreven door Sabine Zuur vanuit de Kriegswehrmachtgefangnis in Utrecht, gericht aan haar moeder, S.H. Zuur-Schlette. Betreft onder andere: dat zij in dezelfde gevangenis zit als waar Gerard (Gerard Vinkesteijn) zat, dat ‘Broer’ (Adriën Moonen) op transport is gezet naar Duitsland, dat Sabine op 25 augustus uit de gevangenis in Amsterdam werd weggehaald, en dat er bij de Weteringsschans in Amsterdam [betreft Weteringsschans gevangenis] nog 3 geboeide mannen bijkwamen waaronder Jan van de H [Jan v.d. Hoek], en dat ze vervolgens per trein naar Utrecht werden gebracht. Dat Sabine op 27 augustus [1943], met 5 anderen, in Utrecht voor moest komen bij Kriegsgericht en dezelfde dag werd veroordeeld “abgetrennt” (tot het einde van de oorlog werd gevangengezet) op beschuldiging van “Behilfe zum spionage”, en dat 2 anderen, waaronder Jan v.d. H, ter dood werden veroordeeld, dd. 6-9-1943.
-Smokkelbriefje geschreven door Sabine Zuur in de Kriegswehrmachtgefangnis in Utrecht, gericht aan haar moeder, S.H. Zuur-Schlette. Betreft onder andere: dat in de gevangenis het bericht is doorgedrongen dat Italië is gecapituleerd, en of moeder elke week een courant in het pakket met spullen kan stoppen als er iets belangrijks in staat, dd. 9-9-1943.
-Smokkelbriefje geschreven door Sabine Zuur vanuit de Kriegswehrmachtgefangnis in Utrecht, gericht aan haar moeder, S.H. Zuur-Schlette. Betreft onder andere: het overbrengen van groeten, en een woord van dank aan iedereen die voedsel heeft gestuurd, en een verzoek om haar brieven/briefkaarten te schrijven en foto’s toe te sturen, dd. 28-9-1943.
-Smokkelbriefje geschreven door Sabine Zuur vanuit de Kriegswehrmachtgefangnis in Utrecht, gericht aan haar moeder, S.H. Zuur-Schlette. Betreft onder andere: dat Sabine heeft vernomen dat Broer (Adriën Moonen) hetzelfde lot heeft ondergaan als Gerard (Gerard Vinkesteijn), en dat zij wil weten wat er met ‘Dr. Krediet’ is gebeurd. Tevens een omschrijving van haar de omstandigheden in de gevangenis en mede gevangenen, en een verzoek aan haar moeder om de Sicherheitsdienst op het Binnenhof (Den Haag) te benaderen om te vragen om haar in de gevangenis te mogen bezoeken, dd. 26-10-1943.
Officiële correspondentie van Sabine Zuur vanuit de gevangenissen in Amsterdam en Utrecht aan haar moeder. Alsook documenten en bezittingen van Sabine Zuur. Betreft:
-Handgeschreven briefkaart van Sabine Zuur aan haar moeder S.H. Zuur-Schlette, geschreven vanuit de gevangenis Havenstraat te Amsterdam. Bericht betreft het verzoek om toezending van een pakje met levensmiddelen van maximaal 2 kg, [Amsterdam], dd. 11-6-1943.
-Handgeschreven briefkaart van Sabine Zuur aan haar moeder S.H. Zuur-Schlette, geschreven vanuit de gevangenis Havenstraat te Amsterdam. Bericht betreft een verzoek aan haar moeder om een bedrag van fl 30,- [gulden] en een goudenhorloge dat Sabine Zuur in de gevangenis in haar bezit heeft terug te vragen wanneer zij de was komt halen of brengen. Amsterdam, dd. 21-6-1943.
- Handgeschreven briefkaart van Sabine Zuur aan haar moeder S.H. Zuur-Schlette, geschreven vanuit de gevangenis Havenstraat te Amsterdam. Bericht betreft dat Sabine in de gevangenis werkt als “reinigster”, en over het ontvangen en terugsturen van schoeisel met de eerstvolgende was. Amsterdam, dd. 16-8-1943.
-Gevangenisbrief (2 pagina’s) met envelop geschreven door Sabine Zuur, geadresseerd aan S.H. Zuur-Schlette (moeder), vanuit de Kriegswehrmachtgefängnis te Utrecht. Betreft onder andere: dat Sabine eens in de 14 dagen mag schrijven en elke week een pakketje mag ontvangen. Ook een verzoek om foto’s te ontvangen van vrienden en om kleding die Zuur achter heeft gelaten in de gevangenis in Amsterdam toe te sturen. Ook een verzoek aan haar moeder om bij de commandant van de gevangenis een bezoek aan te vragen. Utrecht, dd. 5-9-1943.
-Gevangenisbrief (2 pagina’s) met envelop geschreven door Sabine Zuur, geadresseerd aan S.H. Zuur-Schlette (moeder), vanuit de Kriegswehrmachtgefängnis te Utrecht. Betreft onder andere Sabine Zuur haar omstandigheden in de gevangenis in Utrecht.
-Gevangenisbrief (2 pagina’s) geschreven door Sabine Zuur, geadresseerd aan S.H. Zuur-Schlette (moeder), vanuit de Kriegswehrmachtgefängnis te Utrecht. Betreft onder andere: dat Sabine de volgende dag naar een kamp (ze vermoed naar Vught) zal worden overgebracht, dat de twee ter dood veroordeelden (een daarvan was Jan van den H) niet weggaan en zij daarom vermoed dat het vonnis al voltrokken is. Ook dat ze haar moeder de volgende dag hoopt te zien [indien zij naar Utrecht komt om Sabine bij het verlaten van de gevangenis vanaf de straat te zien], dat ze veel kleren niet meeneemt maar naar haar moeder laat brengen omdat er in Vught veel gestolen wordt, en dat ze verwacht dat ze in Vught een overall en klompen zal moeten dragen, dd. 9-10-1943.
-Gevangeniskaart uit de Kriegswehrmachtgefangnis in Utrecht. Betreft een voorgedrukte Duitstalige gevangeniskaart met handgeschreven gegevens van/met betrekking tot Sabine Zuur. Onder andere Sabine haar veroordeling ‘Spionage und Feind begunstig’ zd.
-Gedrukte waarschuwing (waarschijnlijk uit 1943) uit de Kriegswehrmachtgefangnis in Utrecht. Betreft een waarschuwing en strafmaat met betrekking tot het beschadigen van door gevangenen geleende boeken, zd.
-Duitstalig getypt formuliertje van het Feldgericht des Kommandierenden General und Befehlshabers der Truppen des Heeres in den Niederlanden, Utrecht. Daarop handgeschreven toevoegingen betreffende de naam en geboortedatum van Sabine Zuur, en een (onduidelijke) notitie met afkorting/code, zd.
Correspondentie tussen S.H. Zuur-Schlette (moeder van Sabine Zuur) en derden. Betreft:
-Telegram, in envelop met handgeschreven tekst: ‘Telegram en briefje betreffende Bientje 1943’. Telegram verzonden aan: ‘Mevrouw Zuur, Alkemadelaan 49 Den Haag’, van onbekende afzender. Bericht betreft: ‘Bel Tusschen 6 en 7 uur op Utrecht 19516 dringend’, dd. 8-10-1943.
-Duitstalig bericht van het Gericht des Kommandierenden General und Befehlshabers der Truppen des Heeres in den Niederlanden, gericht aan S.H. Zuur-Schlette. Betreft een antwoord op een verzoek van S.H. Zuur-Schlette van 19-10-1943 dat overeenkomstig de voorschriften over de betreffende strafzaak geen informatie kan worden verschaft, dd. 22-10-1943.
-Handgeschreven Duitstalige brief van S.H. Zuur-Schlette, gericht aan de Commandant van de Kriegswehrmachtgefangnis Gansstraat 164, Utrecht. Betreft een verzoek, refererend aan een eerder onderhoud/contact tussen moeder en de commandant op 17 oktober 1943, om informatie over de verblijfplaats van haar dochter Sabine Zuur, Den Haag, dd. 2-12-1943. Onderaan de brief een Duitstalig getypte reactie van de Hauptman u. Kommandant, Kriegswehrmachtgefangnis Utrecht dat vanuit de gevangenis geen antwoord kan worden medegedeeld. Utrecht, dd. 25-12-1943.
-Strook met handgeschreven (waarschijnlijk klad) Duitstalig verzoek van S.H. Zuur-Schlette om haar dochter in de gevangenis te mogen bezoeken, zd.
-Empfangsbescheinigung, inzake de inname/ontvangst van een bedrag van 10 gulden met betrekking tot S.H. Zuur-Schlette (moeder Sabine Zuur), Utrecht, dd. 31-8-1943.
-5 lege enveloppen met adressering aan S.H. Zuur-Schlette of aan Sabine Zuur.
Afschriften en fotokopieën van brieven en documenten van/met betrekking tot derden, waaronder van de (afscheids-)brieven van Gerard Vinkesteijn. Betreft:
-Fotokopie van een brief van Gerard Vinkesteijn gericht aan Sabine Zuur. Brief betreft dat Vinkesteijn onverwacht veertien dagen op vakantie gaat (was een onderneming die waarschijnlijk te maken had met het verzet en waarbij Vinkesteijn werd gearresteerd), en daaropvolgend een bericht van Vinkesteijn aan ‘Lief knulletje’: dat hij een tijdje weggaat en dat als de ‘doctoren’ het nodig vonden hem voor langere tijd in behandeling te nemen dan hoorde hij het wel. Eindigend met: ‘Denk aan. Mondje houden, dag lief’, dd. 6-1-1942 .
-Smokkelbriefje (4 pagina’s) vanuit de gevangenis geschreven op twee sigaretten vloeitjes door Gerard Vinkesteijn, gericht aan Sabine Zuur, dd. [15-4]-1942.
-Envelop met adressering aan S. Zuur (Sabine Zuur) te Den Haag. Betreft envelop waarin het smokkelbriefje van Vinkesteijn aan Zuur werd verstuurd. Daarop aan voor en achterzijde notities (waarschijnlijk van Sabine Zuur) met betrekking tot arrestatie en executie van Gerard Vinkesteijn.
-Brief (1 pagina), in envelop, van Frits aan Sabine Zuur met adressering te Den Haag. Betreft het aan Sabine Zuur toezenden van afschriften van brieven van Gerard Vinkesteijn, waaronder zijn afscheidsbrief, geschreven vanuit de gevangenis. Rijswijk, dd. 9-8-1945.
-Handgeschreven brief (afschrift) van Gerard Vinkesteijn aan zijn moeder, familie en naaste vrienden. Betreft Vinkesteijn zijn houding ten opzichte van het doodvonnis en hoe hij tegen het sterven aankijkt. Utrecht, dd. 28-4-1943.
-Getypte brief (afschrift) van Gerard Vinkesteijn aan ‘Bart’. Betreft een afscheidsbrief aan vrienden, waarin Vinkesteijn onder andere zijn doodvonnis bevestigd, en dat hij heeft afgezien van verdediging en geen gebruikt heeft gemaakt van ‘de gratie mogelijkheid’. Utrecht, dd. 5-6-1943.
-Brief (fotokopie) van Gerard Vinkesteijn aan ‘Bart’. Betreft een afscheidsbrief aan vrienden, waarin Vinkesteyn onder andere het doodvonnis bevestigd, alsook dat hij heeft afgezien van verdediging en geen gebruikt heeft gemaakt van ‘de gratie mogelijkheid’. Utrecht, dd. 5-6-1943.
-Getypte afscheidsbrief (afschrift, [2 pagina’s]), van Gerard Vinkesteijn aan zijn moeder. Betreft een brief met het bericht dat hij dezelfde dag om half drie zal worden geëxecuteerd. Onder aan de brief nog drie berichten van derden, betreft: bericht van Lex Althof aan de moeder van ‘Gijs’, bericht van Gijs aan zijn beste vriendin ‘Kee’, en bericht van Gerard [Vinkesteijn] aan zijn vrienden Jan, Annie, Frans, Mary, Herman en Greet, 29-7-1943.
-Getypte brief (afschrift) van ‘Gijs’ aan zijn moeder. Utrecht, dd. 18-5-1943.
-Fotokopie van brief van Issabel Vinkesteijn (moeder van Gerard Vinkesteijn) aan Sabine Zuur, zd.
-Fotokopie van notitieblad met handgeschreven informatie over ‘Taro’ J.W. (Johan Willem) Yoshitaro Roeper-Bosch zijn sneuvelen met op 21-10-1941 in dienst van de RAF. [J.W. (Johan Willem/ ‘Taro’) Yoshitaro Roeper Bosch was de verloofde van Sabine Zuur].
-2 pagina’s met getypt verslag (fotokopie) van de “Missing Research and Enquiry Unit, Royal Airforce, British Forces in France”. Betreft verslag met bevindingen inzake het neerstorten en sneuvelen van J.W. (Johan Willem/ ‘Taro’) Yoshitaro Roeper-Bosch, dd. 19-2-1947.
Map 2.
Berichten gericht aan, en stukken met betrekking tot, Sabine Zuur ten tijden van haar gevangenschap in de concentratiekampen Ravensbrück en Mauthausen. Betreft:
-Kaartje “Kriegsgefangenenpost” van het Rode Kruis, met adressering aan S.H. Zuur-Schlette met adressering te Den Haag. Aan de achterzijde Nederlandstalige gedrukte ontvangstbevestiging met betrekking tot een toegezonden pakket met levensmiddelen. Onderaan handgeschreven persoonsgegevens van Sabine Zuur, ‘Concentrationslager “Ravensbrück” bei Fürstenberg-Mecklenburg’, dd. 3-5-1944.
-Handgeschreven brief (5 pagina’s) geschreven door Dr. Michel Steyns, gevangene in concentratiekamp Mauthausen, gericht aan Sabine Zuur. Betreft onder andere een dankbetuiging van Steyns aan Sabine Zuur dat zij hem, via Josef Gebele (medegevangene in Mauthausen) helpt, dat hij van Block 4 is overgeplaatst naar het Häftlungs revier, en over zijn omstandigheden in het concentratiekamp en uit kijken naar terugkomst in Holland, zd.
-Handgeschreven brief (1 pagina) geschreven door Dr. Michel Steyns in concentratiekamp Mauthausen, gericht aan Sabine Zuur. Betreft een doktersadvies aan Zuur dat zij moet oefenen met lopen om haar gewonde enkel te laten genezen, zd.
-Fotokopie van portrettekening van Sabine Zuur (waarschijnlijk) als gevangene in Ravensbrück, zd.
-7 handgeschreven briefjes geschreven door (Franz) Josef Gebele (medegevangene in Mauthausen), gericht aan Sabine Zuur, zd.
Naoorlogse briefkaarten en brieven, uit de periode tussen mei en juli 1945, van derden gericht aan Sabine Zuur (en Hetty de Stoppelaar). Betreft:
-Handgeschreven Engelstalige briefkaart van Philip Laské, aan Sabine Zuur en Hetty de Stoppelaar, met adressering het Kantonhospitaal te Müsterlingen. Poststempel, dd. 24-5-1945.
-Handgeschreven briefkaart van ‘Eric’, aan S. Zuur en H. de Stoppelaar, met adressering het Kantonhospitaal te Münsterlingen. Betreft onder andere dat de schrijver in afwachting is om via Zwitserland en Frankrijk met de RAF naar Engeland te vliegen, dat diens vader en 2 zussen in Nijmegen 7 maanden in de schuilkelder hebben geleefd, dat de ‘Engelse vriend’ momenteel in Utrecht is gestationeerd, en dat een jongen van de ondergrondse in maart 1944 thuis had aangekondigd dat de schrijver (‘Eric’) ter dood was veroordeeld. St. Gallen, dd. 4-7-1945.
-Getypte briefkaart aan S. Zuur en H. de Stoppelaar, met adressering Kantonspital Münsterlingen. Betreft onder andere een terugblik op een ontmoeting met ‘Zuur en Stop. (naam van de afzender is slecht leesbaar). Peter en Paul, dd. 16-7-1945.
-Handgeschreven Nederlandstalige briefkaart van R. Verspyck [betreft Rudolph Hubert Verspyck (1869-1949) ] geadresseerd aan Sabine Zuur: ‘Ex-politiek gevangene van het kamp te Ravensbrück in het hospitaal te Kreuzlingen’. Bericht betreft dat Verspyck van verschillende kanten heeft vernomen dat Sabine Zuur in Ravensbrück gevangen zat met Verspyck zijn dochter Mae Verspyck [betreft Mathilde Adrienne Eugenie Verspyck (Semarang, 16 juni 1908- Ravensbrück, 11 februari 1945 ), Nederlandse die in België actief was voor het verzet. Was onder andere betrokken bij de ontsnappingslijn Comete]. R. Verspyck verzoekt Sabine Zuur in de briefkaart om informatie over zijn dochter, aangezien Zuur in Ravensbrück voor haar had gezorgd en aanwezig was bij haar sterven op 11 februari 1945, dd. 22-6-1945.
-Handgeschreven Franstalige briefkaart van R. Verspyck [betreft Rudolph Hubert Verspyck (1869-1949)] geadresseerd aan Sabine Zuur, dd. 22-6-1945.
-Brief van de Légation De Belgique. Betreft een Franstalige brief aan Sabine Zuur, met een verzoek om informatie over Melle May Verspyck [betreft waarschijnlijk Mathilde Adrienne Eugenie Verspyck], een politiek gevangene uit België die door Zuur (waarschijnlijk in Ravensbrück) was verpleegd en waardoor Zuur een van de laatste was die met Verspyck voor haar dood contact had gehad. Bern, dd. 10-7-1945.
-Handgeschreven brief (2 pagina’s) van onduidelijke afzender gericht aan Henriette [de Stoppelaar] en Sabine [Zuur]. St. Gallen, dd. 22-5-1945.
-Getypte brief (2 pagina’s) van ‘Caroline’ aan ‘Sabijn’ (Sabine Zuur), met adressering Hopital Cantonal Münsterlingen. Betreft onder andere de echtscheiding van Caroline van haar man Wim, en enkele opmerkingen over de omstandigheden in Nederland na de bevrijding. ’s-Gravenhage, dd. 5-7-1945.
-Getypte brief (2 pagina’s) van Fred Rombach, aan Hetty de Stoppelaar en Sabine Zuur. Betreft een brief met betrekking tot het meenemen van levensmiddelen voor de ouders en zus van Fred Rombach in Utrecht, door Sabine en Hetty als zij vanuit Zwitserland terugkeren naar Nederland. Onder aan de brief een handgeschreven Duitstalig schrijven van Erica Rombach. Wildhaus (Toggenburg), dd. 18-7-1945.
-Handgeschreven briefkaart van de vader van Fred Rombach. Betreft een bericht inzake het niet door de familie Rombach ontvangen van het aan Sabine Zuur en Hetty de Stoppelaar meegegeven koffertje met levensmiddelen, zd.
-Briefkaart van Leo van Eekelen (Leo Theodoor van Eekelen), aan Sabine Zuur. Betreft een handgeschreven briefkaart met adressering aan ‘S. Zuur, Hopital Cantonal, Münsterlingen’, Den Haag, dd. 5-7-1945.
-Handgeschreven brief (4 pagina’s), van Leo van Eekelen (betreft Leo Theodoor van Eekelen), aan Sabine Zuur, Winterswijk, dd. 2-8-1945.
-Handgeschreven brief (1 pagina) van ‘Ch. Pieters-Giel’, aan Sabine Zuur. Ch. Pieters-Giel was medegevangene van Sabine Zuur in Ravensbrück maar had Zuur nadien uit het oog verloren aangezien Pieters-Giel de laatste maanden van de oorlog in concentratiekamp Bergen Belsen verbleef, dd. 18-5-1945.
-Handgeschreven brief (4 pagina’s) van ‘Nicolas’ gericht aan ‘Lieve Sabientje’. Bern, dd. 28-5-1945.
-Handgeschreven brief (2 pagina’s) van ‘Nicolas’ gericht aan ‘Lieve Sabientje’. Bern, dd. 30-6-1945.
-Handgeschreven brief (2 pagina’s) op briefpapier van het Gezantschap der Nederlanden. Brief is gericht aan mejuffrouw Zuur, en ondertekend door P.C. Naeff. Het handschrift is moeilijk leesbaar, dd. 17-6-1945.
-Handgeschreven Duitstalige brief (4 pagina’s) van ‘Heidi’ gericht aan Sabine Zuur. [‘Heidi’ betreft een vrouw die werkzaam was in het kantonspital waar Sabine Zuur en Hettie de Stoppelaar terechtkwamen na hun bevrijding uit Mauthausen], dd. 13-7-1945.
-Handgeschreven brief (2 pagina’s) van Truus Kilia aan Sabine Zuur. Den Haag, dd. 16-7-1945.
-Getypte brief (1 pagina) van Dr. Michel Steyns, aan Sabine Zuur. Betreft een dankbetuiging van Steyns aan Zuur voor de hulp die hij in Mauthausen ontving van Josef Gebele (medegevangene in Mauthausen) op instignatie van Sabine Zuur, en of Sabine de brief van Gebele heeft ontvangen die Steyns voor haar naar Zwitserland smokkelde. Utrecht, dd. 3-8-1945.
-Getypte Engelstalige brief (2 pagina’s) van A. Laurent [een arts door wie Sabine in Zwitserland werd behandeld]. Betreft een afscheidsbrief van Laurent aan Sabine Zuur. Münsterlingen, dd. 27-8-1945.
-Handgeschreven brief (3 pagina’s) van Dr. H. (‘Dofje’) Neumans, aan Sabine Zuur 7-b Hartogsstraat, Den Haag. Münsterlingen, dd. 19-10-1945.
-Handgeschreven prentbriefkaart (naam van afzender slecht leesbaar) gericht aan ‘Fraulein S. Suur’ in ‘Haag’. Kaart heeft aan de voorzijde een zwart-wit afbeelding van een huis in de Zwitserse bergen. Datum van poststempel, 25 oktober 1945.
Naoorlogse correspondentie tussen S.H. Zuur-Schlette (moeder) en Sabine Zuur. Betreft:
-Prentbriefkaart van Sabine Zuur aan haar moeder S.H. Zuur-Schlette. Op de voorkant van de briefkaart een fotoafbeelding van een hut tussen bomen met op de achtergrond bergen. Aan de achterkant een in het Frans geschreven bericht van Sabine Zuur. Münsterlingen, dd. 10-7-1945.
-Handgeschreven naoorlogse brief (4 pagina’s) van de moeder S.H. Zuur-Schlette aan haar dochter Sabine Zuur. In de brief schrijft Zuur-Schlette onder andere over haar blijdschap dat Sabine Zuur is bevrijd, dat ‘Leo’ bij haar was geweest die als krijgsgevangene in Brandenburg had gezeten en na zijn vrijlating tevergeefs naar Ravensbrück was gereden om Sabine op te halen, en dat Zuur-Schlette heeft geprobeerd om via het evacuatie-bureau voor Sabine Zuur woonruimte te regelen. Den Haag, dd. 14-7-1945.
-Handgeschreven naoorlogse brief (10 pagina’s) van de moeder S.H. Zuur-Schlette aan haar dochter Sabine Zuur. In de brief feliciteert Zuur-Schlette Sabine Zuur met haar verjaardag, en schrijft zij onder andere ook over haar werk bij het Rode-Kruis en het verzorgen van pakketten voor krijgsgevangenen die vanwege een Duitse verordening moesten worden doorzocht op [smokkel]briefjes. Ook dat zij en Sabine tussen 10 oktober 1943 en 25 mei 1945 geen direct contact hadden maar alleen indirect met Pinksteren 1944 en 23 juli [1944], mede door tussenkomst van Neeltje Epker [medegevangene van Sabine Zuur in Ravensbrück]. Ook refereert Zuur-Schlette aan de laatste brief van Sabine Zuur waarin zij schreef over ‘de beruchte’ N. Epker en of dat met Epker haar reputatie had te maken bij de ‘D’ [Duitsers] vanwege haar ‘saboteren’. Den Haag, dd. 15-7-1945.
-Handgeschreven naoorlogse brief (10 pagina’s) van de moeder S.H. Zuur-Schlette aan haar dochter Sabine Zuur, dd. 17-7-1945.
-Dubbelzijdig beschreven strookje papier. Aan voorzijde Engelstalige informatie met betrekking tot de aankomst van Sabine Zuur in Zwitserland in april 1945. Aan de achterzijde handgeschreven Engelstalig bericht van S.H. Zuur-Schlette aan haar dochter Sabine Zuur met de hoop elkaar snel te zien, zd.
Stukken met betrekking tot en ten tijden van de repatriëring van Sabine Zuur naar Nederland. Betreft:
-A.E.F. D.P. [Allied Expeditionary Force Displaced Persons]Registration Record]. Betreft een document op naam van Sabine Louise Engeline Zuur (Semarang, 15-7-1918), met onder andere vermelding van persoons- adresgegevens, en bestemming ‘(…) Ehv. Veem’ [Eindhoven, Veemgebouw], dd. 10-7-1945. Aan de achterzijde een Medical Clearance Certificate, met daarop stempels en notities met betrekking tot medische keuringen/ status van Sabine Zuur, en aan haar uitgereikte geld- en distributiebescheiden, met diverse dateringen.
-Brief (1 pagina) van het Gezantschap der Nederlanden, ‘Afdeeling Repatrieëring’. Betreft een brief aan Sabine Zuur met mededeling dat zij is ingedeeld bij het konvooi dat op 24 juli 1945 vanuit Bazel naar Nederland zal vertrekken. Alsook instructies met betrekking tot het afhandelen van formaliteiten, en de mee te nemen bagage en proviand. Bern, dd. 12-7-1945.
-Brief van de Eidgenössisches Justiz- und Polizeidepartement. Polizeiabteilung. Betreft een brief aan Sabine Zuur met instructies om zich op 22 juli 1945 om 16:00 uur te melden bij het ‘Flüchtlingsbüro’ gevestigd in het station te Basel. Alsook verdere informatie over opvang aldaar, eventuele goederen/geld/waarde papieren ondergebracht bij de Zwitserse Volksbank te Bern, en dat de betreffende breif geld als Ausweis voor alle te treffen voorbereidingen die in relatie staan tot de uitreis. Bern, dd. 18-7-1945.
-‘Levensmiddelen Kaart van het Evacuatiecentrum “Veemgebouw” Beukenlaan te Eindhoven’.
Correspondentie tussen S.H. Schlette-Zuur en derden, en documenten van of met betrekking tot S.H. Schlette-Zuur. Betreft:
-Arbeidsovereenkomst, in tweevoud, van S.H. Zuur-Schlette bij het Nederlandse Rode Kruis. Betreft een overeenkomst voor onbepaalde tijd met ingang op 24 november 1943. ’s-Gravenhage, dd. 24-11-1943.
-Briefkaart/ Postkarte ‘Kriegsgefangenenpost’ met stempel ‘12 gepruft Oflag XXI-C’ [Oflag XXI-C verwijst naar het Duitse krijgsgevangenenkamp XXI-C/Z in Grune bei Lissa, Polen]. Briefkaart is van Leo Th. Afzender is Leo Th.J. van Eekelen [betreft Leo Theodoor van Eekelen] geadresseerd aan S.H. Zuur-Schlette te Den Haag. Het bericht heeft betrekking op de verblijfplaats van Sabine Zuur en dat zij eventueel met verplaatsing huiswaarts meegenomen wordt, dd. 25-9-1944.
-Briefkaart van H.C. van de Stadt (Luitenant ter Zee) gericht aan S. Zuur (inhoud van de briefkaart doet echter vermoeden dat met de geadresseerde aan de moeder van Sabine Zuur, S.H. Zuur-Schlette betreft). Van de Stadt verzoekt inlichtingen omtrent de verblijfplaats en omstandigheden van ‘Sabientje’, en het verzoek het hem te melden wanneer en waar ‘S’ te bereiken is. Wassenaar, dd. 30-6-1945.
-Getypte brief van S.H. Zuur-Schlette, (waarschijnlijk) gericht aan den heer Werdmüller von Elgg/ vertegenwoordiger van het Rode Kruis te Zwitserland. Betreft een dankbetuiging aan Werdmüller voor de goede zorgen van het Zwitserse Rode Kruis voor Zuur-Schlette haar dochter (Sabine Zuur), dd. 9-7-1945.
-Brief van het Correspondentiebureau van Het Nederlandse Rode Kruis, aan S.H. Zuur-Schleppe [Schlette]. Betreft een felicitatiebrief aan S.H. Schlette-Zuur met de thuiskomst van haar dochter (Sabine Zuur) vanuit Zwitserland. Den Haag, dd. 30-7-1945.
-Bericht geschreven op papier van het Correspondentiebureau van het Nederlandse Rode Kruis. Betreft een handgeschreven, per woord genummerd, bericht (waarschijnlijk) van moeder S.H. Zuur-Schlette (waarschijnlijk) aan haar dochter Sabine Zuur, zd.
Stukken van en met betrekking tot de zonen, van S. H. Zuur-Schlette, Johan Ernst Jacobus (‘Joop’) en Henri Louis (‘Han’) Zuur (broers Sabine Zuur). Betreft:
-Bericht, geschreven op een formulier van het “Informatie-Bureau van het Nederlandsche Roode kruis”, van Sabine H. Zuur-Schlette, aan Henri. L. Zuur (zoon) in het Javakamp te Java in Nederlands-Indië. Betreft een Frans/Engels/Duitstalig gedrukt formulier, met handgeschreven bericht dat ‘Moeder en Sabientje gezond zijn, en dat ‘Bientje’ [Sabine Zuur] op 22 april uit een Duits concentratiekamp is bevrijd, vanuit Zwitserland is thuisgekomen, dd. 26-8-1945.
- Bericht, geschreven op een formulier van het “Informatie-Bureau van het Nederlandsche Roode kruis”, van Sabine H. Zuur-Schlette, aan Louis. H. Zuur gevangene Hakodate III, op het eiland Yesso in Japan. Betreft een Frans/Engels/Duitstalig gedrukt formulier, met handgeschreven bericht dat ‘Moeder en Bientje’ gezond zijn, dat ze uitkijken naar en bericht en zij elkaar spoedig zullen weerzien, dd. 29-10-1945.
-Getypte brief van Henri Louis (‘Han’) Zuur, gericht aan moeder (S. H. Zuur-Schlette) en zijn zus ‘Bientje’ (Sabine Zuur). Brief betreft onder andere de vraag hoe het met zijn moeder en zus gaat, gevolgd door een beschrijving van zijn eigen ervaringen als militair vanaf de Japanse inval in en bezetting van Nederlands-Indië, en daaropvolgende gevangenschap van hemzelf en anderen in interneringskampen, en hij na de bevrijding direct weer als militair, in Amerikaans uniform, is ingezet en probeert om zo snel mogelijk naar Holland terug te komen. Batavia, dd. 20-12-1945.
Map, 3.
Naoorlogse verslagen van Sabine Zuur over en met betrekking tot haar verzetsdeelname, en gevangenschap. Betreft:
-Getypt naoorlogs verslag (1 pagina) van Sabine Zuur, uit 1946. Betreft een korte beschrijving vanaf het moment dat Sabine Zuur in 1943 werd gearresteerd tot en met haar bevrijding uit Mauthausen en aankomst in Zwitserland (Münsterlingen) in april 1945. Onderaan een handgeschreven notitie: ‘geschreven in 1946’.
-Handgeschreven naoorlogs verslag (6 pagina’s) van Sabine Zuur over haar gevangenschap in concentratiekamp Ravensbrück (in Blok 32 voor Nacht-und-Nebel gevangenen). Betreft onder andere de leef- en werkomstandigheden, het voedsel, de medische zorg, medegevangenen, experimenten op gevangenen, en bewakers. Het verslag is geschreven op briefpapier van de “N.V. Amsterdam” Maatschappij tot Exploitatie van onroerende Goederen in Nederland” te ’s-Gravenhage, dateert (waarschijnlijk) uit 1947, en is opgesteld op verzoek van het Rode Kruis.
-Door Sabine Zuur ingevulde “Enquete: Vrouwen in het verzet 1940-‘45” (Fotokopie). Aan de achterzijde handgeschreven notitie: ‘1mrt. ’79 ontvangen, 21 mrt. ’79 verzonden’.
-8 blaadjes met handgeschreven naoorlogse verslagen, notities en namenlijsten van Sabine Zuur over en met betrekking tot haar gevangenschap in de gevangenissen van Amsterdam en Utrecht, en de Duitse concentratiekampen Ravensbrück en Mauthausen, zd.
-3 notitieblaadjes met handgeschreven naoorlogs verslag (5 pagina’s) van Sabine Zuur over haar arrestatie, en verblijf in de gevangenissen in Amsterdam en Utrecht tot het moment van transport naar Kamp Amersfoort, zd.
-3 notitieblaadjes met handgeschreven naoorlogs verslag (5 pagina’s) van Sabine Zuur over dokter Steyns (met wie zij samen in Mauthausen verbleef), haar verblijf in Mauthausen en Josef Gebele, zd.
- Door Sabine Zuur ingevulde enquete met vragen over Ravensbrück, met begeleidende brief (waarschijnlijk van het Comité Vrouwen van Ravensbrück), oktober 1971.
-Getypt verslag (fotokopie) van Sabine Zuur over haar verzetswerk, gevangenschap in de gevangenissen en concentratiekampen, en repatriëring na de bevrijding, zd.
-Circa 15 losse pagina’s en briefjes met notities van Sabine Zuur over en met betrekking tot haar verblijf in de gevangenissen in Amsterdam en Utrecht, de concentratiekampen Ravensbrück en Mauthausen en namen en informatie van medegevangenen, onder wie: ‘Boissevain’ en Mae Verspyck (Mathilde Adrienne Eugenie Verspyck), zd.
-Ansichtkaart met een fotoafbeelding (zwart-wit) van een kerkinterieur van een katholieke kerk te Münsterlingen. Aan de achterkant staat een handgeschreven tekst van Sabine Zuur dat zij na de bevrijding, samen met 'Hetty', met een convooi bestaande uit 16 wagens met bevrijde vrouwen vanuit Mauthausen naar Münsterlingen werd gebracht, zd.
Naoorlogse stukken
-Certificaat ‘Mauthausen Herdenkingsmonument. Voor alle Uit Nederland afkomstige slachtoffers’ van de Stichting Vriendenkring “Mauthausen”. Certificaat is aangeboden aan Sabine Blank-Zuur wegens het bijdrage van 25 gulden ten behoeve van het op te richten herdenkingsmonument voor de Nederlandse gedeporteerde slachtoffers in Mauthausen.
-Legitimatiebewijs van de Stichting 1940-1945 op naam van S.L.E, Zuur, met handtekening van S.L. Tazelaar-Zuur (Sabine Zuur). Amsterdam, November 1963.
-6 ansichtkaarten met aan de voorzijde fotoafbeeldingen van concentratiekamp Ravensbrück tijdens de oorlogsjaren. Aan de achterzijde van elke ansichtkaart een handgeschreven notitie van Sabine Zuur met betrekking tot de afbeelding aan de voorzijde.
-Foto (reproductie) “Herinnering Nederland 10 mei 1940”van vliegtuigen die (waarschijnlijk boven Den Haag) parachutes droppen. Aan de achterzijde handgeschreven notitie van Sabine Zuur dat zij de betreffende foto in de oorlog van iemand gekregen heeft.
-Ansichtkaart met een fotoafbeelding (zwart-wit) van het Nederlands monument Mauthausen.
-Brief (2 pagina’s) van het Project Schadeloosstelling Nederlandse Dwangarbeiders WOII. Brief betreft schadeloosstelling aan ex-dwangarbeiders door de Duitse overheid en het Duitse bedrijfsleven, en uitkering aan ex-dwangarbeiders ingedeeld in twee categorieën (A en B). Op de brief handgeschreven aantekeningen van Sabine Zuur. Onder andere met betrekking tot haar gevangenschap in Kamp Amersfoort, haar strafcel en verhoor door Kötella. Apeldoorn, dd. 5-4-2000.
-Brief van Stichting Nationaal Monument Kamp Amersfoort. Op de brief handgeschreven aantekening van Sabine Zuur met betrekking tot het bestaan van een foto van een strafcel waar zijn tijdens haar gevangenschap in Kamp Amersfoort heeft gezeten in oktober 1943 op doorreis naar concentratiekamp Ravensbück, zd.
-Lege envelop gericht aan: ‘Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Bernhard der Nederlanden, Paleis Soestdijk’.
-Uitgave “VE Day. 50 Years On. A very X Special Souvenir Edition”. Op pagina 14 tot en met 17 een artikel ‘Ravensbrück’ met verslag van Sabine Zuur over haar verzetsactiviteiten, arrestatie en gevangenschap in Ravensbrück en Mauthausen.
-Fotokopie van getypte toespraak (6 pagina’s) van Lie Alma gehouden bij de opening van Aat Breur’s tentoonstelling in het Rijksmuseum, mei 1982.
-5 getypte pagina’s (fotokopie) “Als ik vijf vrouwen bij elkaar zie loop ik hard weg”. Betreft uitspraken/citaten van vrouwen die gevangen zaten in Ravensbrück en/of Mauthausen met betrekking tot hun ervaringen/herinneringen in het concentratiekamp. Betreft onder andere uitspraken van Mary Vaders, Aat Breur, en Sabine Zuur, zd.
-Overlijdensadvertentie met betrekking tot het overlijden van Sabine Louise Engeline Zuur
-5 krantenknipsels.