Details
Objectnummer19403
BeschrijvingArchief van en met betrekking tot Johannes ('Jan') Jonker (Zaandam, 2 februari 1926 - Sumatra, 12 augustus 1949). Indiëganger.
De uit Zaandam afkomstige Johannes (‘Jan’) Jonker vertrok in mei 1947 als dienstplichtig soldaat naar Nederlands-Indië. Jonker maakte deel uit van het 4e Bataljon 2de Regiment Infanterie (4-2.RI) dat onderdeel was van de D-Divisie “Palmboom” gevormd uit dienstplichtigen van de lichting 1946. Op 14 mei 1947 vertrok dit legeronderdeel met het schip “SS Volendam” naar Indië, waar het op 9 juni 1947 bij Belawan/Medan aankwam. 4-2-RI was actief in de gebieden (nabij) Medan, Tandjoengpoera, Sibolga en Baroes, en werd tijdens de eerste en tweede politionele actie ingezet bij diverse acties. In augustus 1949 was 4-2RI met een buitenpost gestationeerd langs een weg tussen Taroentoeng en Sibolga. Op 12 augustus 1949 maakte Jonker deel uit van een patrouille die om 6 uur in de ochtend vanaf de buitenpost vertrok om een van Sibolga komend konvooi te beveiligen. Onderweg werd de patrouille echter beschoten. Tijdens deze confrontatie viel Jonker, samen met een andere soldaat, van de wagen waarbij hij gewond raakte. Jonker werd per ziekenwagen naar een hospitaal gebracht. Tijdens deze rit werd ook de ziekenwagen beschoten, waarbij Jonker dodelijk werd geraakt. Johannes Jonker werd een dag later begraven op het ereveld Medan. De pelotonsergeant (waarschijnlijk H van Andel) maakte van deze gebeurtenis een serie foto’s die hij met een begeleidend schrijven naar de familie in Nederland zond.
Het archief bestaat uit brieven geschreven door Johannes Jonker aan familie en vrienden in Nederland in de periode tussen 1946 en 1949, en brieven uit de periode tussen 1949 en 1999 van (voormalig) militairen aan familie/nabestaanden met betrekking tot het sneuvelen van Jonker in 1949. ZIe ook VMA 19404 voor fotoalbum, en 19405, 19408 voor foto's van en met betrekking tot Johannes Jonker.
De uit Zaandam afkomstige Johannes (‘Jan’) Jonker vertrok in mei 1947 als dienstplichtig soldaat naar Nederlands-Indië. Jonker maakte deel uit van het 4e Bataljon 2de Regiment Infanterie (4-2.RI) dat onderdeel was van de D-Divisie “Palmboom” gevormd uit dienstplichtigen van de lichting 1946. Op 14 mei 1947 vertrok dit legeronderdeel met het schip “SS Volendam” naar Indië, waar het op 9 juni 1947 bij Belawan/Medan aankwam. 4-2-RI was actief in de gebieden (nabij) Medan, Tandjoengpoera, Sibolga en Baroes, en werd tijdens de eerste en tweede politionele actie ingezet bij diverse acties. In augustus 1949 was 4-2RI met een buitenpost gestationeerd langs een weg tussen Taroentoeng en Sibolga. Op 12 augustus 1949 maakte Jonker deel uit van een patrouille die om 6 uur in de ochtend vanaf de buitenpost vertrok om een van Sibolga komend konvooi te beveiligen. Onderweg werd de patrouille echter beschoten. Tijdens deze confrontatie viel Jonker, samen met een andere soldaat, van de wagen waarbij hij gewond raakte. Jonker werd per ziekenwagen naar een hospitaal gebracht. Tijdens deze rit werd ook de ziekenwagen beschoten, waarbij Jonker dodelijk werd geraakt. Johannes Jonker werd een dag later begraven op het ereveld Medan. De pelotonsergeant (waarschijnlijk H van Andel) maakte van deze gebeurtenis een serie foto’s die hij met een begeleidend schrijven naar de familie in Nederland zond.
Het archief bestaat uit brieven geschreven door Johannes Jonker aan familie en vrienden in Nederland in de periode tussen 1946 en 1949, en brieven uit de periode tussen 1949 en 1999 van (voormalig) militairen aan familie/nabestaanden met betrekking tot het sneuvelen van Jonker in 1949. ZIe ook VMA 19404 voor fotoalbum, en 19405, 19408 voor foto's van en met betrekking tot Johannes Jonker.
TrefwoordJONKER, J.; EGODOCUMENTEN; STRIJDMACHT, NEDERLANDS; POLITIONELE ACTIES; BEGRAFENIS; NEDERLANDS-INDIË; ZAANDAM
ObjectcategorieCollectie Jonker
InventarisCorrespondenties van Johannes (‘Jan’) Jonker aan familie, uit de periode tussen 1947 en 1949. Betreft:
-Lege bruine envelop. Aan de voorzijde bovenaan handgeschreven: ‘Per luchtpost In actieve dienst’. Alsook adressering aan: ‘Den Heer J. Ruig [neef van Johannes Jonker], Leliestraat 31 Koog a/d Zaan, Holland’, en afzender: ‘Dpl. Sold J Jonker, 3-IV-2RI, legn. 260202110, 2 Divisie veldpostkantoor Medan’. Poststempel 15-[7]-1947.
-Luchtpostbrief, met adressering aan de heer ‘N. Jonker, ’t Kalf no 70, Zaandam, Nederland’, en afzender: ‘J Jonker, Dpl. Soldaat, legernummer. 260202110. S Div, Medan. Binnenzijde van de luchtpost aan linkerkant met rood-groene opdruk met kerst- en Nieuwjaarsgroet van uit Tandjoeng Poera, en foto van gebouw te plaatsen. Betreft een brief van Jan Jonker aan zijn ouders, broer en zus, dat hij weer uit het hospitaal is maar nog een maand rust moet houden, en de hoop dat hij het volgende jaar weer thuis is. Tandjoeng Poera, dd. 17-12-1947.
-Luchtpostbrief, met adressering aan de heer J.J. Ruig, Leliestraat 31, Koog a/d/ Zaan, Holland’, en afzender ‘J Jonker, Dpl. Sold, legn. 260202110, 3-4-2RI. D Div, Veldpostkantoor Medan B’. Brief betreft een schrijven van Jan Jonker, aan Jan (neef van Jan Jonker) en Annie Ruig, onder andere dat Jonker uit het hospitaal is, dat hij afziet van omgang met vrouwen, en dat hij gestationeerd is op een voorpost waar niet veel tegenstand is. Ten Velden, dd. 11-1-1948.
-Handgeschreven brief (4 pagina’s). Betreft beantwoording door Jan Jonker van 5 brieven die hij van zijn ouders/ broers en zussen ontving in de periode tussen 23 maart en 7 april 1949. Ten Velden, dd. 18-4-1949.
-Handgeschreven brief (4 pagina’s), van de pelotonssergeant (waarschijnlijk H. van Andel) inzake Johannes Jonker aan de familie Jonker. Betreft een brief met betuiging van deelneming namens het peloton 3-4-2R.I. inzake het sneuvelen van Jonker. Daarin onder andere een verslag van het gewond raken en omkomen van Jonker, persoonlijke herinneringen aan Jonker, alsook het meezenden van 15 foto’s, gemaakt door de pelotonssergeant Van Andel, van de begrafenis van Jonker op het ereveld te Medan. Tarutung, dd. 14-8-1949.
-Bidprentje, in drievoud, met betrekking tot het overlijden van Johannes Jonker.
Brieven (fotokopieën) van Johannes Jonker aan derden uit de periode tussen 1946 en 1949, en brieven/ verslagen (fotokopieën) van derden met betrekking tot Jonker. Betreft:
-Handgeschreven verklaring van Jan Jonker ‘dat de voetbalschoenen aan hem verstrekt op de door “P.S.C.K.” [Betreft Parochiale Sportclub Kalf te Zaandam] afgegeven schoenbon, bij mijn bedanken als spelend lid aan bovengenoemde vereniging vervallen’, dd. 10-4-1946.
-8 kleuren fotokopieën van 6 correspondenties op luchtpostbladen, en brieven uit de periode tussen 22 mei 1947 en 31 juli 1949, van Johannes (‘Jan’) Jonker vanuit Nederlands-Indië. Correspondenties zijn afwisselend gericht aan ‘Clubmakkers’ (leden van P.S.C.K. Parochiale Sportclub Kalf te Zaandam), de geadresseerde persoonlijk, de heer J.(C). Hooyschuur te Zaandam, en het bestuur van P.S.C.K. Correspondenties hebben voornamelijk betrekking op voetbal en gebeurtenissen/ omstandigheden van Jonker als militair in Nederlands-Indië.
-2 fotokopieën van 4 handgeschreven dagboekpagina’s van een (onbekende) Nederlandse militair. Daarin een gedetailleerde beschrijving van gebeurtenissen op vrijdag 12 augustus [1949] met betrekking tot de patrouille en het gewond raken van Johannes (’Jan’) Jonker.
-Fotokopie van een gedeelte van een brief van de aalmoezenier van 4-2-R.I., gericht aan ‘Jan de Goede’. Betreft een anekdote over Jonker die na een militaire actie ‘van zijn stuk was’, en, ondanks de belofte van Jonker gedaan aan zijn moeder om geen sterke drank te drinken, op aanraden van de aalmoezenier dan toch maar een borrel nam nadat die gezegd had: ‘…dit heeft jouw moeder nooit kunnen voorzien, ik zou hem maar nemen’, zd.
4 handgeschreven brieven van voormalig militairen die met Johannes (‘Jan’) Jonker in Indië hebben gediend. Betreft brieven uit de periode tussen 12 juni 1995 en 12 augustus 1999, met onder andere (oog)getuige verslagen van het gewond raken van Jonker. Betreft:
-Handgeschreven brief (2 pagina’s) van H. Andel gericht aan de familie Jonker. Betreft een brief naar aanleiding van de onthulling van een plaquette met de namen van gesneuvelden van 4-2-R.I. op het Indiëmonument te Roermond. Andee maakt zich bekend als de pelotonssergeant Van Johannes Jonker, die in 1949 de foto’s maakte van Jonker zijn begrafenis die hij aan de familie toestuurde, en in 1950 de familie bezocht. Heeten, dd. 12-6-1995.
-Handgeschreven bericht van Jan Vervuurt, gericht aan de heer Jonker. Betreft onder andere het door Vervuurt contact opnemen met een ex-verpleger H.J. Hermans (voormalig militair in Indië) met betrekking tot Johannes Jonker. Roermond, dd. 22-9-1995.
-Handgeschreven brief (1 pagina) van Joop Hermans (H.J. Hermans). Betreft een brief naar aanleiding van contact tussen Hermans en Vervuurt. In de brief een verslag van Hermans die in Nederlands-Indië als verpleger Jonker had verbonden voordat hij met de ambulance werd afgevoerd. Venlo, dd. 22-9-1995.
-Handgeschreven brief (1 pagina). Betreft een brief van G. Daggenvoorde gericht aan de familie Jonker. Daggenvoorde was in 1949 aanwezig bij het gewond raken van Johannes Jonker en het afvoeren per ambulance, en geeft een beschrijving van hoe hij en andere militairen na terugkomst op hun post via de zendinstallatie hoorden over het sneuvelen van Jonker. Lettele, dd. 12-8-1999.
Stukken betreffende een naoorlogse herdenkingsbijeenkomst voor Jan Jonker, en materiaal met betrekking tot 4-2 R.I.:
-Liturgie (16 pagina's) van de herdenkingsdienst voor Johannes Jonker, gehouden op zaterdag 21 augustus 1999 in de H. maria Magdalenakerk te Zaandam.
-Pagina (fotokopie) met uitgetypte naoorlogse brief die Aalmoezenier H.H. Hermans van 4-2-R.I. schreef met herinneringen aan Jan Jonker. Daaronder op de pagina geplakt een foto van Johannes Jonker met bijschrift, dd. 28-7-1999.
-Pagina (fotokopie) met 3 teksten voorgedragen en/of ter gelegenheid van de herdenkingsdienst voor Jan Jonker, daarvan 2 van een voormalig bataljonslid van 4-2R.I., en 1 van de zus van Jank Jonker, dd. 21-8-1999.
-Pagina (waarschijnlijk) uit "De Gong" met betrekking tot de herdenking voor Jan Jonker, zd.
-Brief van de broer van Johannes Jonker aan "Vrienden van 4-2 R-I", met verzoek om informatie over de begraafplaats waar Jonker is begraven. Zaandijk, dd. 27-6-1993.
-Brief van de broer van Johannes Jonker aan "Vrienden van 4-2 R-I", met verzoek om artikel te plaatsen in "De Gong"
-Exemplaar van "De Gong" het maandblad van 4-2 R.I., van juli/augustus 1949. Daarin op pagina 4 een 'In Memoriam' waarmee 5 gesneuvelde Nederlandse soldaten worden herdacht, een van hen betreft J. Jonker.
-Fotokopie van pagina uit "De Klewang. Weekbald voor de troepen op Sumatra", met artikel '4-2 Verliet De Oostkust', dd. 24-12-[1949].
-Namenlijst (2 pagina's) "Overzicht ex-bataljonsleden 4-2RI".
-Fotokopie met namen van de 38 omgekomen militairen in de periode van 15-7-1947 tot 16-10-1949.
-Ansichtkaart van "veteranenhulp 4-2-RI", met op de voorzijde een afbeelding van een herinneringsbeeldje voor 4-2 R.I. en op de achtergrond een schilderij met een Indisch landschap. Aan de achterzijde handgeschreven notitie: 'Fam. J. Jonker'.
-Getekende afbeelding (reproductie) van een Indisch landschap. Aan de achterzijde gedrukte notitie: '1947-1950. Noord Sumatra 4-2 R.I.'
-Lege bruine envelop. Aan de voorzijde bovenaan handgeschreven: ‘Per luchtpost In actieve dienst’. Alsook adressering aan: ‘Den Heer J. Ruig [neef van Johannes Jonker], Leliestraat 31 Koog a/d Zaan, Holland’, en afzender: ‘Dpl. Sold J Jonker, 3-IV-2RI, legn. 260202110, 2 Divisie veldpostkantoor Medan’. Poststempel 15-[7]-1947.
-Luchtpostbrief, met adressering aan de heer ‘N. Jonker, ’t Kalf no 70, Zaandam, Nederland’, en afzender: ‘J Jonker, Dpl. Soldaat, legernummer. 260202110. S Div, Medan. Binnenzijde van de luchtpost aan linkerkant met rood-groene opdruk met kerst- en Nieuwjaarsgroet van uit Tandjoeng Poera, en foto van gebouw te plaatsen. Betreft een brief van Jan Jonker aan zijn ouders, broer en zus, dat hij weer uit het hospitaal is maar nog een maand rust moet houden, en de hoop dat hij het volgende jaar weer thuis is. Tandjoeng Poera, dd. 17-12-1947.
-Luchtpostbrief, met adressering aan de heer J.J. Ruig, Leliestraat 31, Koog a/d/ Zaan, Holland’, en afzender ‘J Jonker, Dpl. Sold, legn. 260202110, 3-4-2RI. D Div, Veldpostkantoor Medan B’. Brief betreft een schrijven van Jan Jonker, aan Jan (neef van Jan Jonker) en Annie Ruig, onder andere dat Jonker uit het hospitaal is, dat hij afziet van omgang met vrouwen, en dat hij gestationeerd is op een voorpost waar niet veel tegenstand is. Ten Velden, dd. 11-1-1948.
-Handgeschreven brief (4 pagina’s). Betreft beantwoording door Jan Jonker van 5 brieven die hij van zijn ouders/ broers en zussen ontving in de periode tussen 23 maart en 7 april 1949. Ten Velden, dd. 18-4-1949.
-Handgeschreven brief (4 pagina’s), van de pelotonssergeant (waarschijnlijk H. van Andel) inzake Johannes Jonker aan de familie Jonker. Betreft een brief met betuiging van deelneming namens het peloton 3-4-2R.I. inzake het sneuvelen van Jonker. Daarin onder andere een verslag van het gewond raken en omkomen van Jonker, persoonlijke herinneringen aan Jonker, alsook het meezenden van 15 foto’s, gemaakt door de pelotonssergeant Van Andel, van de begrafenis van Jonker op het ereveld te Medan. Tarutung, dd. 14-8-1949.
-Bidprentje, in drievoud, met betrekking tot het overlijden van Johannes Jonker.
Brieven (fotokopieën) van Johannes Jonker aan derden uit de periode tussen 1946 en 1949, en brieven/ verslagen (fotokopieën) van derden met betrekking tot Jonker. Betreft:
-Handgeschreven verklaring van Jan Jonker ‘dat de voetbalschoenen aan hem verstrekt op de door “P.S.C.K.” [Betreft Parochiale Sportclub Kalf te Zaandam] afgegeven schoenbon, bij mijn bedanken als spelend lid aan bovengenoemde vereniging vervallen’, dd. 10-4-1946.
-8 kleuren fotokopieën van 6 correspondenties op luchtpostbladen, en brieven uit de periode tussen 22 mei 1947 en 31 juli 1949, van Johannes (‘Jan’) Jonker vanuit Nederlands-Indië. Correspondenties zijn afwisselend gericht aan ‘Clubmakkers’ (leden van P.S.C.K. Parochiale Sportclub Kalf te Zaandam), de geadresseerde persoonlijk, de heer J.(C). Hooyschuur te Zaandam, en het bestuur van P.S.C.K. Correspondenties hebben voornamelijk betrekking op voetbal en gebeurtenissen/ omstandigheden van Jonker als militair in Nederlands-Indië.
-2 fotokopieën van 4 handgeschreven dagboekpagina’s van een (onbekende) Nederlandse militair. Daarin een gedetailleerde beschrijving van gebeurtenissen op vrijdag 12 augustus [1949] met betrekking tot de patrouille en het gewond raken van Johannes (’Jan’) Jonker.
-Fotokopie van een gedeelte van een brief van de aalmoezenier van 4-2-R.I., gericht aan ‘Jan de Goede’. Betreft een anekdote over Jonker die na een militaire actie ‘van zijn stuk was’, en, ondanks de belofte van Jonker gedaan aan zijn moeder om geen sterke drank te drinken, op aanraden van de aalmoezenier dan toch maar een borrel nam nadat die gezegd had: ‘…dit heeft jouw moeder nooit kunnen voorzien, ik zou hem maar nemen’, zd.
4 handgeschreven brieven van voormalig militairen die met Johannes (‘Jan’) Jonker in Indië hebben gediend. Betreft brieven uit de periode tussen 12 juni 1995 en 12 augustus 1999, met onder andere (oog)getuige verslagen van het gewond raken van Jonker. Betreft:
-Handgeschreven brief (2 pagina’s) van H. Andel gericht aan de familie Jonker. Betreft een brief naar aanleiding van de onthulling van een plaquette met de namen van gesneuvelden van 4-2-R.I. op het Indiëmonument te Roermond. Andee maakt zich bekend als de pelotonssergeant Van Johannes Jonker, die in 1949 de foto’s maakte van Jonker zijn begrafenis die hij aan de familie toestuurde, en in 1950 de familie bezocht. Heeten, dd. 12-6-1995.
-Handgeschreven bericht van Jan Vervuurt, gericht aan de heer Jonker. Betreft onder andere het door Vervuurt contact opnemen met een ex-verpleger H.J. Hermans (voormalig militair in Indië) met betrekking tot Johannes Jonker. Roermond, dd. 22-9-1995.
-Handgeschreven brief (1 pagina) van Joop Hermans (H.J. Hermans). Betreft een brief naar aanleiding van contact tussen Hermans en Vervuurt. In de brief een verslag van Hermans die in Nederlands-Indië als verpleger Jonker had verbonden voordat hij met de ambulance werd afgevoerd. Venlo, dd. 22-9-1995.
-Handgeschreven brief (1 pagina). Betreft een brief van G. Daggenvoorde gericht aan de familie Jonker. Daggenvoorde was in 1949 aanwezig bij het gewond raken van Johannes Jonker en het afvoeren per ambulance, en geeft een beschrijving van hoe hij en andere militairen na terugkomst op hun post via de zendinstallatie hoorden over het sneuvelen van Jonker. Lettele, dd. 12-8-1999.
Stukken betreffende een naoorlogse herdenkingsbijeenkomst voor Jan Jonker, en materiaal met betrekking tot 4-2 R.I.:
-Liturgie (16 pagina's) van de herdenkingsdienst voor Johannes Jonker, gehouden op zaterdag 21 augustus 1999 in de H. maria Magdalenakerk te Zaandam.
-Pagina (fotokopie) met uitgetypte naoorlogse brief die Aalmoezenier H.H. Hermans van 4-2-R.I. schreef met herinneringen aan Jan Jonker. Daaronder op de pagina geplakt een foto van Johannes Jonker met bijschrift, dd. 28-7-1999.
-Pagina (fotokopie) met 3 teksten voorgedragen en/of ter gelegenheid van de herdenkingsdienst voor Jan Jonker, daarvan 2 van een voormalig bataljonslid van 4-2R.I., en 1 van de zus van Jank Jonker, dd. 21-8-1999.
-Pagina (waarschijnlijk) uit "De Gong" met betrekking tot de herdenking voor Jan Jonker, zd.
-Brief van de broer van Johannes Jonker aan "Vrienden van 4-2 R-I", met verzoek om informatie over de begraafplaats waar Jonker is begraven. Zaandijk, dd. 27-6-1993.
-Brief van de broer van Johannes Jonker aan "Vrienden van 4-2 R-I", met verzoek om artikel te plaatsen in "De Gong"
-Exemplaar van "De Gong" het maandblad van 4-2 R.I., van juli/augustus 1949. Daarin op pagina 4 een 'In Memoriam' waarmee 5 gesneuvelde Nederlandse soldaten worden herdacht, een van hen betreft J. Jonker.
-Fotokopie van pagina uit "De Klewang. Weekbald voor de troepen op Sumatra", met artikel '4-2 Verliet De Oostkust', dd. 24-12-[1949].
-Namenlijst (2 pagina's) "Overzicht ex-bataljonsleden 4-2RI".
-Fotokopie met namen van de 38 omgekomen militairen in de periode van 15-7-1947 tot 16-10-1949.
-Ansichtkaart van "veteranenhulp 4-2-RI", met op de voorzijde een afbeelding van een herinneringsbeeldje voor 4-2 R.I. en op de achtergrond een schilderij met een Indisch landschap. Aan de achterzijde handgeschreven notitie: 'Fam. J. Jonker'.
-Getekende afbeelding (reproductie) van een Indisch landschap. Aan de achterzijde gedrukte notitie: '1947-1950. Noord Sumatra 4-2 R.I.'