Details
Objectnummer19077
BeschrijvingArchief van Jan Pelser ( Sloten, 30-3-1911 - overleden(onbekend). Verzetsdeelnemer.
Jan Pelser en zijn echtgenote Catharina Maria Pelser-Dixon (30-4-1909 - 22-9-1998) waren tijdens de oorlogsjaren woonachtig in de Watteaustraat 8-hs te Amsterdam. De betreffende woning had een ondergrondse stookkelder die kon worden bereikt via een waterluik. In de kelder bevond zich de toegang tot een ondergrondse gang die uitkwam op een onbekende woning aan de Stadionweg. In de kelder verborgen Pelser en zijn echtgenote onderduikers, waaronder de Joodse Levie Cohen (1888-1977) (schuilnaam Leonard Coningh). In geval van dreigend gevaar werd de ondergrondse gang gebruikt als vluchtweg. Behalve het opnemen van onderduikers was het echtpaar ook betrokken (onbekend in welke hoedanigheid) bij de uitgave en/of verspreiding van het illegale blad de “Nieuwe Amsterdammer”, uitgegeven tussen oktober 1944 en juli 1945. Tijdens de hongerwinter kreeg het echtpaar, dat al dochter Jacomina Anne Pelser had, een zoon ‘Jan’. In de periode tussen oktober 1944 en juli 1949 hield zijn moeder C.M. Pelser-Dixon een dagboek bij over de eerste levensjaren van haar zoon. Daarin beschreef zij tijdens de Hongerwinter hoe moeilijk het was om haar pasgeboren zoon in leven te houden. Het gezin Pelser overleefde de oorlog, alsook een van hun onderduikers Levie Cohen.
Het archief bestaat uit persoonlijke bezittingen en documenten van Jan Pelser en Catharina Maria Pelser-Dixon, en het dagboek bijgehouden door Pelser-Dixon, en documenten van onderduiker Levie Cohen.
Jan Pelser en zijn echtgenote Catharina Maria Pelser-Dixon (30-4-1909 - 22-9-1998) waren tijdens de oorlogsjaren woonachtig in de Watteaustraat 8-hs te Amsterdam. De betreffende woning had een ondergrondse stookkelder die kon worden bereikt via een waterluik. In de kelder bevond zich de toegang tot een ondergrondse gang die uitkwam op een onbekende woning aan de Stadionweg. In de kelder verborgen Pelser en zijn echtgenote onderduikers, waaronder de Joodse Levie Cohen (1888-1977) (schuilnaam Leonard Coningh). In geval van dreigend gevaar werd de ondergrondse gang gebruikt als vluchtweg. Behalve het opnemen van onderduikers was het echtpaar ook betrokken (onbekend in welke hoedanigheid) bij de uitgave en/of verspreiding van het illegale blad de “Nieuwe Amsterdammer”, uitgegeven tussen oktober 1944 en juli 1945. Tijdens de hongerwinter kreeg het echtpaar, dat al dochter Jacomina Anne Pelser had, een zoon ‘Jan’. In de periode tussen oktober 1944 en juli 1949 hield zijn moeder C.M. Pelser-Dixon een dagboek bij over de eerste levensjaren van haar zoon. Daarin beschreef zij tijdens de Hongerwinter hoe moeilijk het was om haar pasgeboren zoon in leven te houden. Het gezin Pelser overleefde de oorlog, alsook een van hun onderduikers Levie Cohen.
Het archief bestaat uit persoonlijke bezittingen en documenten van Jan Pelser en Catharina Maria Pelser-Dixon, en het dagboek bijgehouden door Pelser-Dixon, en documenten van onderduiker Levie Cohen.
TrefwoordPELSER, J.; PELSER, J.A.; PELSER-DIXON, C.M.; COHEN, L.; STRIJDMACHT, NEDERLANDS; ONDERDUIK; PERS, ILLEGAAL, DE NIEUWE AMSTERDAMMER; SCHAARSTE; DAGELIJKS LEVEN; DISTRIBUTIE; EGODOCUMENTEN; BEVRIJDING; GEHEIME BERGPLAATS; BS; AMSTERDAM; BREDA
ObjectcategorieCollectie Pelser
Formaat
Oorlogszakboekje 16x12x12:
Naamplaatje 5x6:
Dagboek 29x23x1,5:
Naamplaatje 5x6:
Dagboek 29x23x1,5:
Oorlogszakboekje 16x12x12:
Naamplaatje 5x6:
Dagboek 29x23x1,5:
Naamplaatje 5x6:
Dagboek 29x23x1,5:
Oorlogszakboekje 16x12x12:
Naamplaatje 5x6:
Dagboek 29x23x1,5:
Naamplaatje 5x6:
Dagboek 29x23x1,5:
InventarisMap 1.
Persoonlijke documenten. Betreft:
-‘Oorlogszakboekje’ [56 pagina’s]. Op de voorkaft het stempel van het “Bataljon geneeskundige troepen/ 1e Compagnie geneeskundige Troepen”. Alsook handgeschreven de naam ‘Pelser, J’ [Jan Pelser]. Inhoud betreft een uittreksel van (77) bepalingen, met betrekking tot de behandeling van gewonden, zieken en krijgsgevangen genomen soldaten, zoals vastgelegd in het Verdrag van Geneve. Achter in het zakboekje diverse voorgedrukte documentkaarten, waarvan: 1 blanco ‘Authentiek testament’, alsook 3 ‘Berichtkaarten’ met daarop gedrukt adressering ‘Aan het Informatiebureau van het Nederlandsche Roode Kruis’. [16x12x1]
-Document van de Gemeente Hilversum. Betreft een Bewijs van “Gedrag voor den Militairen Dienst”, op naam gesteld van Jan Pelser, Hilversum, dd. 27-11-1935.
-Document van de “Gemeentesecretarie Amsterdam/ Afd. Militaire Zaken”, geadresseerd aan C.M. Pelser-Dixon [echtgenote van Jan Pelser] per adres Louise de Colignystraat 10-hs te Amsterdam. Betreft een bericht dat Pelser-Dixon een kostwinnersvergoeding is toegekend van f 2, 65,- per dag, met als eerste datum van uitbetaling 9-12-1939.
-Document van de Gemeente Hilversum. Betreft een vrijgeleide van de burgermeester van Hilversum op naam van Catharina M. Pelser-Dixon om zich naar haar woonadres in Amsterdam te begeven. Onderaan een getypte notitie dat Pelser-Dixon met de auto van haar schoonvader naar Amsterdam reist, en handgeschreven dat zij per fiets heen en terug naar Bussum gaat, Hilversum, dd. 12-5-1940.
-Verlofpas. Betreft toegekend verlof door de commandant (S. Ouwerkerk) van het “29ste Regiment Infanterie/ III Bataljon/ 1e Compagnie”, verleent aan J. Pelser voor de periode 26-5-1940 tot en met 28-5-1940, dd. 26-5-1940.
-Bewijs van Inlevering van Rijksgoederen. Betreft een verklaring van ‘De officier, belast met het in ontvangst nemen van de rijksgoederen der grootverlofgangers’ dat Jan Pelser ‘rijksgoederen’ heeft ingeleverd [betreft mogelijk militair materieel], Amsterdam, dd. 19-8-1940.
-Bewijs van Aanmelding: ‘(…) betreffende den aanmeldingsplicht van personen van geheel of gedeeltelijk joodschen bloede’, op naam van Sara Roza Beekman (11-1-1915), gehuwd met Louis Johannes Schäperkötter, Amsterdam, dd. 5-4-1941.
-Oproep namens de burgemeester Voûte van Amsterdam. Document is geadresseerd aan J. Pelser Euterpestraat 177-hs [Amsterdam]. Betreft een oproep voor de bewaking van Spoordijk Z. Mandelweg op dinsdag 7-3-1944. Op de oproep meerdere handgeschreven [ondefinieerbare] notities met data en tijdstippen, Amsterdam, dd. 6-3-1944.
-Document van de “Dienst Gemeentebestuur van Amsterdam”. Geadresseerd aan de heer J. Pelser. Betreft een oproep om op 29-6-1944 met zijn hond te verschijnen voor: ‘keuring voor diensten ten behoeve van de Duitsche Weermacht (…)’, zd.
-Begeleidend schrijven gericht aan de burgemeester van Breda met bericht: ‘Het bevrijde Amsterdam, zend zijn eerste legale courant aan den burgemeester van Breda’, dd. 14-5-1945.
-Begeleidend schrijven gericht aan het Militair Gezag te Breda: ‘Het bevrijde Amsterdam zend zijn eerste legale kranten aan het Militair Gezag te Breda’, met afzender Watteaustraat 8-h [woonadres Jan Pelser], dd. 13-5-1945.
-Blaadje met briefhoofd van PH. H. Fiedeldy Dop/ Kinderarts [Fiedeldy Dop was kinderarts van Jan Pelser de zoon van Jan Pelser en Catharina Marie Pelser-Dixon]. Op het blaadje handgeschreven de samenstelling van 4 voedingen, zd.
-witte kaart met ontwerp voor een geboorte kaartje. Aan de voorzijde een pentekening van een klein jongetje bij een wiegje met daarin een baby. Aan de achterzijde een handgeschreven bericht gericht aan ‘Jan’ betreffende de toe te voegen tekst, zd.
-Wit kaartje met, aan voor en achterzijde, handgeschreven ondefinieerbare notities/ berekeningen alsook de naam Jan Pelser, zd.
-Wit kaartje van “Bloemenmagazijn Jo. Meijer Olympiaplein 176”, met de handgeschreven wens: ‘Hartelijk gelukgewenscht met ons beider geluk. Jan’, zd.
Naoorlogse stukken van Jan Pelser en Catharina Maria Pelser-Dixon.
-Toeschouwerskaart van “The Entertainment Committee Hilversum (ECH)”. Met aan de achterzijde handgeschreven naam en adresgegevens van J. Pelser (Jan), dd. 9-8-1945.
-2 kaartjes met opdruk van het “Entertainment Committee Amsterdam” (ECA). Betreft dubbelgevouwen grijs gekleurde kartonnen kaartjes, met op de voorzijde bruine opdruk: ‘Entertainment Committee Amsterdam (ECA)/ Onder Auspiciën van het Nationaal Instituut En Nederland’s Volksherstel’. Daarvan 1 kaartje met naam en adresgegevens van Mevrouw C.M. Pelser-Dixon (gastvrouw). En 1 kaartje met naam en adresgegevens van De heer J. Pelser (gastheer), zd.
-Speciale Vergunning met betrekking tot de Distributie van Textielproducten. Betreft toestemming aan ‘Pelser’ voor het kopen, verkopen, en afleveren van een eenpersoons matras, dd. 31-1-1946.
-Bidprentje. Prentje met op de voorzijde een getekende kleurenafbeelding van 4 biddende engeltjes en 1 engeltje met gespreide armen aan de bovenzijde van een gouden kelk. Voor de kelk met de rug zichtbaar een klein meisje gekleed in een blauw jurkje met geheven armen. Aan achterzijde het opschrift: ’Ter blijde herinnering aan de eerste H. Communie van Cisca Vogeleer’, Horssen, dd. 4-3-1946.
Anonieme en blanco stukken.
-‘Waarschuwing’ betreffende een mogelijk spoedige oproep voor ‘de Bewakingstroepen der Binnenlandsche Strijdkrachten’, namens de District-Commandant West, zd.
-2 certificaten van de “Nationale Monumenten Commissie voor Oorlogsgedenktekens”. Daarvan 1 certificaat met nummer 1-A 718359, en 1 certificaat met nummer: 1-A 718358, zd.
-Formulier van de “Centrale Controledienst van het Ministerie van Landbouw, Visscherij en Voedselvoorziening”. Betreft een ontvangstbewijs van eerder in beslag genomen goederen (onleesbare gegevens), zd.
-Blanco reçu. Betreft een paars/roze papiertje met voorgedrukte bedragen aflopend van f300-, tot f1,-, zd.
-Blaadje met afdruk van een ‘dagteekeningstempel’ en de notitie: ‘geldkaart ingenomen op 25-10-1945’, zd.
-2 toegangsbewijzen van de tentoonstelling van het verzet “Weerbare democratie”, zd.
-Formulier ‘Aanvraag om een Woonvergunning’. Betreft een blauw blanco aanvraagformulier, zd.
-Verzameling distributiebonnen van diverse aard.
Map 2.
Documenten betreffende- Levie Cohen (schuilnaam Leonardus Coningh).
-(Eerste)Distributiestamkaart op naam van Levie Cohen, met nummer: 02585, en als datum van afgifte 11-9-1939 te Bloemendaal.
-Persoonsbewijs (vervalst) op naam van Leonardus Coningh [betreft schuilnaam van Levie Cohen]. Persoonsbewijs heeft nummer: 000583, en als datum van afgifte 25-11-1941 te Kesteren.
-Document van het “Departement van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen”, gericht aan: ‘den Heer L. Cohen’ (Levie Cohen). Betreft het, in opdracht van de Rijkscommissaris [Seyss-Inquart], uit functie ontheffen van Levie Cohen als leraar aan het Kennemer Lyceum te Bloemendaal (…), ’s-Gravenhage, dd. 22-11-1940.
- Document van het “Departement van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen”, zonder aanhef of adressering [zeer waarschijnlijk gericht aan Levie Cohen]. Betreft een afschrift van de beschikking van de Rijkscommissaris (Seyss-Inquart) van 21-2-1941, ’s-Gravenhage, dd. 24-2-1941.
-Document van de “Nederlandsche Binnenlandsche Strijdkrachten”. Betreft een zowel in het Nederlands als Engels opgestelde verklaring dat ‘Leonardus Coningh’ (schuilnaam Levie Cohen) behoort tot Gewest 10 Amsterdam/ Onderdeel intendance Oost, dd. 18-7-1945.
Map 3.
-Dagboek getiteld “Eerste Levensjaren”. Daarin een beschrijving van de eerste levensjaren van Jan Pelser [zoon van Jan Pelser en Catharina Maria Pelser-Dixon] geschreven door zijn moeder met betrekking tot de periode tussen 11-10-1944 en 27-8-1949. Daarin onder andere een beschrijving hoe moeilijk het was om tijdens de hongerwinter haar pasgeboren zoon in leven te houden, alsook de bezetting en de bevrijding. Voorop de kaft en in het dagboek illustraties van Henriette Willebeek Le Mair. Achterin het dagboek een handgetekende grafiek met het gewicht van Jan Pelser gedurende zijn eerste 37 weken.
Voorwerp
-Militair identificatieplaatje. Betreft een vierkant metalen plaatje aan een wit koord. Aan de voorzijde ingegraveerd de naam en nationaliteit van Jan Pelser. Aan de achterzijde geboorte plaats en datum [Jan Pelser] en zijn legeronderdeel.
Persoonlijke documenten. Betreft:
-‘Oorlogszakboekje’ [56 pagina’s]. Op de voorkaft het stempel van het “Bataljon geneeskundige troepen/ 1e Compagnie geneeskundige Troepen”. Alsook handgeschreven de naam ‘Pelser, J’ [Jan Pelser]. Inhoud betreft een uittreksel van (77) bepalingen, met betrekking tot de behandeling van gewonden, zieken en krijgsgevangen genomen soldaten, zoals vastgelegd in het Verdrag van Geneve. Achter in het zakboekje diverse voorgedrukte documentkaarten, waarvan: 1 blanco ‘Authentiek testament’, alsook 3 ‘Berichtkaarten’ met daarop gedrukt adressering ‘Aan het Informatiebureau van het Nederlandsche Roode Kruis’. [16x12x1]
-Document van de Gemeente Hilversum. Betreft een Bewijs van “Gedrag voor den Militairen Dienst”, op naam gesteld van Jan Pelser, Hilversum, dd. 27-11-1935.
-Document van de “Gemeentesecretarie Amsterdam/ Afd. Militaire Zaken”, geadresseerd aan C.M. Pelser-Dixon [echtgenote van Jan Pelser] per adres Louise de Colignystraat 10-hs te Amsterdam. Betreft een bericht dat Pelser-Dixon een kostwinnersvergoeding is toegekend van f 2, 65,- per dag, met als eerste datum van uitbetaling 9-12-1939.
-Document van de Gemeente Hilversum. Betreft een vrijgeleide van de burgermeester van Hilversum op naam van Catharina M. Pelser-Dixon om zich naar haar woonadres in Amsterdam te begeven. Onderaan een getypte notitie dat Pelser-Dixon met de auto van haar schoonvader naar Amsterdam reist, en handgeschreven dat zij per fiets heen en terug naar Bussum gaat, Hilversum, dd. 12-5-1940.
-Verlofpas. Betreft toegekend verlof door de commandant (S. Ouwerkerk) van het “29ste Regiment Infanterie/ III Bataljon/ 1e Compagnie”, verleent aan J. Pelser voor de periode 26-5-1940 tot en met 28-5-1940, dd. 26-5-1940.
-Bewijs van Inlevering van Rijksgoederen. Betreft een verklaring van ‘De officier, belast met het in ontvangst nemen van de rijksgoederen der grootverlofgangers’ dat Jan Pelser ‘rijksgoederen’ heeft ingeleverd [betreft mogelijk militair materieel], Amsterdam, dd. 19-8-1940.
-Bewijs van Aanmelding: ‘(…) betreffende den aanmeldingsplicht van personen van geheel of gedeeltelijk joodschen bloede’, op naam van Sara Roza Beekman (11-1-1915), gehuwd met Louis Johannes Schäperkötter, Amsterdam, dd. 5-4-1941.
-Oproep namens de burgemeester Voûte van Amsterdam. Document is geadresseerd aan J. Pelser Euterpestraat 177-hs [Amsterdam]. Betreft een oproep voor de bewaking van Spoordijk Z. Mandelweg op dinsdag 7-3-1944. Op de oproep meerdere handgeschreven [ondefinieerbare] notities met data en tijdstippen, Amsterdam, dd. 6-3-1944.
-Document van de “Dienst Gemeentebestuur van Amsterdam”. Geadresseerd aan de heer J. Pelser. Betreft een oproep om op 29-6-1944 met zijn hond te verschijnen voor: ‘keuring voor diensten ten behoeve van de Duitsche Weermacht (…)’, zd.
-Begeleidend schrijven gericht aan de burgemeester van Breda met bericht: ‘Het bevrijde Amsterdam, zend zijn eerste legale courant aan den burgemeester van Breda’, dd. 14-5-1945.
-Begeleidend schrijven gericht aan het Militair Gezag te Breda: ‘Het bevrijde Amsterdam zend zijn eerste legale kranten aan het Militair Gezag te Breda’, met afzender Watteaustraat 8-h [woonadres Jan Pelser], dd. 13-5-1945.
-Blaadje met briefhoofd van PH. H. Fiedeldy Dop/ Kinderarts [Fiedeldy Dop was kinderarts van Jan Pelser de zoon van Jan Pelser en Catharina Marie Pelser-Dixon]. Op het blaadje handgeschreven de samenstelling van 4 voedingen, zd.
-witte kaart met ontwerp voor een geboorte kaartje. Aan de voorzijde een pentekening van een klein jongetje bij een wiegje met daarin een baby. Aan de achterzijde een handgeschreven bericht gericht aan ‘Jan’ betreffende de toe te voegen tekst, zd.
-Wit kaartje met, aan voor en achterzijde, handgeschreven ondefinieerbare notities/ berekeningen alsook de naam Jan Pelser, zd.
-Wit kaartje van “Bloemenmagazijn Jo. Meijer Olympiaplein 176”, met de handgeschreven wens: ‘Hartelijk gelukgewenscht met ons beider geluk. Jan’, zd.
Naoorlogse stukken van Jan Pelser en Catharina Maria Pelser-Dixon.
-Toeschouwerskaart van “The Entertainment Committee Hilversum (ECH)”. Met aan de achterzijde handgeschreven naam en adresgegevens van J. Pelser (Jan), dd. 9-8-1945.
-2 kaartjes met opdruk van het “Entertainment Committee Amsterdam” (ECA). Betreft dubbelgevouwen grijs gekleurde kartonnen kaartjes, met op de voorzijde bruine opdruk: ‘Entertainment Committee Amsterdam (ECA)/ Onder Auspiciën van het Nationaal Instituut En Nederland’s Volksherstel’. Daarvan 1 kaartje met naam en adresgegevens van Mevrouw C.M. Pelser-Dixon (gastvrouw). En 1 kaartje met naam en adresgegevens van De heer J. Pelser (gastheer), zd.
-Speciale Vergunning met betrekking tot de Distributie van Textielproducten. Betreft toestemming aan ‘Pelser’ voor het kopen, verkopen, en afleveren van een eenpersoons matras, dd. 31-1-1946.
-Bidprentje. Prentje met op de voorzijde een getekende kleurenafbeelding van 4 biddende engeltjes en 1 engeltje met gespreide armen aan de bovenzijde van een gouden kelk. Voor de kelk met de rug zichtbaar een klein meisje gekleed in een blauw jurkje met geheven armen. Aan achterzijde het opschrift: ’Ter blijde herinnering aan de eerste H. Communie van Cisca Vogeleer’, Horssen, dd. 4-3-1946.
Anonieme en blanco stukken.
-‘Waarschuwing’ betreffende een mogelijk spoedige oproep voor ‘de Bewakingstroepen der Binnenlandsche Strijdkrachten’, namens de District-Commandant West, zd.
-2 certificaten van de “Nationale Monumenten Commissie voor Oorlogsgedenktekens”. Daarvan 1 certificaat met nummer 1-A 718359, en 1 certificaat met nummer: 1-A 718358, zd.
-Formulier van de “Centrale Controledienst van het Ministerie van Landbouw, Visscherij en Voedselvoorziening”. Betreft een ontvangstbewijs van eerder in beslag genomen goederen (onleesbare gegevens), zd.
-Blanco reçu. Betreft een paars/roze papiertje met voorgedrukte bedragen aflopend van f300-, tot f1,-, zd.
-Blaadje met afdruk van een ‘dagteekeningstempel’ en de notitie: ‘geldkaart ingenomen op 25-10-1945’, zd.
-2 toegangsbewijzen van de tentoonstelling van het verzet “Weerbare democratie”, zd.
-Formulier ‘Aanvraag om een Woonvergunning’. Betreft een blauw blanco aanvraagformulier, zd.
-Verzameling distributiebonnen van diverse aard.
Map 2.
Documenten betreffende- Levie Cohen (schuilnaam Leonardus Coningh).
-(Eerste)Distributiestamkaart op naam van Levie Cohen, met nummer: 02585, en als datum van afgifte 11-9-1939 te Bloemendaal.
-Persoonsbewijs (vervalst) op naam van Leonardus Coningh [betreft schuilnaam van Levie Cohen]. Persoonsbewijs heeft nummer: 000583, en als datum van afgifte 25-11-1941 te Kesteren.
-Document van het “Departement van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen”, gericht aan: ‘den Heer L. Cohen’ (Levie Cohen). Betreft het, in opdracht van de Rijkscommissaris [Seyss-Inquart], uit functie ontheffen van Levie Cohen als leraar aan het Kennemer Lyceum te Bloemendaal (…), ’s-Gravenhage, dd. 22-11-1940.
- Document van het “Departement van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen”, zonder aanhef of adressering [zeer waarschijnlijk gericht aan Levie Cohen]. Betreft een afschrift van de beschikking van de Rijkscommissaris (Seyss-Inquart) van 21-2-1941, ’s-Gravenhage, dd. 24-2-1941.
-Document van de “Nederlandsche Binnenlandsche Strijdkrachten”. Betreft een zowel in het Nederlands als Engels opgestelde verklaring dat ‘Leonardus Coningh’ (schuilnaam Levie Cohen) behoort tot Gewest 10 Amsterdam/ Onderdeel intendance Oost, dd. 18-7-1945.
Map 3.
-Dagboek getiteld “Eerste Levensjaren”. Daarin een beschrijving van de eerste levensjaren van Jan Pelser [zoon van Jan Pelser en Catharina Maria Pelser-Dixon] geschreven door zijn moeder met betrekking tot de periode tussen 11-10-1944 en 27-8-1949. Daarin onder andere een beschrijving hoe moeilijk het was om tijdens de hongerwinter haar pasgeboren zoon in leven te houden, alsook de bezetting en de bevrijding. Voorop de kaft en in het dagboek illustraties van Henriette Willebeek Le Mair. Achterin het dagboek een handgetekende grafiek met het gewicht van Jan Pelser gedurende zijn eerste 37 weken.
Voorwerp
-Militair identificatieplaatje. Betreft een vierkant metalen plaatje aan een wit koord. Aan de voorzijde ingegraveerd de naam en nationaliteit van Jan Pelser. Aan de achterzijde geboorte plaats en datum [Jan Pelser] en zijn legeronderdeel.