Details
Objectnummer17138
BeschrijvingArchief van Willemijn ('Willy') van Gurp. (Den Haag, 7 november 1918 - Baarn, 25 april 2021). Verzetsdeelneemster, gevangene. Gehuwde naam: Petroff/Petroff Stamboliev.
Willy van Gurp groeide op in een gereformeerd gezin van vijftien kinderen in Den Haag. Omdat zij andersdenkend was, ging zij al betrekkelijk jong, tijdens de bezetting, op kamers wonen. Dit was voor meisjes destijds zeer ongebruiikelijk.
Tijdens de bezetting ondernam ze verzetsdaden. Zij werkte ondermeer samen met de bevriende Piet Krol en John Duiser, en werd zo koerierster bij de Landelijke Organisatie voor Hulp aan Onderduikers (LO) en de Landelijke Knokploegen (LKP). Zij bezorgde bonkaarten en persoonsbewijzen. Ook vervoerde zij een keer dynamiet, op haar buik, van Den Haag naar Utrecht. Zij werd op 10 juni 1944 door twee leden van de SS gearresteerd en door de Sicherheitsdienst op het Binnenhof verhoord. De volgende dag werden ook Krol en Duiser binnengebracht en werd zij in de strafgevangenis Scheveningen vastgezet. Op 6 september 1944 werd zij op transport naar Ravensbrück gezet, een kamp dat overvol bleek. Hier verrichte zij dwangarbeiderswerk. In Vught werden de mannelijke gevangenen uit Scheveningen gefusilleerd, waaronder Krol.
Op 12 oktober 1944 ging Van Gurp, die inmiddels aan dysenterie leed, opnieuw op transport, nu naar kamp Dachau. In het buitenkamp Agfa Kamerawerke van Dachau hielp zij mee om uurwerken voor luchtdoelgeschut te vervaardigen door schroefjes in te draaien. Vanwege het ontoereikende voedsel werd hier spontaan gestaakt, wat betrekkelijk mild werd bestraft. Op 26 april 1945 werden de vrouwelijke gevangenen geëvacueerd. Onderweg werd opnieuw gestaakt, nu wegens de erbarmelijke omstandigheden, maar dit keer volgde de bevrijding door het Amerikaanse leger. Daarop reisde Van Gurp naar Nederland; in het net bevrijde deel mocht van de Geallieerden nog niemand binnen: zij werd daarop binnengesmokkeld. In haar gevangenispakje volgde het weerzien met haar moeder, die wegens ondervoeding in een ziekenhuis lag. Na de bevrijding kon Van Gurp naar Engeland en Schotland, in het kader van een heropvoedingsproject voor kinderen, die in Den Haag de Hongerwinter doorstaan hadden. "In Engeland heb ik mijn leven weer opgepikt."
Het archief omvat ondermeer Van Gurps aantekeningen en een handwerkje, beide gemaakt in kamp Dachau, brieven van Piet Krol en periodieken van direct na de oorlog, met artikelen over Van Gurp en Krol. Daarnaast een biografische tekst (2013). Zie 17341 voor door Van Gurp verworven affiche
Willy van Gurp groeide op in een gereformeerd gezin van vijftien kinderen in Den Haag. Omdat zij andersdenkend was, ging zij al betrekkelijk jong, tijdens de bezetting, op kamers wonen. Dit was voor meisjes destijds zeer ongebruiikelijk.
Tijdens de bezetting ondernam ze verzetsdaden. Zij werkte ondermeer samen met de bevriende Piet Krol en John Duiser, en werd zo koerierster bij de Landelijke Organisatie voor Hulp aan Onderduikers (LO) en de Landelijke Knokploegen (LKP). Zij bezorgde bonkaarten en persoonsbewijzen. Ook vervoerde zij een keer dynamiet, op haar buik, van Den Haag naar Utrecht. Zij werd op 10 juni 1944 door twee leden van de SS gearresteerd en door de Sicherheitsdienst op het Binnenhof verhoord. De volgende dag werden ook Krol en Duiser binnengebracht en werd zij in de strafgevangenis Scheveningen vastgezet. Op 6 september 1944 werd zij op transport naar Ravensbrück gezet, een kamp dat overvol bleek. Hier verrichte zij dwangarbeiderswerk. In Vught werden de mannelijke gevangenen uit Scheveningen gefusilleerd, waaronder Krol.
Op 12 oktober 1944 ging Van Gurp, die inmiddels aan dysenterie leed, opnieuw op transport, nu naar kamp Dachau. In het buitenkamp Agfa Kamerawerke van Dachau hielp zij mee om uurwerken voor luchtdoelgeschut te vervaardigen door schroefjes in te draaien. Vanwege het ontoereikende voedsel werd hier spontaan gestaakt, wat betrekkelijk mild werd bestraft. Op 26 april 1945 werden de vrouwelijke gevangenen geëvacueerd. Onderweg werd opnieuw gestaakt, nu wegens de erbarmelijke omstandigheden, maar dit keer volgde de bevrijding door het Amerikaanse leger. Daarop reisde Van Gurp naar Nederland; in het net bevrijde deel mocht van de Geallieerden nog niemand binnen: zij werd daarop binnengesmokkeld. In haar gevangenispakje volgde het weerzien met haar moeder, die wegens ondervoeding in een ziekenhuis lag. Na de bevrijding kon Van Gurp naar Engeland en Schotland, in het kader van een heropvoedingsproject voor kinderen, die in Den Haag de Hongerwinter doorstaan hadden. "In Engeland heb ik mijn leven weer opgepikt."
Het archief omvat ondermeer Van Gurps aantekeningen en een handwerkje, beide gemaakt in kamp Dachau, brieven van Piet Krol en periodieken van direct na de oorlog, met artikelen over Van Gurp en Krol. Daarnaast een biografische tekst (2013). Zie 17341 voor door Van Gurp verworven affiche
TrefwoordGURP, W. VAN; CONCENTRATIEKAMP, VUGHT; CONCENTRATIEKAMP, DACHAU; DEN HAAG; VERZET, VROUWEN; GURP, W. VAN
ObjectcategorieCollectie Van Gurp
InventarisDocumenten
-brief van Piet Krol aan zijn vader en moeder, Amsterdam, 19 december 1941
-brief van Piet Krol aan ouders, broers en Willy van Gurp, zonder plaats, 10 juni 1944, ‘geschreven in den trein op weg naar Vught’ (handgeschreven kopie)
-notitie in potlood, onleesbaar (namen?)
-handgeschreven tekst ‘Wat de toekomst brengen moge’, handgeschreven op kladpapier
-handgeschreven gedicht ‘Het lied der achttien dooden’ van Jan Campert, gedateerd 12 juni 1942, 2 pp.
-liturgie van de kerkdienst ‘Paschen 1945’ op karton van de Afga-fabriek
-restant van het omslag van het schrift met liedboek en bijbelteksten (zie hieronder). In potlood, ‘München 1944-1945’
-schrift met Liedboek en bijbelteksten, potlood, 1944. Geschreven op papier van de Agfa-fabriek, A4 gevouwen tot A5 formaat, 20 pp.
-tijdschrift ‘Mededelingen. Weekblad van Centraal Bur. L.O. en Afw. Bur. L.K.P.’, 21 december 1945, bevat: J. Smit, ‘De feestdagen in gevangenschap’ over kerst 1944 in Agfa Kamerawerk, Aussenlager Dachau
-boekje, bestaande uit ca. 20 gevouwen vellen a4 formaat papier, afkomstig van der Agfa-fabriek (Aussenlager Dachau) met in potlood gedichten, liedteksten en bijbelteksten, ongedateerd [1944-'45]
-‘De Zwerver. Weekblad der LO-LKP-stichting’, 24 mei 1947, bevat ‘In memoriam Piet Krol’
-krantenartikel ‘The Yorkshire Post’ met foto: ‘Heroines of Holland. (…) Willy van Gurp en Apolonia (Pommy) Buma (…)’, 29 november 1945. 2 ex.
-rouwkaart Wil Petroff-Van Gurp [toegevoegd].
Foto’s
-portret van Piet Krol, ongedateerd (vermoedelijk voor 1940)
-portret van Piet Krol bij een schooltafel, ongedateerd. Keerzijde: ‘MTS Amsterdam’ (vermoedelijk voor 1940)
Voorwerpen
-handwerkje in de vorm van een paar miniatuurslofjes en een hartje ‘W’ (Willemijn)
Documentatie
-biografische tekst: ‘Dit hadden we nooit achter je gezocht’, onuitgegeven profielwerkstuk van Jop Bruin en Jelle Braaksma, 2013
-brief van Piet Krol aan zijn vader en moeder, Amsterdam, 19 december 1941
-brief van Piet Krol aan ouders, broers en Willy van Gurp, zonder plaats, 10 juni 1944, ‘geschreven in den trein op weg naar Vught’ (handgeschreven kopie)
-notitie in potlood, onleesbaar (namen?)
-handgeschreven tekst ‘Wat de toekomst brengen moge’, handgeschreven op kladpapier
-handgeschreven gedicht ‘Het lied der achttien dooden’ van Jan Campert, gedateerd 12 juni 1942, 2 pp.
-liturgie van de kerkdienst ‘Paschen 1945’ op karton van de Afga-fabriek
-restant van het omslag van het schrift met liedboek en bijbelteksten (zie hieronder). In potlood, ‘München 1944-1945’
-schrift met Liedboek en bijbelteksten, potlood, 1944. Geschreven op papier van de Agfa-fabriek, A4 gevouwen tot A5 formaat, 20 pp.
-tijdschrift ‘Mededelingen. Weekblad van Centraal Bur. L.O. en Afw. Bur. L.K.P.’, 21 december 1945, bevat: J. Smit, ‘De feestdagen in gevangenschap’ over kerst 1944 in Agfa Kamerawerk, Aussenlager Dachau
-boekje, bestaande uit ca. 20 gevouwen vellen a4 formaat papier, afkomstig van der Agfa-fabriek (Aussenlager Dachau) met in potlood gedichten, liedteksten en bijbelteksten, ongedateerd [1944-'45]
-‘De Zwerver. Weekblad der LO-LKP-stichting’, 24 mei 1947, bevat ‘In memoriam Piet Krol’
-krantenartikel ‘The Yorkshire Post’ met foto: ‘Heroines of Holland. (…) Willy van Gurp en Apolonia (Pommy) Buma (…)’, 29 november 1945. 2 ex.
-rouwkaart Wil Petroff-Van Gurp [toegevoegd].
Foto’s
-portret van Piet Krol, ongedateerd (vermoedelijk voor 1940)
-portret van Piet Krol bij een schooltafel, ongedateerd. Keerzijde: ‘MTS Amsterdam’ (vermoedelijk voor 1940)
Voorwerpen
-handwerkje in de vorm van een paar miniatuurslofjes en een hartje ‘W’ (Willemijn)
Documentatie
-biografische tekst: ‘Dit hadden we nooit achter je gezocht’, onuitgegeven profielwerkstuk van Jop Bruin en Jelle Braaksma, 2013