Details
Objectnummer16938
BeschrijvingArchief van Nicolaas Koning (Velsen 21-12-1895). Gehuwd met Annigje Koning-Bot (Goudriaan, 25 -11-1896). Verzetsdeelnemers.
Nicolaas Koning en zijn vrouw waren AJC'ers en vonden het vanzelfsprekend om Joodse onderduikers op te nemen, zoals de toen 16- jarige Philip Gans. In de eerste dagen van de oorlog verborgen de heer Nicolaas Koning en zijn echtgenote Annigje Koning-Bot in hun huis te Santpoort, (mogelijk Bloemstraatweg 123c), circa 13 onderduikers, die uiteindelijk via de haven van IJmuiden naar Engeland wisten ontkomen. Gedurende de oorlog is het gezin Koning, naast vader en moeder bestaande uit de dochters Nel en Adrie, doorgegaan met het in hun huis verbergen van joodse onderduikers voor wie in verschillende provincies naar onderduikadressen werd gezocht. Geregeld begeleide Annigje Koning-Bot de onderduikers per trein of fiets naar hun nieuwe onderduikadres. Onder deze onderduikers bevonden zich onder andere de heer en mevrouw Meyer uit Santpoort, voor wie een onderduikadres in Laren werd gevonden. De zoon van het echtpaar Meyer, directeur/secretaris bij vatenfabriek Van Leer, wist naar Engeland te vluchten, maar stortte later als militair neer boven Duitsland. Tussen augustus 1942 en januari 1943 werden ook de uit Amsterdam afkomstige broers Benjamin en Philip Gans verborgen gehouden. Zij hebben zich op een later moment bij hun ouders gevoegd die in Baarn ondergedoken zaten. Uiteindelijk is het gehele gezin opgepakt en, op Philip Gans na, in Auschwitz omgebracht. Ook mevrouw Boekdrukker, filiaalhoudster bij een chocolaterie in de Weesperstraat te Amsterdam, en haar dochter Josefien vonden bij het gezin Koning een veilig heenkomen. Uiteindelijk zijn zij in Den Haag terechtgekomen, alwaar dochter Josefien is opgepakt. Voor het helpen van onderduikers werkte het gezin Koning onder andere samen met de heer Peter van den Berg, en de familie Jonker die in Santpoort een bloemenwinkel had. Na de oorlog werden Nicolaas Koning en Annigje Koning-Bot op 7 september 1997 door Yad Vashem onderscheiden, en benoemd tot ‘Rechtvaardige onder de Volkeren’. Een van hun onderduikers Philip Gans, de enige overlevende van het gezin Gans, overleefde onder andere de concentratiekampen: Auschwitz, Monowitz-Buna, en Flossenbürg, en nam in april 1945 deel aan een dodenmars. In 1950 emigreerde hij naar de Verenigde Staten.
Het archief bevat documenten en veel drukwerk, alsook een goot aantal naoorlogse distributiebonnen.
Nicolaas Koning en zijn vrouw waren AJC'ers en vonden het vanzelfsprekend om Joodse onderduikers op te nemen, zoals de toen 16- jarige Philip Gans. In de eerste dagen van de oorlog verborgen de heer Nicolaas Koning en zijn echtgenote Annigje Koning-Bot in hun huis te Santpoort, (mogelijk Bloemstraatweg 123c), circa 13 onderduikers, die uiteindelijk via de haven van IJmuiden naar Engeland wisten ontkomen. Gedurende de oorlog is het gezin Koning, naast vader en moeder bestaande uit de dochters Nel en Adrie, doorgegaan met het in hun huis verbergen van joodse onderduikers voor wie in verschillende provincies naar onderduikadressen werd gezocht. Geregeld begeleide Annigje Koning-Bot de onderduikers per trein of fiets naar hun nieuwe onderduikadres. Onder deze onderduikers bevonden zich onder andere de heer en mevrouw Meyer uit Santpoort, voor wie een onderduikadres in Laren werd gevonden. De zoon van het echtpaar Meyer, directeur/secretaris bij vatenfabriek Van Leer, wist naar Engeland te vluchten, maar stortte later als militair neer boven Duitsland. Tussen augustus 1942 en januari 1943 werden ook de uit Amsterdam afkomstige broers Benjamin en Philip Gans verborgen gehouden. Zij hebben zich op een later moment bij hun ouders gevoegd die in Baarn ondergedoken zaten. Uiteindelijk is het gehele gezin opgepakt en, op Philip Gans na, in Auschwitz omgebracht. Ook mevrouw Boekdrukker, filiaalhoudster bij een chocolaterie in de Weesperstraat te Amsterdam, en haar dochter Josefien vonden bij het gezin Koning een veilig heenkomen. Uiteindelijk zijn zij in Den Haag terechtgekomen, alwaar dochter Josefien is opgepakt. Voor het helpen van onderduikers werkte het gezin Koning onder andere samen met de heer Peter van den Berg, en de familie Jonker die in Santpoort een bloemenwinkel had. Na de oorlog werden Nicolaas Koning en Annigje Koning-Bot op 7 september 1997 door Yad Vashem onderscheiden, en benoemd tot ‘Rechtvaardige onder de Volkeren’. Een van hun onderduikers Philip Gans, de enige overlevende van het gezin Gans, overleefde onder andere de concentratiekampen: Auschwitz, Monowitz-Buna, en Flossenbürg, en nam in april 1945 deel aan een dodenmars. In 1950 emigreerde hij naar de Verenigde Staten.
Het archief bevat documenten en veel drukwerk, alsook een goot aantal naoorlogse distributiebonnen.
TrefwoordKONING, N.; KONING-BOT, A.; KONING, N.; KONING, A.; GANS, P.; GANS, B.; BERG, P. VAN DEN.; JONGEJAN, W.; ONDERDUIK; CONCENTRATIEKAMP; CONCENTRATIEKAMP, AUSCHWITZ; BS; DISTRIBUTIE; LUCHTBESCHERMING; PERS, ILLEGAAL; ONDERSCHEIDINGEN/UITKERINGEN; VELSEN; SANTPOORT; AMSTERDAM; BAARN
ObjectcategorieCollectie N. Koning
InventarisOfficiële/ persoonlijke documenten:
-1 (Eerste) Distributiestamkaart, op naam van Annigje Bot (echtgenote van Koning), met aan de binnenzijde zwarte markeringen, Bloemendaal, dd. 9-9-1939.
-2 documenten van het Staatsbedrijf Der PTT, betreffende de (Rijks)radiodistributie, waarvan 1 ter attentie van den Heer N. Koning (Nicolaas Koning) te Santpoort, betreffende een verschuldigd bedrag van fl. 2,25 over de maand december, (jaartal onduidelijk), en 1 document inzake instructies storing in de programmadoorgifte van de radiodistributie,zd.
-1 afschrift van het Gemeentelijk Gasbedrijf Velsen, betreffende verbruikseenheden, met aan de achterzijde een handgeschreven numerieke notitie, dd. (onleesbaar).
-1 Nota van Levensmiddelenbedrijf Wed. P.T. Tammen te Santpoort, met handgeschreven afrekening op naam van mevr. Koning (mogelijk Annigje Koning), betreffende geleverde goederen van fl. 37, 80, Santpoort, dd. 29-12-194? (onvolledig jaartal).
-1 lege witte envelop, van de dienst-Departement van Binnenlandsche Zaken-Gemeente Bloemendaal Luchtbeschermingsdienst, handgeschreven adressering aan N. Koning (Nicolaas Koning) te Bloemendaal.
-1 afschrift van de Postcheque en Girodienst, betreffende een bewijs van Storting van fl. 20-, op het postrekeningnummer van het Pensioenfonds voor de Grafische Vakken te Amsterdam, door N. Koning (Nicolaas Koning), zd.
-1 blauw-rood gekleurd Ausweis, op naam van Willem Jongejan, betreffende toestemming om de op de voorkant genoemde gebieden te betreden (betreft Siedlungsgebiet), met aan de binnenzijde getypt persoons- en adresgegevens te IJmuiden-Oost, geautoriseerd door de burgemeester van Velsen, met stempel van de Gemeente Velsen, alsook 3 Duitse dienststempels; waarvan 1 aan de voor- en 2 aan de achterzijde, zd.
-1 gevouwen stuk papier met 2 maal een oranje ‘V’ er op, en rood stickertje met daarop handgeschreven: ‘Koning-Bot’(betreft Annigje Koning-Bot).
Naoorlogse documenten/ bezittingen.
-1 document van de Stichting Nederlands Volksherstel-Plaatselijk Bureau Velsen, gericht aan de directrice van het Moederhuis, betreffende een “magazijnbewijsje”, Santpoort, dd. 6-11-1945.
- 2 bedankbriefjes van de BS, op naam van Nicolaas en Annigje.
- Boekje 'Het Huis 1939-1945', geschreven als eerbetoon aan onze ouders, z.d.
- Yad Vashem oorkonde voor het echtpaar Koning, d.d. 30-09-1997.
Schaarste/ Distributie (Naoorlogs).
-1 wit metalen sigarenblikje (Karel I, Bertenja), met voorop een kleurenafbeelding van Karel I, inhoud betreft hoofdzakelijk naoorlogse distributiebonnen voor onder andere: voedingswaren, tabak, en diversen, alsook 2 kleine witte envelopjes met daarop handgeschreven notities, waarvan 1 leeg, en 1 met verschillende distributiebonnen.
-1 gescheurde bruine envelop van de Dienst der Rijkspostspaarbank, geadresseerd aan A. Koning-Bot (Annigje Koning-Bot) te Santpoort, daarin distributiebonnen hoofdzakelijk betreffende nood- en reservebonnen, alsook enige voedingsmiddelen, waaronder: peulvruchten en havermout.
-1 envelop met opdruk van Chemische Industrie M.W. Neumann te Amsterdam, met daarop handgeschreven notities betreffende distributiebonnen, onder andere aan de achterzijde: ‘… tot morgen inleveren anders is deze bonne ook vervallen’, inhoud betreft: roze gekleurde distributiebonnen.
-1 envelop van de Dienst-Gemeentebestuur van Bloemendaal, met poststempel Overveen, dd. 24-10-1945, inhoud betreft distributiebonnen voor de stad Utrecht, alsook 1 vel naoorlogse bonnen reserve /algemeen voor de periode tussen 17-2-1946 en 16-3-1946, met op de achterzijde handgeschreven: ‘C.C. Axel’.
-1 gescheurde lege bruine envelop, van de Dienst-Ministerie van Binnenlandsche Zaken-Provinciaal Bureau voor de Verzorging Oorlogsslachtoffers, geadresseerd aan den Heer C.A. Hoeben te Sandpoort, met poststempel dd. 20-5-1947.
-1 witte envelop, geadresseerd aan Familie C.A. Hoeben-Koning te Santpoort, daarin 3 inlegvellen, 2 bonkaarten, waarvan 1 naoorlogs; betreffende Bonkaart KA 812 (24-10- 1948 t/m 18-12-1948), alsook 3 kleine blanco witte kaartjes.
-1 gescheurde witte envelop zonder adressering, met daarin 6 naoorlogse bonkaarten (KA 909, ingaande 31 juli 1949).
-1 krantenartikel ‘Prijzen voor schapenvleesch vastgesteld’, zd.
-2 documenten betreffende de Textiel-Distributie, waarvan 1 blanco aanvraagformulier van de Distributiedienst Bloemendaal. Afd. textiel, alsook 1 pamflet betreffende de Distributie/uitreiking van diverse distributiekaarten, zd.
-2 velletjes papier, met daarop gedrukt: ‘5 cent bonnen’, van onbekende aard.
Losse/ anonieme/ ongedateerde stukken.
-Circa 40 pagina’s handgeschreven anonieme en ongedateerde notities, in diverse handschriften, hoofdzakelijk betreffende oorlogsontwikkelingen in Europa, zd.
-1 vel doorslagpapier, ‘Average Analysis. Glauber salts desice. 99,7%', daarop chemische elementen met percentages, rood stempel Krempel & Voss. Düsseldorf, alsook onduidelijke handgeschreven notitie, zd.
-1 geel gekleurd instructieblad ‘Wat U Bij Het Afhalen Van Uw Persoonsbewijs Moet Medebrengen’, zd.
-1 handgeschreven (onleesbare) notitie, met stempel ‘Oomestiene. ALB. Zuurbier’ te Bloemendaal, zd.
-1 lichtblauw gekleurd strookje papier, met aan beide zijden in donkerblauwe letters: ‘Leve Onze Vorstin’, zd.
-2 lege zakjes, waarvan 1 leeg bruin papieren zakje, en 1 zakje met donkerblauwe opdruk ‘Linthorst Soep. Koninklijke Vleeschwarenfabrieken’.
Drukwerk betreffende de Luchtbescherming, distributie en enige illegale blaadjes.
Voorwerpen: 5 op triplex geschilderde leeuwtjes en een DVD met interview met Philip Gans (2007).
-1 (Eerste) Distributiestamkaart, op naam van Annigje Bot (echtgenote van Koning), met aan de binnenzijde zwarte markeringen, Bloemendaal, dd. 9-9-1939.
-2 documenten van het Staatsbedrijf Der PTT, betreffende de (Rijks)radiodistributie, waarvan 1 ter attentie van den Heer N. Koning (Nicolaas Koning) te Santpoort, betreffende een verschuldigd bedrag van fl. 2,25 over de maand december, (jaartal onduidelijk), en 1 document inzake instructies storing in de programmadoorgifte van de radiodistributie,zd.
-1 afschrift van het Gemeentelijk Gasbedrijf Velsen, betreffende verbruikseenheden, met aan de achterzijde een handgeschreven numerieke notitie, dd. (onleesbaar).
-1 Nota van Levensmiddelenbedrijf Wed. P.T. Tammen te Santpoort, met handgeschreven afrekening op naam van mevr. Koning (mogelijk Annigje Koning), betreffende geleverde goederen van fl. 37, 80, Santpoort, dd. 29-12-194? (onvolledig jaartal).
-1 lege witte envelop, van de dienst-Departement van Binnenlandsche Zaken-Gemeente Bloemendaal Luchtbeschermingsdienst, handgeschreven adressering aan N. Koning (Nicolaas Koning) te Bloemendaal.
-1 afschrift van de Postcheque en Girodienst, betreffende een bewijs van Storting van fl. 20-, op het postrekeningnummer van het Pensioenfonds voor de Grafische Vakken te Amsterdam, door N. Koning (Nicolaas Koning), zd.
-1 blauw-rood gekleurd Ausweis, op naam van Willem Jongejan, betreffende toestemming om de op de voorkant genoemde gebieden te betreden (betreft Siedlungsgebiet), met aan de binnenzijde getypt persoons- en adresgegevens te IJmuiden-Oost, geautoriseerd door de burgemeester van Velsen, met stempel van de Gemeente Velsen, alsook 3 Duitse dienststempels; waarvan 1 aan de voor- en 2 aan de achterzijde, zd.
-1 gevouwen stuk papier met 2 maal een oranje ‘V’ er op, en rood stickertje met daarop handgeschreven: ‘Koning-Bot’(betreft Annigje Koning-Bot).
Naoorlogse documenten/ bezittingen.
-1 document van de Stichting Nederlands Volksherstel-Plaatselijk Bureau Velsen, gericht aan de directrice van het Moederhuis, betreffende een “magazijnbewijsje”, Santpoort, dd. 6-11-1945.
- 2 bedankbriefjes van de BS, op naam van Nicolaas en Annigje.
- Boekje 'Het Huis 1939-1945', geschreven als eerbetoon aan onze ouders, z.d.
- Yad Vashem oorkonde voor het echtpaar Koning, d.d. 30-09-1997.
Schaarste/ Distributie (Naoorlogs).
-1 wit metalen sigarenblikje (Karel I, Bertenja), met voorop een kleurenafbeelding van Karel I, inhoud betreft hoofdzakelijk naoorlogse distributiebonnen voor onder andere: voedingswaren, tabak, en diversen, alsook 2 kleine witte envelopjes met daarop handgeschreven notities, waarvan 1 leeg, en 1 met verschillende distributiebonnen.
-1 gescheurde bruine envelop van de Dienst der Rijkspostspaarbank, geadresseerd aan A. Koning-Bot (Annigje Koning-Bot) te Santpoort, daarin distributiebonnen hoofdzakelijk betreffende nood- en reservebonnen, alsook enige voedingsmiddelen, waaronder: peulvruchten en havermout.
-1 envelop met opdruk van Chemische Industrie M.W. Neumann te Amsterdam, met daarop handgeschreven notities betreffende distributiebonnen, onder andere aan de achterzijde: ‘… tot morgen inleveren anders is deze bonne ook vervallen’, inhoud betreft: roze gekleurde distributiebonnen.
-1 envelop van de Dienst-Gemeentebestuur van Bloemendaal, met poststempel Overveen, dd. 24-10-1945, inhoud betreft distributiebonnen voor de stad Utrecht, alsook 1 vel naoorlogse bonnen reserve /algemeen voor de periode tussen 17-2-1946 en 16-3-1946, met op de achterzijde handgeschreven: ‘C.C. Axel’.
-1 gescheurde lege bruine envelop, van de Dienst-Ministerie van Binnenlandsche Zaken-Provinciaal Bureau voor de Verzorging Oorlogsslachtoffers, geadresseerd aan den Heer C.A. Hoeben te Sandpoort, met poststempel dd. 20-5-1947.
-1 witte envelop, geadresseerd aan Familie C.A. Hoeben-Koning te Santpoort, daarin 3 inlegvellen, 2 bonkaarten, waarvan 1 naoorlogs; betreffende Bonkaart KA 812 (24-10- 1948 t/m 18-12-1948), alsook 3 kleine blanco witte kaartjes.
-1 gescheurde witte envelop zonder adressering, met daarin 6 naoorlogse bonkaarten (KA 909, ingaande 31 juli 1949).
-1 krantenartikel ‘Prijzen voor schapenvleesch vastgesteld’, zd.
-2 documenten betreffende de Textiel-Distributie, waarvan 1 blanco aanvraagformulier van de Distributiedienst Bloemendaal. Afd. textiel, alsook 1 pamflet betreffende de Distributie/uitreiking van diverse distributiekaarten, zd.
-2 velletjes papier, met daarop gedrukt: ‘5 cent bonnen’, van onbekende aard.
Losse/ anonieme/ ongedateerde stukken.
-Circa 40 pagina’s handgeschreven anonieme en ongedateerde notities, in diverse handschriften, hoofdzakelijk betreffende oorlogsontwikkelingen in Europa, zd.
-1 vel doorslagpapier, ‘Average Analysis. Glauber salts desice. 99,7%', daarop chemische elementen met percentages, rood stempel Krempel & Voss. Düsseldorf, alsook onduidelijke handgeschreven notitie, zd.
-1 geel gekleurd instructieblad ‘Wat U Bij Het Afhalen Van Uw Persoonsbewijs Moet Medebrengen’, zd.
-1 handgeschreven (onleesbare) notitie, met stempel ‘Oomestiene. ALB. Zuurbier’ te Bloemendaal, zd.
-1 lichtblauw gekleurd strookje papier, met aan beide zijden in donkerblauwe letters: ‘Leve Onze Vorstin’, zd.
-2 lege zakjes, waarvan 1 leeg bruin papieren zakje, en 1 zakje met donkerblauwe opdruk ‘Linthorst Soep. Koninklijke Vleeschwarenfabrieken’.
Drukwerk betreffende de Luchtbescherming, distributie en enige illegale blaadjes.
Voorwerpen: 5 op triplex geschilderde leeuwtjes en een DVD met interview met Philip Gans (2007).