Details
Objectnummer16926
BeschrijvingArchief van B.W. Ganderheyden. Bastiaan Wijnand (Bas) Ganderheyden, geboren Rotterdam 8 januari 1924 - overleden 5 mei 2015. Engelandvaarder.
Bas Ganderheyden groeit op in Rotterdam, volgt de lagere school en de MULO, ondergaat het bombardement van de Meidagen en voltooit de HBS, waarna hij een jaar als ‘schrijver’ bij de plaatselijke PTT werkt, wat hijzelf een 'onderduikbaan' noemt.
Hij wil zich voegen bij de geallieerde strijdkrachten en bereidt zich voor op zijn reis. Hij wordt op 15 juli 1943 - hij is dan 19 - met zijn oudere broer Pieter Lambertus Ganderheijden en een derde engelandvaarder en reist in acht maanden tijd via België, Frankrijk, Spanje (eind 1943) en Portugal naar Gibraltar. In zijn dagboeken doet hij verslag van ontberingen, ziekte, gevangenschap en gevaren, maar ook van eindeloos wachten. Op 2 februari 1944 komt hij op Gibraltar aan en op dezelfde dag wordt hij bij de RAF als volunteer ingedeeld. Hij reist per schip in een groot konvooi naar Engeland, waar hij op 16 maart 1944 aankomt. Ontkomt in Londen ternauwernood aan een voltreffer van een V1, die veel dodelijke slachtoffers vergt. Op 28 mei 1945 behaalt hij het brevet waarnemer-bommenrichter. Hij verwacht aan het Aziatische front te worden ingezet en krijgt vervolgtrainingen. Op 1 augustus 1945 wordt hij bij een squadron ingedeeld, waar hij een jaar onderdeel van uitmaakt. Na weer nieuwe opleidingen wordt hij in Gilze-Rijen als navigatieinstructeur gestationeerd, waarna hij gedemobiliseerd wordt.
Hij volgt een opleiding tot chemisch ingenieur en werkt als arbeidsanalist bij Nederlandse bedrijven. Daarnaast is hij vanaf augustus 1945 tot in 1964 reserveofficier bij de Koninklijke Luchtmacht. Geeft lezingen (1989, 2000 en 2008). Tegenwoordig woont Ganderheyden in Enschede.
Het archief is samengesteld uit egodocumenten waaronder drie dagboeken van zijn engelandvaart. Ook zijn paspoort, een kompas en een Duits-Frans woordenboekje getuigen van deze reis. Voorts een fotoalbum uit de periode in Engeland, drukwerk en correspondentie.
Bas Ganderheyden groeit op in Rotterdam, volgt de lagere school en de MULO, ondergaat het bombardement van de Meidagen en voltooit de HBS, waarna hij een jaar als ‘schrijver’ bij de plaatselijke PTT werkt, wat hijzelf een 'onderduikbaan' noemt.
Hij wil zich voegen bij de geallieerde strijdkrachten en bereidt zich voor op zijn reis. Hij wordt op 15 juli 1943 - hij is dan 19 - met zijn oudere broer Pieter Lambertus Ganderheijden en een derde engelandvaarder en reist in acht maanden tijd via België, Frankrijk, Spanje (eind 1943) en Portugal naar Gibraltar. In zijn dagboeken doet hij verslag van ontberingen, ziekte, gevangenschap en gevaren, maar ook van eindeloos wachten. Op 2 februari 1944 komt hij op Gibraltar aan en op dezelfde dag wordt hij bij de RAF als volunteer ingedeeld. Hij reist per schip in een groot konvooi naar Engeland, waar hij op 16 maart 1944 aankomt. Ontkomt in Londen ternauwernood aan een voltreffer van een V1, die veel dodelijke slachtoffers vergt. Op 28 mei 1945 behaalt hij het brevet waarnemer-bommenrichter. Hij verwacht aan het Aziatische front te worden ingezet en krijgt vervolgtrainingen. Op 1 augustus 1945 wordt hij bij een squadron ingedeeld, waar hij een jaar onderdeel van uitmaakt. Na weer nieuwe opleidingen wordt hij in Gilze-Rijen als navigatieinstructeur gestationeerd, waarna hij gedemobiliseerd wordt.
Hij volgt een opleiding tot chemisch ingenieur en werkt als arbeidsanalist bij Nederlandse bedrijven. Daarnaast is hij vanaf augustus 1945 tot in 1964 reserveofficier bij de Koninklijke Luchtmacht. Geeft lezingen (1989, 2000 en 2008). Tegenwoordig woont Ganderheyden in Enschede.
Het archief is samengesteld uit egodocumenten waaronder drie dagboeken van zijn engelandvaart. Ook zijn paspoort, een kompas en een Duits-Frans woordenboekje getuigen van deze reis. Voorts een fotoalbum uit de periode in Engeland, drukwerk en correspondentie.
TrefwoordGANDERHEYDEN, B.W.; ENGELANDVAARDERS; STRIJDMACHT, BRITS; STRIJDMACHT, NEDERLANDS; WILHELMINA; ROTTERDAM; HERDENKING; ONDERSCHEIDINGEN/UITKERINGEN
ObjectcategorieCollectie Ganderheyden; DRAAGTEKEN
InventarisDocumenten en foto’s
Algemeen
S. Plantinga, 'In memoriam. Bastiaan Wijnand Ganderheijden 1924-2015 Kruis van Verdienste', in: 'De Schakel. St. Genootschap Engevalandvaarder', oktober 2015, 13-15 (kopie)
Voorgeschiedenis
- Rapportenboekje en afschrift diploma van de HBS op naam, 1937-’38 t/m 1941-‘42
- Getuigschrift middelbare school op naam, 1936
- Contract, getuigschrift en correspondentie PTT-Rotterdam, 1942 en propagandablaadje “Duitschland wint”
Engelandvaart
- Dagboek, in bruin papieren, geïllustreerde omslag, ringband, 15 juli 1943 – 30 januari 1944. Tot halverwege geïllustreerd, toegevoegd twee kleurenfoto’s van het hotel Le Castelet in de Pyreneeën. Voorts twee krantenberichten over ‘freedom trail’
- Dagboek ‘Dairy No. 2’, in donkergeel papieren geillustreerd omslag (voorzijde afgescheurd), ringband, 31 januari – 28 augustus 1944
- Dagboek in groen-roodbruine papieren kaft, 30 augustus 1944 – 1 juni 1945
- Spaans visum.
- Franse reisvergunning dd. 30 augustus 1943
- Duits-Frans woordenboek, zakformaat
- Nederlands paspoort op naam, afgegeven 20 november 1943 met losbladige visa
- Nederlands Gezantschap Madrid, drukwerk decemberfeesten 1943
- Spaanstalige labels en briefjes en toeristische folders over drie Spaanse steden, ongedateerd
- Knipsel ‘Le roc est pret’ uit onbekend en tijdgenoot tijdschrift, over Gibraltar
Verblijf in Engeland
Algemeen
- Fotoalbum: bruin omslag van kunstleer, sterk vergeelde papieren pagina’s, ca. 50 pp. Begin jaar rond 1940, einddatum 15 februari 1949. In hoofdzaak het verblijf in Engeland. Verschillende schepen, het gebombardeerde Rotterdam, portretten en familieportretten, waaronder een portret gemaakt in Lyon in augustus 1943 en een portret in RAF-uniform, Bradford, 1944, het verblijf in Engeland, waaronder foto’s van een bezoek van Wilhelmina aan The Netherlands House. De vele opnamen vanuit vliegtuigen zijn meestal naoorlogs. Losliggend: groepsportret luchtmachtpersoneel, krantenberichten. Afmetingen: 4x34x23 cm.
- Brieven van zijn ouders, Rotterdam, periode 10 december 1943 – 8 augustus 1944, 8 stuks
- Felicitatiekaarten voor zijn 21ste verjaardag (1945), drie verschillende exemplaren en gedrukte, ongeadresseerde kerstwensen van de burgemeester van Bradford, 1944, twee verschillende exemplaren
- Prentbriefkaarten met afbeeldingen van het Mosquito-gevechtsvliegtuig (waar Ganderheyden voor getraind wordt), 5 stuks en een Portugese prentbriefkaart, ongebruikt
Londen
- Samenkomst met Wilhelmina, the Netherlands House. Twee verschillende opnamen op het terras, 25 mei 1944 [beide 18 x 24 cm. en in redelijke staat]
- Documenten rond het verenigingsleven. The Netherlands House, ‘Report of the second general meeting’, 16 mei 1945, - The Netherlands House, twee lidmaatschapskaarten, vervaldatum 31 mei 1946, Vereniging Oranjehaven (‘Engelandvaardershouse’), een routebeschrijving en een lidmaatschapskaart uitgegeven 17 mei 1944 en lidmaatschapskaarten van de Brevet-club, vervaldatum 1946, 2 verschillende exemplaren
- Besluit van Wilhelmina over toekenning Kruis van Verdienste aan B. Ganderheyden, dd. 24 augustus 1944
- Plattegrond van Londen, ongedateerd
Militaire opleiding
- RAF, twee groepsportretten van militair personeel, rond 1945
- RAF, ‘Flying clothing card’, [op naam?] uitgereikt 3 juli 1946
- RAF, ‘Service and paybook’, op naam, in gebruik 1944-‘47
- Correspondentie en drukwerk betreffende de militaire inzet van B. Ganderheyden, 1944
- ‘Flying log book for navigators’ op naam, 1945-‘48
- ‘The Aircraft Recognition Manual’ (Londen 1944)
- ‘Onze dagorder’ (Baarn 1939) voor christelijke militairen, met aantekeningen van B. Ganderheyden
Verdere levensloop
Algemeen
- Oorlogsgravenstichting, informatie over A. Hess
- Correspondentie, naoorlogs, met name zijn burgerlijke en militaire loopbaan, periode 1945-ca. 1968
Opleiding als chemicus
- Brief van The Technological Institute of Great Britain aan B. Ganderheyden, 19 september 1949 over behalen diploma, betaalbewijs schoolgeld en ‘Certificate chemical engineering’ van the Technological Institute of Great Britain op naam, 16 augustus 1949
Loopbaan als reserve-officier
- Lidmaatschap Travel Association of Great-Britain and Ireland no. 131876, na 1945
- Koninklijke Marine, ‘Identiteitszakboekje’, uitgegeven 15 oktober 1945 [roestvorming]
- N.L.L.,' Vliegbewijs' nr. 1209 op naam, met medische keuringen, in gebruik 1947-’48
- Zakboekje Koninklijke Luchtmacht nr. 319308, uitgereikt 25 mei 1961
- Programma’s van festiviteiten: ‘Anniversary of the Battle of Britain’, september 1945 en
vliegfeest september 1948, 3 verschillende exemplaren
Herdenking
- Lezing 1989
- Lezing 2000
- Lezing 2008
Voorwerpen
- Kompas, metaal met grijsgroene erosie, gebruikt in 1943
- Embleem met ‘N’
- Medaille met ‘XV’
- Speld met ‘BFC’ in doosje
- Kruis van Verdienste, in blauw lederen doosje. Daarin ook een speld, waarschijnlijk van de Nederlandse Luchtmacht.
Algemeen
S. Plantinga, 'In memoriam. Bastiaan Wijnand Ganderheijden 1924-2015 Kruis van Verdienste', in: 'De Schakel. St. Genootschap Engevalandvaarder', oktober 2015, 13-15 (kopie)
Voorgeschiedenis
- Rapportenboekje en afschrift diploma van de HBS op naam, 1937-’38 t/m 1941-‘42
- Getuigschrift middelbare school op naam, 1936
- Contract, getuigschrift en correspondentie PTT-Rotterdam, 1942 en propagandablaadje “Duitschland wint”
Engelandvaart
- Dagboek, in bruin papieren, geïllustreerde omslag, ringband, 15 juli 1943 – 30 januari 1944. Tot halverwege geïllustreerd, toegevoegd twee kleurenfoto’s van het hotel Le Castelet in de Pyreneeën. Voorts twee krantenberichten over ‘freedom trail’
- Dagboek ‘Dairy No. 2’, in donkergeel papieren geillustreerd omslag (voorzijde afgescheurd), ringband, 31 januari – 28 augustus 1944
- Dagboek in groen-roodbruine papieren kaft, 30 augustus 1944 – 1 juni 1945
- Spaans visum.
- Franse reisvergunning dd. 30 augustus 1943
- Duits-Frans woordenboek, zakformaat
- Nederlands paspoort op naam, afgegeven 20 november 1943 met losbladige visa
- Nederlands Gezantschap Madrid, drukwerk decemberfeesten 1943
- Spaanstalige labels en briefjes en toeristische folders over drie Spaanse steden, ongedateerd
- Knipsel ‘Le roc est pret’ uit onbekend en tijdgenoot tijdschrift, over Gibraltar
Verblijf in Engeland
Algemeen
- Fotoalbum: bruin omslag van kunstleer, sterk vergeelde papieren pagina’s, ca. 50 pp. Begin jaar rond 1940, einddatum 15 februari 1949. In hoofdzaak het verblijf in Engeland. Verschillende schepen, het gebombardeerde Rotterdam, portretten en familieportretten, waaronder een portret gemaakt in Lyon in augustus 1943 en een portret in RAF-uniform, Bradford, 1944, het verblijf in Engeland, waaronder foto’s van een bezoek van Wilhelmina aan The Netherlands House. De vele opnamen vanuit vliegtuigen zijn meestal naoorlogs. Losliggend: groepsportret luchtmachtpersoneel, krantenberichten. Afmetingen: 4x34x23 cm.
- Brieven van zijn ouders, Rotterdam, periode 10 december 1943 – 8 augustus 1944, 8 stuks
- Felicitatiekaarten voor zijn 21ste verjaardag (1945), drie verschillende exemplaren en gedrukte, ongeadresseerde kerstwensen van de burgemeester van Bradford, 1944, twee verschillende exemplaren
- Prentbriefkaarten met afbeeldingen van het Mosquito-gevechtsvliegtuig (waar Ganderheyden voor getraind wordt), 5 stuks en een Portugese prentbriefkaart, ongebruikt
Londen
- Samenkomst met Wilhelmina, the Netherlands House. Twee verschillende opnamen op het terras, 25 mei 1944 [beide 18 x 24 cm. en in redelijke staat]
- Documenten rond het verenigingsleven. The Netherlands House, ‘Report of the second general meeting’, 16 mei 1945, - The Netherlands House, twee lidmaatschapskaarten, vervaldatum 31 mei 1946, Vereniging Oranjehaven (‘Engelandvaardershouse’), een routebeschrijving en een lidmaatschapskaart uitgegeven 17 mei 1944 en lidmaatschapskaarten van de Brevet-club, vervaldatum 1946, 2 verschillende exemplaren
- Besluit van Wilhelmina over toekenning Kruis van Verdienste aan B. Ganderheyden, dd. 24 augustus 1944
- Plattegrond van Londen, ongedateerd
Militaire opleiding
- RAF, twee groepsportretten van militair personeel, rond 1945
- RAF, ‘Flying clothing card’, [op naam?] uitgereikt 3 juli 1946
- RAF, ‘Service and paybook’, op naam, in gebruik 1944-‘47
- Correspondentie en drukwerk betreffende de militaire inzet van B. Ganderheyden, 1944
- ‘Flying log book for navigators’ op naam, 1945-‘48
- ‘The Aircraft Recognition Manual’ (Londen 1944)
- ‘Onze dagorder’ (Baarn 1939) voor christelijke militairen, met aantekeningen van B. Ganderheyden
Verdere levensloop
Algemeen
- Oorlogsgravenstichting, informatie over A. Hess
- Correspondentie, naoorlogs, met name zijn burgerlijke en militaire loopbaan, periode 1945-ca. 1968
Opleiding als chemicus
- Brief van The Technological Institute of Great Britain aan B. Ganderheyden, 19 september 1949 over behalen diploma, betaalbewijs schoolgeld en ‘Certificate chemical engineering’ van the Technological Institute of Great Britain op naam, 16 augustus 1949
Loopbaan als reserve-officier
- Lidmaatschap Travel Association of Great-Britain and Ireland no. 131876, na 1945
- Koninklijke Marine, ‘Identiteitszakboekje’, uitgegeven 15 oktober 1945 [roestvorming]
- N.L.L.,' Vliegbewijs' nr. 1209 op naam, met medische keuringen, in gebruik 1947-’48
- Zakboekje Koninklijke Luchtmacht nr. 319308, uitgereikt 25 mei 1961
- Programma’s van festiviteiten: ‘Anniversary of the Battle of Britain’, september 1945 en
vliegfeest september 1948, 3 verschillende exemplaren
Herdenking
- Lezing 1989
- Lezing 2000
- Lezing 2008
Voorwerpen
- Kompas, metaal met grijsgroene erosie, gebruikt in 1943
- Embleem met ‘N’
- Medaille met ‘XV’
- Speld met ‘BFC’ in doosje
- Kruis van Verdienste, in blauw lederen doosje. Daarin ook een speld, waarschijnlijk van de Nederlandse Luchtmacht.