Details
Objectnummer16865
BeschrijvingArchief van Jan Weijert ('Jan') Holm (Amsterdam, 2 november 1896 - Amsterdam, 6 december 1972). Verzetsdeelnemer.
Jan Holm leefde tijdens de bezetting in Amsterdam. Hij was onderwijzer van beroep. Hij was een uitgesproken tegenstander van het nationaal-socialisme, wat hij ook in de klas duidelijk liet merken. Zijn uitspraken brachten zijn school in 1943 in problemen, zeker toen bleek dat Holm op de opsporingslijst van de Sicherheitsdienst stond. In september 1943 dook Holm onder. Zijn vrouw ging weer bij haar ouders wonen. Het schoolbestuur verleende hem formeel 'studieverlof' (met behoud van salaris) om zijn afwezigheid te legitimeren. Dit was een camouflage voor zijn illegale activiteiten, waarvan zij deels op de hoogte waren.
Reeds in mei 1940 had Jan Holm contact met Henk Dienske. Samen begonnen zij verzetsactiviteiten te organiseren, in eerste instantie ter ondersteunig van het Legioen Oud-Frontstrijders. In 1940 ontstond die 'Groep Dienske'; naderhand met een gewapende cel en een ondersteunende cel. Tot de ondersteunende cel behoorde Holm, vanwege zijn slechte ogen mocht hij tot zijn grote frustratie niet bij de gewapende cel.
Het werk van de groep breidde zich steeds meer uit. Na de eerste arrestaties werd ook begonnen met hulp aan de achtergeblevenen, tevens werd er geprobeerd om hulp te organiseren voor de gevangenen zelf.
Bij de oprichting van de verzetsgroep LO/LKP nam Holm direct deel aan de activiteiten van de organisatie: de hulp aan onderduikers, het verzorgen van bonkaarten en valse persoonsbewijzen, het verzorgen van duikadressen en het inzamelen van financiële hulpmiddelen. Holm werkte ook samen met leden van de Groep 2000.
Tergelijkertijd kwam Jan Holm in de top van 'Trouw' - Amsterdam en verspeidde hij ondermeer de illegale bladen 'Trouw', 'Het Parool' en 'Vrij Nederland'. Ook werd Holm werkzaam voor het NSF en was betrokken bij diefstallen van bonkaarten in LO/LKP-verband om deze over onderduikadressen te verspreiden. In het laatste oorlogsjaar zaten Holm en zijn vrouw, samen met twee joodse gezinnen, ondergedoken in een bedrijfspand naast de Sint Nikolaaskerk aan de Prins Hendrikkade.
Zijn vrouw beviel in juni 1944 van hun eerste zoon, die eerst onder de naam Jantje de Witt werd ingeschreven, een schaduwnaam. Eind mei 1945 kreeg Jantje zijn echte naam. Holm kreeg na de oorlog gezondheidsklachten die met zijn verzetswerk te maken hadden en heeft bij Stichting '40-'45 een verzetspensioen aangevraagd.
Het archief omvat documenten en correspondentie rond zijn verzetsactiviteiten en verklaringen van derden over zijn verzetswerk, afgegeven in verband met zijn aanvraag van een verzetspensioen.
Jan Holm leefde tijdens de bezetting in Amsterdam. Hij was onderwijzer van beroep. Hij was een uitgesproken tegenstander van het nationaal-socialisme, wat hij ook in de klas duidelijk liet merken. Zijn uitspraken brachten zijn school in 1943 in problemen, zeker toen bleek dat Holm op de opsporingslijst van de Sicherheitsdienst stond. In september 1943 dook Holm onder. Zijn vrouw ging weer bij haar ouders wonen. Het schoolbestuur verleende hem formeel 'studieverlof' (met behoud van salaris) om zijn afwezigheid te legitimeren. Dit was een camouflage voor zijn illegale activiteiten, waarvan zij deels op de hoogte waren.
Reeds in mei 1940 had Jan Holm contact met Henk Dienske. Samen begonnen zij verzetsactiviteiten te organiseren, in eerste instantie ter ondersteunig van het Legioen Oud-Frontstrijders. In 1940 ontstond die 'Groep Dienske'; naderhand met een gewapende cel en een ondersteunende cel. Tot de ondersteunende cel behoorde Holm, vanwege zijn slechte ogen mocht hij tot zijn grote frustratie niet bij de gewapende cel.
Het werk van de groep breidde zich steeds meer uit. Na de eerste arrestaties werd ook begonnen met hulp aan de achtergeblevenen, tevens werd er geprobeerd om hulp te organiseren voor de gevangenen zelf.
Bij de oprichting van de verzetsgroep LO/LKP nam Holm direct deel aan de activiteiten van de organisatie: de hulp aan onderduikers, het verzorgen van bonkaarten en valse persoonsbewijzen, het verzorgen van duikadressen en het inzamelen van financiële hulpmiddelen. Holm werkte ook samen met leden van de Groep 2000.
Tergelijkertijd kwam Jan Holm in de top van 'Trouw' - Amsterdam en verspeidde hij ondermeer de illegale bladen 'Trouw', 'Het Parool' en 'Vrij Nederland'. Ook werd Holm werkzaam voor het NSF en was betrokken bij diefstallen van bonkaarten in LO/LKP-verband om deze over onderduikadressen te verspreiden. In het laatste oorlogsjaar zaten Holm en zijn vrouw, samen met twee joodse gezinnen, ondergedoken in een bedrijfspand naast de Sint Nikolaaskerk aan de Prins Hendrikkade.
Zijn vrouw beviel in juni 1944 van hun eerste zoon, die eerst onder de naam Jantje de Witt werd ingeschreven, een schaduwnaam. Eind mei 1945 kreeg Jantje zijn echte naam. Holm kreeg na de oorlog gezondheidsklachten die met zijn verzetswerk te maken hadden en heeft bij Stichting '40-'45 een verzetspensioen aangevraagd.
Het archief omvat documenten en correspondentie rond zijn verzetsactiviteiten en verklaringen van derden over zijn verzetswerk, afgegeven in verband met zijn aanvraag van een verzetspensioen.
TrefwoordHOLM, J.W.; DIENSKE, H.; VERZETSGROEP, LO/LKP; VERZETSGROEP, NSF; PERS, ILLEGAAL, TROUW; VERZETSGROEP, GROEP 2000; ONDERSCHEIDINGEN/UITKERINGEN; ONDERWIJS; AMSTERDAM
ObjectcategorieCollectie Holm
InventarisDocumenten
- Distributiestamkaart, afgegeven 25 september 1939.
- Correspondentie bestaande uit 5 brieven t.b.v. studieverlof J.W. Holm:
dd. 27 oktober 1943
dd. 29 oktober 1943
dd. 29 juni 1944
dd. 6 juli 1944
dd. 29 december 1944.
- Bescheinigung, beschlagname Fahrrad J.W. Holm verboten, dd. 23 januari 1945.
- Brief Groep 2000, dd. 16 augustus 1945.
- Legitimatie LO, zd.
- Verklaring 'Trouw' dat J.W. Holm tot hun medewerkers behoort, zd.
- Legitimatie Amsterdamsche Bond van Oud-Illegale Strijders, 1946.
- Brief van bestuur Groep 2000 aan Jan Holm, dd. 16-08-1945.
- Brief van J.C. Renes (Stichting '40-'45) aan Jan Holm, dd. 09-01-1961.
- Verklaring Jan Holm over zijn verzetswerk ten behoeven van aanvraag verzetspensioen, dd. januari 1961.
- Brief van J.W. Holm (zoon Jan Holm) aan mw. Smits-Delfgaauw van Stichting '40-'45, dd. 12-12-2009.
- Rapport van W.J. Lodeizen betreffende met verzetswerk samenhangende gezondheidsklachten van Jan Holm, geschreven met het oog op aanvraag verzetspensioen, dd. 31-03-1953.
- 'Aanvrage om buitengewoon pensioen' [verzetspensioen] van J.W. Holm, dd. 22-04-1960.
- Voorstel van A.J. Roovers van Stichting '40-'45 voor toekenning voorschot verzetspensioen, dd. 26-04-1960.
- Afschrift van door D. Vos de Rooy ingevuld inlichtingenformulier ivm aanvraag verzetspensioen Jan Holm [2p.], dd. 29-04-1960.
- Afschrift van brief E.C. Dienske-De Die aan J.C. Renes (Stichting '40-'45) over Jan Holm, dd. 28-04-1960.
- Afschrift van door D. Douwma ingevuld inlichtingenformulier ivm aanvraag verzetspensioen Jan Holm [2p.], dd. 27-04-1960.
- Verklaring W.L. Viersma over verzetswerk Jan Holm, dd. 27-04-1960.
- Rapport van A.J. Roovers van Stichting '40-'45 over toestand Jan Holm, dd. 07-05-1960.
- Rapport over Jan Holm van Stichting '40-'45, dd. 15-06-1960.
- Afschrift verklaring Jan Holm over zijn verzetswerk, zd.
- Verklaring Jan Holm over zijn verzetswerk ten behoeven van aanvraag verzetspensioen, dd. 14-01-1961.
- kopie van bedankbriefje van vroegere buren aan Jan Holm voor zijn verzetswerk, dd. 05-05-1945.
Voorwerpen
- Armband groep 2000 Biblia Nederland Oranje
- Armband oranje met Nederlandse Leeuw
- Distributiestamkaart, afgegeven 25 september 1939.
- Correspondentie bestaande uit 5 brieven t.b.v. studieverlof J.W. Holm:
dd. 27 oktober 1943
dd. 29 oktober 1943
dd. 29 juni 1944
dd. 6 juli 1944
dd. 29 december 1944.
- Bescheinigung, beschlagname Fahrrad J.W. Holm verboten, dd. 23 januari 1945.
- Brief Groep 2000, dd. 16 augustus 1945.
- Legitimatie LO, zd.
- Verklaring 'Trouw' dat J.W. Holm tot hun medewerkers behoort, zd.
- Legitimatie Amsterdamsche Bond van Oud-Illegale Strijders, 1946.
- Brief van bestuur Groep 2000 aan Jan Holm, dd. 16-08-1945.
- Brief van J.C. Renes (Stichting '40-'45) aan Jan Holm, dd. 09-01-1961.
- Verklaring Jan Holm over zijn verzetswerk ten behoeven van aanvraag verzetspensioen, dd. januari 1961.
- Brief van J.W. Holm (zoon Jan Holm) aan mw. Smits-Delfgaauw van Stichting '40-'45, dd. 12-12-2009.
- Rapport van W.J. Lodeizen betreffende met verzetswerk samenhangende gezondheidsklachten van Jan Holm, geschreven met het oog op aanvraag verzetspensioen, dd. 31-03-1953.
- 'Aanvrage om buitengewoon pensioen' [verzetspensioen] van J.W. Holm, dd. 22-04-1960.
- Voorstel van A.J. Roovers van Stichting '40-'45 voor toekenning voorschot verzetspensioen, dd. 26-04-1960.
- Afschrift van door D. Vos de Rooy ingevuld inlichtingenformulier ivm aanvraag verzetspensioen Jan Holm [2p.], dd. 29-04-1960.
- Afschrift van brief E.C. Dienske-De Die aan J.C. Renes (Stichting '40-'45) over Jan Holm, dd. 28-04-1960.
- Afschrift van door D. Douwma ingevuld inlichtingenformulier ivm aanvraag verzetspensioen Jan Holm [2p.], dd. 27-04-1960.
- Verklaring W.L. Viersma over verzetswerk Jan Holm, dd. 27-04-1960.
- Rapport van A.J. Roovers van Stichting '40-'45 over toestand Jan Holm, dd. 07-05-1960.
- Rapport over Jan Holm van Stichting '40-'45, dd. 15-06-1960.
- Afschrift verklaring Jan Holm over zijn verzetswerk, zd.
- Verklaring Jan Holm over zijn verzetswerk ten behoeven van aanvraag verzetspensioen, dd. 14-01-1961.
- kopie van bedankbriefje van vroegere buren aan Jan Holm voor zijn verzetswerk, dd. 05-05-1945.
Voorwerpen
- Armband groep 2000 Biblia Nederland Oranje
- Armband oranje met Nederlandse Leeuw