Details
Reproductie
Objectnummer4519
BeschrijvingArchief van de broers Eduard en Lex Althoff. Verzetsdeelnemers.
Eduard Antonius ('Eduard') Althoff (Haarlem, 6 oktober 1901 - 1983). Gehuwd met Germaine Loubère.
Adrianus Aloysius Felix ('Lex') Althoff (Haarlem, 12 september 1904 - Leusden, 29 juli 1943). Gehuwd met Elisabeth van Loenen, later gescheiden en samenwonend, een kind.
De collectie bestaat voor het overgrote deel uit brieven aan, en ook van, Eduard en Lex Althoff, kinderen van Jan Althoff en Cornelia Petronella van Schie (1877-1944). Het was een rooms-katholiek gezin, maar in politiek opzicht gingen de broers richting sociaal-democratie. Eduard Althoff was tijdens de oorlog werkzaam bij Lyon Modejournalen, op het adres Damrak 68-I in Amsterdam. Samen met zijn vrouw Germaine Loubère hielp hij Joden onderduiken, onder andere de familie Schussheim die bij Althoffs overlijden in 1983 daarvoor als dank een rouwadvertentie lieten plaatsen (Parool, 20 januari 1983). Lex Althoff was journalist en schrijver. Na acht jaar werkzaam geweest te zijn op de redactie van het 'Haarlems Dagblad', werkte hij vanaf 1932 als chef-redacteur bij het sociaal-democratische 'Het Volk' van de NV Drukkerij en uitgeversmaatschappij De Arbeiderspers in Amsterdam. Hij nam daar eind juli 1940 ontslag om principiële redenen. Hij was ook auteur van romans, namelijk 'Een trein vertrok' (1939, verboden door de bezetter), 'Honderd zonnen in de zomer' (oktober 1940) en 'Het rode paard' (1942). Hij was in 1927 getrouwd met Elisabeth van Loenen, maar leefde vanaf circa 1935 van haar gescheiden. Na de scheiding met Van Loenen kreeg Althoff een relatie met actrice en dramaturge Madelon Waldorp, met wie hij dochter Alexandra kreeg. Hij was mede-oprichter van de illegale krant 'Het Parool'. Hij werd 22 mei 1942 in Rotterdam gearresteerd, tijdens voorbereidingen voor een overtocht naar Engeland op verzoek van de Nederlandse regering in Londen. Op 29 juli 1943 is hij geëxecuteerd op de Leusderheide na afwijzing van een gratieverzoek.
Het uitgebreide archief omvat persoonlijke en officiële correspondentie van beide broers, documenten en enige foto's.
Eduard Antonius ('Eduard') Althoff (Haarlem, 6 oktober 1901 - 1983). Gehuwd met Germaine Loubère.
Adrianus Aloysius Felix ('Lex') Althoff (Haarlem, 12 september 1904 - Leusden, 29 juli 1943). Gehuwd met Elisabeth van Loenen, later gescheiden en samenwonend, een kind.
De collectie bestaat voor het overgrote deel uit brieven aan, en ook van, Eduard en Lex Althoff, kinderen van Jan Althoff en Cornelia Petronella van Schie (1877-1944). Het was een rooms-katholiek gezin, maar in politiek opzicht gingen de broers richting sociaal-democratie. Eduard Althoff was tijdens de oorlog werkzaam bij Lyon Modejournalen, op het adres Damrak 68-I in Amsterdam. Samen met zijn vrouw Germaine Loubère hielp hij Joden onderduiken, onder andere de familie Schussheim die bij Althoffs overlijden in 1983 daarvoor als dank een rouwadvertentie lieten plaatsen (Parool, 20 januari 1983). Lex Althoff was journalist en schrijver. Na acht jaar werkzaam geweest te zijn op de redactie van het 'Haarlems Dagblad', werkte hij vanaf 1932 als chef-redacteur bij het sociaal-democratische 'Het Volk' van de NV Drukkerij en uitgeversmaatschappij De Arbeiderspers in Amsterdam. Hij nam daar eind juli 1940 ontslag om principiële redenen. Hij was ook auteur van romans, namelijk 'Een trein vertrok' (1939, verboden door de bezetter), 'Honderd zonnen in de zomer' (oktober 1940) en 'Het rode paard' (1942). Hij was in 1927 getrouwd met Elisabeth van Loenen, maar leefde vanaf circa 1935 van haar gescheiden. Na de scheiding met Van Loenen kreeg Althoff een relatie met actrice en dramaturge Madelon Waldorp, met wie hij dochter Alexandra kreeg. Hij was mede-oprichter van de illegale krant 'Het Parool'. Hij werd 22 mei 1942 in Rotterdam gearresteerd, tijdens voorbereidingen voor een overtocht naar Engeland op verzoek van de Nederlandse regering in Londen. Op 29 juli 1943 is hij geëxecuteerd op de Leusderheide na afwijzing van een gratieverzoek.
Het uitgebreide archief omvat persoonlijke en officiële correspondentie van beide broers, documenten en enige foto's.
TrefwoordALTHOFF, A.A.F.; ALTHOFF, E.; LOENEN, E. VAN; SCHIE, P. C. VAN; SCHUSSHEIM, H.; ENGELANDVAARDERS; PERS, ILLEGAAL; PERS, ILLEGAAL, HET PAROOL; TERECHTSTELLINGEN; SAMENWERKING VERZET; EGODOCUMENTEN; GEVANGENIS; LITERATUUR, LEGAAL; CENSUUR
ObjectcategorieCollectie Althoff
Digitale versie
InventarisMap 1
Omslag A, 1936-1940. Merendeels brieven
-Akte van de NV Levensverzekerings-Mij. "de Nederlanden" voor A. A. F. Althoff, betreffende een lening, dd. 06-04-1936.
-Brief van de NV Levensverzekerings-Mij. "de Nederlanden" aan A. A. F. Althoff, dd. 22-05-1936.
-Brief aan een lieve schat van een jongen, vermoedelijk Eduard Althoff, dd. 16-09-1938.
-2 brieven van G. Nolst Trenité te Haarlem aan Lex, dd. 24-09-1939 en 11-11-1940.
-Correspondentie tussen NV de Arbeiderspers en levensverzekering OLVEH enerzijds en A. A. F. Althoff anderzijds, betreffende de afwikkeling van de verzekering na beëindiging van het dienstverband, dd. 24-08-1940, 26-08-1940, 09-09-1940, 17-09-1940, 18-09-1940 en 30-09-1940.
-Doorslag van een brief aan Lex van een onbekende afzender uit Arnhem, dd. 03-11-1940.
-Brief van Lex aan Eduard, betreffende knippatronen, zd.
Omslag B, 1943-1944. Merendeels brieven
-Tweede pagina (eerste mist) met kopieën van afscheidsbrieven. Van Gerard aan zijn moeder, van Lex Althoff aan de moeder van Gijs, van Gijs aan Kee en van Gerard aan Jan, Annie, Frans, Mary, Herman en Greet, juli 1943.
-Kopie van een brief van Gijs aan zijn moeder vanuit de gevangenis in Utrecht, dd. mei 1943.
-Brief van W. Bielkine te Berlijn (met als briefhoofd Gustav Lyon Verlag Berlin) aan de heren V. Zaumseil te Potsdam met gegevens over Lex, mogelijk voor een gratieverzoek, dd mei 1943.
-Brief op briefpapier van Lyon modejournalen en knippatronen te Amsterdam met gegevens over Lex, mogelijk voor een gratieverzoek, dd mei 1943.
-Brief met envelop van A. C. Bakels te Haarlem aan E. Althoff, dd. 23 mei 1943, met bijgevoegd de kopie van een brief van Bakels aan W. B. Engelbrecht te Utrecht, betreffende een gratieverzoek voor Lex, dd. 22 mei 1943.
-Brief of aantekeningen op briefpapier van Affaires Judiciaires en Hollande et à l'Étranger van G. Althoff-Loubère, dd. 26-06-1943 en 03-07-1943.
-Brief van Gerard aan Henny (Brief van Vinkesteijn), dd. 11-07-1943.
-Brief van L. [Lex] aan Bep, de 7de brief, dd. 18-07-1943.
-Kopie van de afscheidsbrief van Lex aan zijn moeder, dd. 29-07-1943.
-Brief van de familie Moonen te Den Haag aan de familie Exalto, betreffende het fusilleren van hun zoon en "broer" (Adrien Lambert Jacques Emile Marie Moonen, op 7-8-1943 alsnog gefusilleerd), dd. 12-08-1943.
-Brief van M. Glaser te Utrecht aan de heer Althoff, zd.
-Brief van L. [Lex] aan Germaine, zd.
-Brief van Melle (Melle Johannes Oldeboerrigter) met bijschrift van Marth (Marth Bruijn) aan Lex, zd.
-Lijst met door Felix Althoff op 29 juli 1943 ingeleverde spullen in de Kriegswehrmachtgefängnis Utrecht, die op 9 augustus 1943 zijn ontvangen door de nabestaanden.
-Lege envelop gericht aan Ed. Althoff met een stempel van de Kriegswehrmachtgefängnis Utrecht, dd. 05-08-1943.
-Doorslag van de verklaring van Mr. Hendrika Arnolda Hoogendijk te Geldermalsen, betreffende geld uit de nalatenschap van A. A. F. Althoff bestemd voor Alexandra Baas (geboren 1939), dd. september 1943.
-Briefje van A. Exalto te Den Haag aan Eduard, dd. 20-10-1943.
-Z-kaart op naam van Eduardus Althoff als Amsterdamse filiaalhouder van de Verlag Gustave Lyon te Berlijn, dd. 03-03-1944.
-Correspondentie tussen Ed. Althoff (en deels E. Althoff- Van Loenen) en de NV Levensverzekering-Mij. "de Nederlanden", betreffende het overlijden van zijn broer en de uitkering van de polis, dd. 03-04-1944, 11-04-1944, 21-04-1944, 24-04-1944, 03-05-1944 en 02-08-1944 (deels doorslagen).
-2 Uittreksels uit het bevolkingsregister van Amsterdam, betreffende het overlijden van Adrianus Aloijsius Felix Althoff, dd. 19-04-1944.
-Brief van Dr. P. G. J. Vredenduin te Arnhem aan Eduard, dd. 19-05-1944.
-Doorslag van brief van Eduard aan zijn vader, dd. 22-09-1944.
-Lege envelop gericht aan Ed. Althoff, dd. 1944.
Omslag C, 1945-1957. Brieven
-Brief van mevr. L. A. Goldsteen te Amsterdam aan Fa. Lyon Modejournalen en Knippatronen, betreffende een kist boeken van Hans Knopf, dd. 03-12-1945. Met bijgevoegd een kopie van de Duitse brief van Albert Zimmermann over diezelfde boeken, dd 5-11-1945.
-2 brieven van de Town Clerk van Bournemouth aan Ed. Althoff, betreffende foto's van het graf van P. L. Thomas en de pogingen om zijn familie te vinden, dd. 6-11-1945 en 25-01-1946. Gesteld in het Engels.
-Brief van de waarnemend directeur van Museum Boymans te Rotterdam aan Ed. Althoff, betreffende de tentoonstelling "In het verborgene gedrukt", dd. januari 1946.
-Brief van de redactie van Apollo, Maandschrift voor Literatuur en Beeldende Kunsten, aan Ed. Althoff, betreffende publicatie van Lex's geschriften "Dagboek" en "Habitus", dd. 28-03-1946.
-Doorslag van een brief van Ed. Althoff aan het bestuur van de stichting Het Parool, betreffende valse aantijgingen, dd. 07-10-1948.
-Brief van de redactie secretaris van Vrij Nederland aan Ed. Althoff, betreffende een foto, dd. 01-08-1953.
-Kaart van Van Hinloopen Labberton aan Eduard, betreffende geld voor Lex, bedoelt voor het kind in 1957, zd.
-Brief van Mr. K. van Hinloopen Labberton aan Eduard, zd.
Omslag D. Foto's
-Foto van het graf van piloot P. L. Thomas, zd.
-Foto van een oudere man en vrouw met vermoedelijk Lex Althoff, zd.
-2 foto's van een brief van Lex aan allen vanuit de Kriegwehrmachtgefängnis Utrecht, 2de brief, dd 08-05-1943.
-6 klein formaat fotokopieën van 3 smokkelbriefjes van Lex aan mej. Exalto, dd. 16-05-1943, 31-05-1943 en zd.
Map 2
Omslag A, 1944. Documenten betreffende Cornelis Petronella van Schie (1877-1944)
-Lege envelop van begrafenis-onderneming H. Ostendorf voor E. Althof.
-Uittreksel uit het register der gehuwden van de gemeente Haarlem, betreffende het huwelijk van Jan Althoff en Cornelia Petronella van Schie in 1899.
-Rouwenvelop, tevens overlijdensbericht van Cornelia Petronella van Schie, verzonden aan M. Goedhart, dd. 14-09-1944.
-3 rouw-envelopjes met dankbetuiging voor de getoonde belangstelling, dd. oktober 1944.
-Distributiestamkaart van Cornelia P. van Schie met enkele bonnen.
-2 uittreksels uit de registers der Burgerlijke Stand van de gemeente Haarlem, betreffende de geboorte van Cornelia Petronella, dochter van Cornelis van Schie en Cornelia Schneider in 1877, dd. 29-08-1944.
-2 aanelkaar geniete ontvangstbewijzen voor ingeleverde bonkaarten, 16-09-1944.
-ontvangstbewijs voor ingeleverd persoonsbewijs, 16-09-1944.
-verzoek tot inlevering van enkele distributiebescheiden, dd. 16-09-1944.
Omslag B. Diversen
- 2 korte overzicht van het werk en verzetswerk van Adrianus Aloysius Felix Althoff. Met bij één exemplaar op de achterzijde met potlood aantekeningen over de gevangenschap, zd.
-Pentekening van grachtenhuis met trapgevel, zd.
-Tekening met pen en potlood van de Sint Olofspoort, zd.
-Lijstje Engelse termen van het pokerspel met Nederlandse vertaling, zd.
-Zelfgemaakte kalender met weekdagen, zd.
-Kasboek, bevat aantekeningen van uitgaven in december 1941 en maart 1942. Verder leeg. Inliggend: 15 losse agenda-blaadjes met telefoonnummers en afspraken/aantekeningen.
-Aankondiging betreffende de schoolbibliotheken met een lijst van verboden schrijvers, waaronder Althoff, zd.
-'De ontwikkeling der illegaliteit' [door J.P. van der Kam en C. Dekker], 1945.
-Nummer van Paraat, democratisch socialistisch weekblad, met daarin het artikel 'Het vonnis van Lex Althoff', dd. 04-08-1945.
Omslag C. Documenten Schussheim
-1 jodenster. Op de achterzijde staat geschreven, Althoff Stadhkade 69 A'dam.
-Oproeping van de Zentralstelle für jüdische Auswanderung Amsterdam voor Helga Schussheim-Assuschkewitz. [origineel plus kopie]
Map 3
-illegale nieuwsbulletins 19 oktober 1944 - 5 mei 1945. Getypte bulletins (deels doorslagen) van Ed. Althof. Opschrift op omslag: Eigen communiqué.
Omslag A, 1936-1940. Merendeels brieven
-Akte van de NV Levensverzekerings-Mij. "de Nederlanden" voor A. A. F. Althoff, betreffende een lening, dd. 06-04-1936.
-Brief van de NV Levensverzekerings-Mij. "de Nederlanden" aan A. A. F. Althoff, dd. 22-05-1936.
-Brief aan een lieve schat van een jongen, vermoedelijk Eduard Althoff, dd. 16-09-1938.
-2 brieven van G. Nolst Trenité te Haarlem aan Lex, dd. 24-09-1939 en 11-11-1940.
-Correspondentie tussen NV de Arbeiderspers en levensverzekering OLVEH enerzijds en A. A. F. Althoff anderzijds, betreffende de afwikkeling van de verzekering na beëindiging van het dienstverband, dd. 24-08-1940, 26-08-1940, 09-09-1940, 17-09-1940, 18-09-1940 en 30-09-1940.
-Doorslag van een brief aan Lex van een onbekende afzender uit Arnhem, dd. 03-11-1940.
-Brief van Lex aan Eduard, betreffende knippatronen, zd.
Omslag B, 1943-1944. Merendeels brieven
-Tweede pagina (eerste mist) met kopieën van afscheidsbrieven. Van Gerard aan zijn moeder, van Lex Althoff aan de moeder van Gijs, van Gijs aan Kee en van Gerard aan Jan, Annie, Frans, Mary, Herman en Greet, juli 1943.
-Kopie van een brief van Gijs aan zijn moeder vanuit de gevangenis in Utrecht, dd. mei 1943.
-Brief van W. Bielkine te Berlijn (met als briefhoofd Gustav Lyon Verlag Berlin) aan de heren V. Zaumseil te Potsdam met gegevens over Lex, mogelijk voor een gratieverzoek, dd mei 1943.
-Brief op briefpapier van Lyon modejournalen en knippatronen te Amsterdam met gegevens over Lex, mogelijk voor een gratieverzoek, dd mei 1943.
-Brief met envelop van A. C. Bakels te Haarlem aan E. Althoff, dd. 23 mei 1943, met bijgevoegd de kopie van een brief van Bakels aan W. B. Engelbrecht te Utrecht, betreffende een gratieverzoek voor Lex, dd. 22 mei 1943.
-Brief of aantekeningen op briefpapier van Affaires Judiciaires en Hollande et à l'Étranger van G. Althoff-Loubère, dd. 26-06-1943 en 03-07-1943.
-Brief van Gerard aan Henny (Brief van Vinkesteijn), dd. 11-07-1943.
-Brief van L. [Lex] aan Bep, de 7de brief, dd. 18-07-1943.
-Kopie van de afscheidsbrief van Lex aan zijn moeder, dd. 29-07-1943.
-Brief van de familie Moonen te Den Haag aan de familie Exalto, betreffende het fusilleren van hun zoon en "broer" (Adrien Lambert Jacques Emile Marie Moonen, op 7-8-1943 alsnog gefusilleerd), dd. 12-08-1943.
-Brief van M. Glaser te Utrecht aan de heer Althoff, zd.
-Brief van L. [Lex] aan Germaine, zd.
-Brief van Melle (Melle Johannes Oldeboerrigter) met bijschrift van Marth (Marth Bruijn) aan Lex, zd.
-Lijst met door Felix Althoff op 29 juli 1943 ingeleverde spullen in de Kriegswehrmachtgefängnis Utrecht, die op 9 augustus 1943 zijn ontvangen door de nabestaanden.
-Lege envelop gericht aan Ed. Althoff met een stempel van de Kriegswehrmachtgefängnis Utrecht, dd. 05-08-1943.
-Doorslag van de verklaring van Mr. Hendrika Arnolda Hoogendijk te Geldermalsen, betreffende geld uit de nalatenschap van A. A. F. Althoff bestemd voor Alexandra Baas (geboren 1939), dd. september 1943.
-Briefje van A. Exalto te Den Haag aan Eduard, dd. 20-10-1943.
-Z-kaart op naam van Eduardus Althoff als Amsterdamse filiaalhouder van de Verlag Gustave Lyon te Berlijn, dd. 03-03-1944.
-Correspondentie tussen Ed. Althoff (en deels E. Althoff- Van Loenen) en de NV Levensverzekering-Mij. "de Nederlanden", betreffende het overlijden van zijn broer en de uitkering van de polis, dd. 03-04-1944, 11-04-1944, 21-04-1944, 24-04-1944, 03-05-1944 en 02-08-1944 (deels doorslagen).
-2 Uittreksels uit het bevolkingsregister van Amsterdam, betreffende het overlijden van Adrianus Aloijsius Felix Althoff, dd. 19-04-1944.
-Brief van Dr. P. G. J. Vredenduin te Arnhem aan Eduard, dd. 19-05-1944.
-Doorslag van brief van Eduard aan zijn vader, dd. 22-09-1944.
-Lege envelop gericht aan Ed. Althoff, dd. 1944.
Omslag C, 1945-1957. Brieven
-Brief van mevr. L. A. Goldsteen te Amsterdam aan Fa. Lyon Modejournalen en Knippatronen, betreffende een kist boeken van Hans Knopf, dd. 03-12-1945. Met bijgevoegd een kopie van de Duitse brief van Albert Zimmermann over diezelfde boeken, dd 5-11-1945.
-2 brieven van de Town Clerk van Bournemouth aan Ed. Althoff, betreffende foto's van het graf van P. L. Thomas en de pogingen om zijn familie te vinden, dd. 6-11-1945 en 25-01-1946. Gesteld in het Engels.
-Brief van de waarnemend directeur van Museum Boymans te Rotterdam aan Ed. Althoff, betreffende de tentoonstelling "In het verborgene gedrukt", dd. januari 1946.
-Brief van de redactie van Apollo, Maandschrift voor Literatuur en Beeldende Kunsten, aan Ed. Althoff, betreffende publicatie van Lex's geschriften "Dagboek" en "Habitus", dd. 28-03-1946.
-Doorslag van een brief van Ed. Althoff aan het bestuur van de stichting Het Parool, betreffende valse aantijgingen, dd. 07-10-1948.
-Brief van de redactie secretaris van Vrij Nederland aan Ed. Althoff, betreffende een foto, dd. 01-08-1953.
-Kaart van Van Hinloopen Labberton aan Eduard, betreffende geld voor Lex, bedoelt voor het kind in 1957, zd.
-Brief van Mr. K. van Hinloopen Labberton aan Eduard, zd.
Omslag D. Foto's
-Foto van het graf van piloot P. L. Thomas, zd.
-Foto van een oudere man en vrouw met vermoedelijk Lex Althoff, zd.
-2 foto's van een brief van Lex aan allen vanuit de Kriegwehrmachtgefängnis Utrecht, 2de brief, dd 08-05-1943.
-6 klein formaat fotokopieën van 3 smokkelbriefjes van Lex aan mej. Exalto, dd. 16-05-1943, 31-05-1943 en zd.
Map 2
Omslag A, 1944. Documenten betreffende Cornelis Petronella van Schie (1877-1944)
-Lege envelop van begrafenis-onderneming H. Ostendorf voor E. Althof.
-Uittreksel uit het register der gehuwden van de gemeente Haarlem, betreffende het huwelijk van Jan Althoff en Cornelia Petronella van Schie in 1899.
-Rouwenvelop, tevens overlijdensbericht van Cornelia Petronella van Schie, verzonden aan M. Goedhart, dd. 14-09-1944.
-3 rouw-envelopjes met dankbetuiging voor de getoonde belangstelling, dd. oktober 1944.
-Distributiestamkaart van Cornelia P. van Schie met enkele bonnen.
-2 uittreksels uit de registers der Burgerlijke Stand van de gemeente Haarlem, betreffende de geboorte van Cornelia Petronella, dochter van Cornelis van Schie en Cornelia Schneider in 1877, dd. 29-08-1944.
-2 aanelkaar geniete ontvangstbewijzen voor ingeleverde bonkaarten, 16-09-1944.
-ontvangstbewijs voor ingeleverd persoonsbewijs, 16-09-1944.
-verzoek tot inlevering van enkele distributiebescheiden, dd. 16-09-1944.
Omslag B. Diversen
- 2 korte overzicht van het werk en verzetswerk van Adrianus Aloysius Felix Althoff. Met bij één exemplaar op de achterzijde met potlood aantekeningen over de gevangenschap, zd.
-Pentekening van grachtenhuis met trapgevel, zd.
-Tekening met pen en potlood van de Sint Olofspoort, zd.
-Lijstje Engelse termen van het pokerspel met Nederlandse vertaling, zd.
-Zelfgemaakte kalender met weekdagen, zd.
-Kasboek, bevat aantekeningen van uitgaven in december 1941 en maart 1942. Verder leeg. Inliggend: 15 losse agenda-blaadjes met telefoonnummers en afspraken/aantekeningen.
-Aankondiging betreffende de schoolbibliotheken met een lijst van verboden schrijvers, waaronder Althoff, zd.
-'De ontwikkeling der illegaliteit' [door J.P. van der Kam en C. Dekker], 1945.
-Nummer van Paraat, democratisch socialistisch weekblad, met daarin het artikel 'Het vonnis van Lex Althoff', dd. 04-08-1945.
Omslag C. Documenten Schussheim
-1 jodenster. Op de achterzijde staat geschreven, Althoff Stadhkade 69 A'dam.
-Oproeping van de Zentralstelle für jüdische Auswanderung Amsterdam voor Helga Schussheim-Assuschkewitz. [origineel plus kopie]
Map 3
-illegale nieuwsbulletins 19 oktober 1944 - 5 mei 1945. Getypte bulletins (deels doorslagen) van Ed. Althof. Opschrift op omslag: Eigen communiqué.