Details
Objectnummer16096
BeschrijvingArchief van Erich, Fritzi, Heinz en Eva Geiringer. Erich Geiringer (Wenen, 11 november 1901 - Mauthausen, 7 maart 1945); Elfriede Edith ('Fritzi') Geiringer-Markovits (Wenen, 13 februari 1905 – Londen, 2 oktober 1998); Heinz Felix ('Heinz') Geiringer (Wenen, 12 juli 1927 – Mauthausen tussen 22 april en 10 mei 1945); Eva Geiringer (Wenen, 11 mei 1929). Jodenvervolging.
Erich Geiringer was een succesvolle Joodse zakenman die in 1938 vanwege het toenemende antisemitisme in Oostenrijk met zijn vrouw Elfriede ('Fritzi') en kinderen Eva en Heinz emigreerde. Geiringer trok naar Nederland, waar hij vennoot werd van een Brabantse schoenenfabriek, zijn gezin verbleef aanvankelijk in Brussel. Na het uitbreken van de oorlog wilde Geiringer zijn vrouw en kinderen naar Nederland halen. Dat lukte in februari 1940, het gezin kwam in Amsterdam op het Merwedeplein 46-I te wonen. Na de Duitse inval probeerde het gezin tevergeefs naar Engeland te vluchten. In juli 1942, kort nadat Heinz een oproep kreeg om zich te melden voor tewerkstelling in Duitsland, dook het gezin onder. Fritzi en Eva kwamen op een adres in Amsterdam-Zuid, Erich en Heinz bij het echtpaar Katee-Walda in Soestdijk, aan de Noorderweg 11. Erich en Heinz gingen schilderen en maakten ook gedichten. Omdat hun onderduikgeefster Katee steeds meer geld ging vragen, moesten Erich en Heinz na circa twee jaar op zoek naar een ander onderduikadres. In Amsterdam werden ze ondergebracht op het adres Kerkstraat 225-II, maar vielen ze in de handen van een groep verraders bestaande uit Branca Simons, Miep Braams en Wim Houthuys, die hen vrijwel direct aan de SD uitleverde. Houthuys verraadde ook Fritzi en Eva, die op 16 mei 1944 worden gearresteerd. Hij was achter hun onderduikadres aan de Jacob Obrechtstraat 79B gekomen door ze te volgen nadat ze Erich en Heinz hadden opgezocht. Vanuit Kamp Westerbork werd het gezin op 19 mei 1944 naar Auschwitz gedeporteerd. Fritzi en Eva overleefden en keerden via de Sovjet-Unie terug naar Nederland, Erich en Heinz zijn op het eind van de oorlog omgekomen in (de buurt van) Mauthausen. Na de oorlog vonden Fritzi en Eva in Soestdijk de kunstzinnige productie van vader en zoon onder een zoldervloer terug, samen met een briefje waarop staat: ‘Eigendom van Eric en Hein Geiringer uit Amsterdam die ondergedoken zijn en de spullen na de oorlog weer komen halen’. In 1952 trouwde E. Geiringer met Zvi Schloss. Zij kregen drie kinderen. In 1953 hertrouwde F. Geiringer met Otto Frank, de vader van de destijds al wereldberoemde dagboekschrijfster.
Het archief omvat schriften, boeken, officiële documenten van de gezinsleden vanaf hun vlucht naar Nederland tot in hun onderduiktijd (1942-'44), naast de padvindershoed van Heinz. Voorts de film 'Westerbork - vaste expo' [DVD] en de hogekwaliteits foto-opnamen 'schilderijen Heinz Geiringer' [DVD].
Erich Geiringer was een succesvolle Joodse zakenman die in 1938 vanwege het toenemende antisemitisme in Oostenrijk met zijn vrouw Elfriede ('Fritzi') en kinderen Eva en Heinz emigreerde. Geiringer trok naar Nederland, waar hij vennoot werd van een Brabantse schoenenfabriek, zijn gezin verbleef aanvankelijk in Brussel. Na het uitbreken van de oorlog wilde Geiringer zijn vrouw en kinderen naar Nederland halen. Dat lukte in februari 1940, het gezin kwam in Amsterdam op het Merwedeplein 46-I te wonen. Na de Duitse inval probeerde het gezin tevergeefs naar Engeland te vluchten. In juli 1942, kort nadat Heinz een oproep kreeg om zich te melden voor tewerkstelling in Duitsland, dook het gezin onder. Fritzi en Eva kwamen op een adres in Amsterdam-Zuid, Erich en Heinz bij het echtpaar Katee-Walda in Soestdijk, aan de Noorderweg 11. Erich en Heinz gingen schilderen en maakten ook gedichten. Omdat hun onderduikgeefster Katee steeds meer geld ging vragen, moesten Erich en Heinz na circa twee jaar op zoek naar een ander onderduikadres. In Amsterdam werden ze ondergebracht op het adres Kerkstraat 225-II, maar vielen ze in de handen van een groep verraders bestaande uit Branca Simons, Miep Braams en Wim Houthuys, die hen vrijwel direct aan de SD uitleverde. Houthuys verraadde ook Fritzi en Eva, die op 16 mei 1944 worden gearresteerd. Hij was achter hun onderduikadres aan de Jacob Obrechtstraat 79B gekomen door ze te volgen nadat ze Erich en Heinz hadden opgezocht. Vanuit Kamp Westerbork werd het gezin op 19 mei 1944 naar Auschwitz gedeporteerd. Fritzi en Eva overleefden en keerden via de Sovjet-Unie terug naar Nederland, Erich en Heinz zijn op het eind van de oorlog omgekomen in (de buurt van) Mauthausen. Na de oorlog vonden Fritzi en Eva in Soestdijk de kunstzinnige productie van vader en zoon onder een zoldervloer terug, samen met een briefje waarop staat: ‘Eigendom van Eric en Hein Geiringer uit Amsterdam die ondergedoken zijn en de spullen na de oorlog weer komen halen’. In 1952 trouwde E. Geiringer met Zvi Schloss. Zij kregen drie kinderen. In 1953 hertrouwde F. Geiringer met Otto Frank, de vader van de destijds al wereldberoemde dagboekschrijfster.
Het archief omvat schriften, boeken, officiële documenten van de gezinsleden vanaf hun vlucht naar Nederland tot in hun onderduiktijd (1942-'44), naast de padvindershoed van Heinz. Voorts de film 'Westerbork - vaste expo' [DVD] en de hogekwaliteits foto-opnamen 'schilderijen Heinz Geiringer' [DVD].
TrefwoordGEIRINGER, H.; GEIRINGER, ERICH; GEIRINGER, EVA; ONDERDUIK; POËZIE; VLUCHTELINGEN/EMIGRANTEN; JODENVERVOLGING; LITERATUUR, LEGAAL; RODE KRUIS; SOESTDIJK; CONCENTRATIEKAMP, AUSCHWITZ
ObjectcategorieCollectie Geiringer
Formaat
48x39:
InventarisDocumenten
-‘Geburts-Zeugnis’ van Heinz Geiringer van de Israelische Kultusgemeinde, Wenen, 1926
-Reisepass/passeport Oesterreich – Autriche op naam van Heinz Geiringer, nr. 009.285, uitgegeven 11 juli 1938
-Reisepass van Erich Geiringer, afgegeven 30 november 1938. De opgegeven tweede naam ‘Israel’ en de “J” zijn door de overheid opgelegd.
-Kinderausweis nr. 3926 op naam van Heinz Geiringer, uitgegeven 4 december 1939.
-verblijfsvergunning van Heinz Geiringer voor Nederland, 20 juni 1942
-verblijfsvergunning van E.E. Geiringer-Markovits voor Nederland, 20 juni 1942
- Ansichtkaart met zonnebloemen geschreven door Fritzi Geiringer aan mevrouw De Bruin
-registratiekaart Eva Geiringer, ‘AEF D.P. registration record’, 5 juni 1945
-aanmeldingskaart Eva Geiringer voor gerepatrieerden, uitgegeven 8 juni 1945
-verklaring van deportatie van Heinz Geiringer naar Auschwitz van het Nederlandse Rode Kruis, 15 augustus 1951
-verklaring van overlijden van Heinz Geiringer van het Nederlandse Rode Kruis, 24 mei 1954
-verklaring van het Nederlandse Rode Kruis, betreft het overlijden van Erich Geiringer, [geen adressering 10 december 1954
-gedicht ‘ziekenwereld’, 4 pp.
-bladmuziek ‘Slimmerick No II’, tekst en muziek Erich Geiringer
-‘Het Parool’, 25 september 1945 met oproep ‘Wie kan inlichtingen verschaffen omtrent:’, oproep om informatie over Heinz en Erich Geiringer op p. 2
-los vel met gedicht 'Aan mijn zusje' van Heinz Geiringer, waarschijnlijk afkomstig uit een van de schriften met gedichten.
-schrift 'Verzameld Werk I’ met gedichten van Heinz Geiringer
-schrift 'Verzameld Werk II’ met gedichten van Heinz Geiringer
-schrift 'Verzameld Werk III’ met gedichten van Heinz Geiringer
-schrift 'Verzameld Werk IV’ met gedichten van Heinz Geiringer
-schrift 'Verzameld Werk V’ met gedichten van Heinz Geiringer
-schrift 'Verzameld Werk VII’ met gedichten van Heinz Geiringer [geen deel VI aanwezig]
Voorwerpen
-boek 'The Pickwick Papers' van Dickens, met ex libris van H. Geiringer
-boek 'Hans und Heinz Kirch' van T. Storm
-boek 'Hoffmanns Erzählungen' van J. Offenbach
-padvindershoed H. Geiringer
Foto’s
-portret van H. Geiringer, lezend, halfprofiel laatste foto voor de onderduik (18x13 cm., reproduktie)
-kinderen op het Amsterdamse Merwedeplein, Eva Geiringer vierde van links met lichte jas en donkere kap, 1940-1941
-huwelijk van Eva Geiringer en Zvi Schloss, Amsterdam, 1952
-de heer J. Reitsma, 1940, op 58-jarige leeftijd
-mw. E. Reitsma-Valença, 1940, op 51-jarige leeftijd
-de heer Broeksma, rond 1943
-eerste huis in Londen van Z. en E. Schloss-Geiringer, 1980
-prentbriefkaart met een portret van Shirley Temple, op keerzijde anoniem en ongedateerd gedicht ‘he commited a crime’ in kinderlijk handschrift, in ballpen en markerstift
-‘Geburts-Zeugnis’ van Heinz Geiringer van de Israelische Kultusgemeinde, Wenen, 1926
-Reisepass/passeport Oesterreich – Autriche op naam van Heinz Geiringer, nr. 009.285, uitgegeven 11 juli 1938
-Reisepass van Erich Geiringer, afgegeven 30 november 1938. De opgegeven tweede naam ‘Israel’ en de “J” zijn door de overheid opgelegd.
-Kinderausweis nr. 3926 op naam van Heinz Geiringer, uitgegeven 4 december 1939.
-verblijfsvergunning van Heinz Geiringer voor Nederland, 20 juni 1942
-verblijfsvergunning van E.E. Geiringer-Markovits voor Nederland, 20 juni 1942
- Ansichtkaart met zonnebloemen geschreven door Fritzi Geiringer aan mevrouw De Bruin
-registratiekaart Eva Geiringer, ‘AEF D.P. registration record’, 5 juni 1945
-aanmeldingskaart Eva Geiringer voor gerepatrieerden, uitgegeven 8 juni 1945
-verklaring van deportatie van Heinz Geiringer naar Auschwitz van het Nederlandse Rode Kruis, 15 augustus 1951
-verklaring van overlijden van Heinz Geiringer van het Nederlandse Rode Kruis, 24 mei 1954
-verklaring van het Nederlandse Rode Kruis, betreft het overlijden van Erich Geiringer, [geen adressering 10 december 1954
-gedicht ‘ziekenwereld’, 4 pp.
-bladmuziek ‘Slimmerick No II’, tekst en muziek Erich Geiringer
-‘Het Parool’, 25 september 1945 met oproep ‘Wie kan inlichtingen verschaffen omtrent:’, oproep om informatie over Heinz en Erich Geiringer op p. 2
-los vel met gedicht 'Aan mijn zusje' van Heinz Geiringer, waarschijnlijk afkomstig uit een van de schriften met gedichten.
-schrift 'Verzameld Werk I’ met gedichten van Heinz Geiringer
-schrift 'Verzameld Werk II’ met gedichten van Heinz Geiringer
-schrift 'Verzameld Werk III’ met gedichten van Heinz Geiringer
-schrift 'Verzameld Werk IV’ met gedichten van Heinz Geiringer
-schrift 'Verzameld Werk V’ met gedichten van Heinz Geiringer
-schrift 'Verzameld Werk VII’ met gedichten van Heinz Geiringer [geen deel VI aanwezig]
Voorwerpen
-boek 'The Pickwick Papers' van Dickens, met ex libris van H. Geiringer
-boek 'Hans und Heinz Kirch' van T. Storm
-boek 'Hoffmanns Erzählungen' van J. Offenbach
-padvindershoed H. Geiringer
Foto’s
-portret van H. Geiringer, lezend, halfprofiel laatste foto voor de onderduik (18x13 cm., reproduktie)
-kinderen op het Amsterdamse Merwedeplein, Eva Geiringer vierde van links met lichte jas en donkere kap, 1940-1941
-huwelijk van Eva Geiringer en Zvi Schloss, Amsterdam, 1952
-de heer J. Reitsma, 1940, op 58-jarige leeftijd
-mw. E. Reitsma-Valença, 1940, op 51-jarige leeftijd
-de heer Broeksma, rond 1943
-eerste huis in Londen van Z. en E. Schloss-Geiringer, 1980
-prentbriefkaart met een portret van Shirley Temple, op keerzijde anoniem en ongedateerd gedicht ‘he commited a crime’ in kinderlijk handschrift, in ballpen en markerstift